Việt Nam tăng hạng xuất nhập khẩu: Vẫn còn đó những “ẩn số”

23/09/2013 10:45

Từ vị trí 50 và 42 xét theo kim ngạch xuất, nhập khẩu, Việt Nam đã tăng lên vị 37 và 34. Đây là con số xếp hạng vừa được WTO công bố.

Như vậy, sau 6 năm là thành viên của WTO, lĩnh vực thương mại của Việt Nam đã có những bước nhảy vượt bậc. Tuy nhiên, đằng sau những con số ấy, không thể không thừa nhận những điểm yếu vẫn còn tồn tại trong lĩnh vực xuất nhập khẩu.

Tăng hạng, vẫn bấp bênh

Theo xếp hạng của WTO, thứ hạng của Việt Nam xét theo kim ngạch xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa trong năm 2003 lần lượt ở vị trí 50 và 42 trên toàn thế giới. Tuy nhiên, 10 năm sau đó, đặc biệt, khi tham gia hội nhập WTO thứ hạng xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam đã tăng 13 bậc và xếp ở vị trí thứ 37 trong số các nước, vùng lãnh thổ trên toàn thế giới, trong khi nhập khẩu của Việt Nam cũng tăng 18 bậc và hiện đang đứng ở vị trí thứ 34.

Sau 6 năm là thành viên của WTO, thương mại hàng hóa của Việt Nam trong năm 2012 đã đạt 228,31 tỷ USD, cao hơn gấp 2 lần so với kết quả thực hiện của năm đầu tiên Việt Nam trở thành thành viên WTO. Trước đó, xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đã cán mốc 200 tỷ USD vào những ngày cuối cùng của năm 2011. Có thể thấy, những con số trên đang phản ánh sự phát triển vượt bậc của lĩnh vực ngoại thương hàng hóa của nước ta. Tuy nhiên, những con số ấy cũng chưa thể phản ảnh toàn bộ bức tranh xuất nhập khẩu của Việt Nam hiện nay.

Không thể phủ nhận, xuất nhập khẩu của ta vẫn đang có những bước đi khá vững chắc, song không thể nói là bền vững. Bằng chứng là, thời gian qua, xuất khẩu nông lâm thủy sản đang có dấu hiệu tuột dốc, rõ nét nhất là ở lĩnh vực xuất khẩu gạo.

Số liệu của  Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho hay, khối lượng gạo xuất khẩu tháng 8 ước đạt 463 nghìn tấn, với giá trị 202 triệu USD, đưa khối lượng xuất khẩu gạo 8 tháng đầu năm 2013 ước đạt 4,69 triệu tấn và 2,05 tỷ USD, giảm 15,7% về khối lượng và giảm 18,4% về giá trị so với cùng kỳ năm 2012. Không những giảm về khối lượng và cả giá trị, giá gạo xuất khẩu cũng tiếp tục giảm.

Việt Nam tăng hạng xuất nhập khẩu: Vẫn còn đó những “ẩn số”

Tương tự, mặt hàng cà phê, đã từng chiếm giữ vị trí hàng đầu trong lĩnh vực xuất khẩu, song thời điểm này cũng đang bộc lộ những điểm yếu khi số lượng xuất khẩu đã sụt giảm đi nhiều so với trước.

“Bi đát” nhất có lẽ phải nói đến ngành thủy sản, đặc biệt là cá tra. Cho dù những con số công bố về kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này thời gian qua không có dấu hiệu giảm, song đây là sản phẩm đang gặp nhiều khó khăn và bấp bênh nhất về cả nguồn nguyên liệu cũng như những trở ngại khi bước vào thị trường quốc tế. Hoa Kỳ là nước nhập khẩu truyền thống mặt hàng cá tra Việt Nam nhưng hiện nay, nước này đang khép dần cánh cửa đối với sản phẩm này. Hàng loạt những rào cản thương mại từ Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đang trở thành những ám ảnh đối với ngành cá tra Việt Nam.

Vẫn còn nhiều “ẩn số”

Và như vậy, rõ ràng, Việt Nam đang có nhiều thế mạnh trong lĩnh vực xuất nhập khẩu song vẫn đang hoàn toàn bị động trước mọi biến cố của thế giới khi mà các DN xuất khẩu vẫn bị phụ thuộc vào giá thế giới cũng như không tự tin mỗi khi có sự vụ xảy đến với mình. Theo nhận định của các chuyên gia kinh tế, tiềm năng gia tăng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam thời gian tới vẫn còn nhiều vấn đề cần phải giải quyết, khi mà nhiều mặt hàng xuất khẩu của ta có gia tăng về sản lượng và kim ngạch song chúng ta quá hiếm những mặt hàng có giá trị gia tăng cao. Như vậy, khó có thể bền vững được.

Theo nhận định của các chuyên gia kinh tế, tiềm năng gia tăng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam thời gian tới vẫn còn nhiều vấn đề cần phải giải quyết, khi mà nhiều mặt hàng xuất khẩu của ta có gia tăng về sản lượng và kim ngạch song chúng ta quá hiếm những mặt hàng có giá trị gia tăng cao. Như vậy, khó có thể bền vững được.

Cũng không phủ nhận, việc đánh giá của WTO đối với lĩnh vực xuất nhập khẩu của Việt Nam đã phản ánh được rằng, chúng ta đang có những bước tiến đáng kể trong tiến trình hội nhập WTO. Và một điểm rất tích cực đó là, Việt Nam đã và đang tiếp tục phát huy được hai điểm mạnh đó là xuất nhập khẩu và thu hút đầu tư.

Tuy nhiên, đằng sau con số thăng hạng đó vẫn là những “ẩn số” mà Việt Nam hưa tìm được lời giải để cải thiện môi trường kinh doanh. Bởi theo nhận định của giới chuyên gia, cho dù có nhiều lợi thế, cơ hội song Việt Nam vẫn chưa tận dụng được hết khi tham gia vào WTO. Một vấn đề rất nan giải hiện nay là chính sách của ta vẫn ở tình trạng thiếu tầm chiến lược, thiếu sự dài hơi, nên không thể tạo được những thuận lợi cho các DN Việt Nam khi bước ra “biển lớn”.

Ngoài những bất cập  về chính sách, bản thân các DN Việt Nam cũng vẫn còn tồn tại tư duy làm ăn  manh mún, không có định hướng dài hơi, vẫn vì lợi ích trước mắt mà bỏ qua những thứ mang tính bền lâu… Và khi vẫn còn tồn tại tư duy đó trong kinh doanh thì không chỉ thua trên “sân khách” mà ngay tại “sân nhà”, chúng ta cũng không qua được các DN nước ngoài.

(Đại đoàn kết)

Xem nhiều

Tin liên quan

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Video