Vì sao dân chúng Ai Cập lại đổ xuống đường?

02/07/2013 09:39

Những tưởng rằng “Mùa xuân Arập” đã trôi qua, nhưng giờ đây dân chúng Ai Cập lại xuống đường đòi tổng thống từ chức, giữa mùa hè nóng bỏng.

Ngày 30/6, thủ đô Cairo và các thành phố lớn của Ai Cập lại trở nên nóng bỏng, khi hàng triệu người dân rầm rộ xuống đường phản đối Tổng thống Mursi.

Báo chí Pháp ngày 1/7 đồng loạt đưa tin về chủ đề này. Nhật báo Le Monde chạy tựa lớn trên trang nhất “Đường phố Ai Cập lại nóng lên”,  báo cánh hữu Le Figaro cũng đăng trên trang nhất bài “Biểu tình lịch sử đòi tổng thống Morsi ra đi”, còn báo cánh tả Libération cũng dành trang nhất chạy tít “Quảng trường Tahrir tỉnh giấc”. Báo L’Humanité cũng chạy tít trên trang nhất : “Cách mạng sông Nil đòi phe Hồi Giáo cực đoan phải ra đi”… Các tờ báo đồng loạt đăng ảnh biển người biểu tình tại Ai Cập ngày 30/6 với các khẩu hiệu phản đối Mursi và hình ảnh gương mặt ông bị gạch chéo.

Biểu tình đòi Tổng thống Mursi từ chức.

Hàng trăm ngàn người đã xuống đường phản đối Morsi ở Quảng trường Tahrir, ở khắp thủ đô Cairo và ở các thành phố lớn của Ai Cập. Phe ủng hộ cũng huy động lực lượng và đụng độ giữa hai phe đã xảy ra. Tổng thống Mursi tuyên bố không nhượng bộ, trong khi những người biểu tình thì đòi tổng thống từ chức và chức bầu cử tổng thống trước thời hạn. Tình hình Ai Cập đang trong cảnh “nước sôi, lửa bỏng”.

Hai thất bại lớn của Tổng thống Mursi

Trong số những thất bại điều hành đất nước của Tổng thống Mursi, các tờ báo Pháp đặc biệt nhấn mạnh đến hai thất bại lớn. Trên bình diện chính trị, Tổng thống Mursi đã thất bại trên phương diện “tổng thống của tất cả người dân Ai Cập” và chỉ tạo ra hình ảnh là “tổng thống của phe Anh em Hồi giáo ». Nói cách khác, ông Mursi đã không đủ tầm cỡ để dung hòa các phe phái chính trị.

Thất bại thứ hai của ông Mursi là trên bình diện kinh tế. Ông tiếp quản chính quyền sau 18 tháng quân đội điều hành đất nước. Khi ấy, tình hình kinh tế đã khó khăn. Rồi sau một năm cầm quyền, ông và phe của ông đã chưa đưa ra được kế hoạch phát triển kinh tế hiệu quả nào. Thất nghiệp ở nước này đang tăng nhanh, đời sống thì đắt đỏ hơn nhiều so với thời cựu Tổng thống Mubarak.

Lực lượng đối lập là ai?

Trong hàng ngũ người biểu tình không chỉ có những người ghét Tổng thống Mursi và phe “Anh em Hồi giáo”, mà còn có cả những người trước đây từng bỏ phiếu bầu ông. Thế nhưng, sau một năm điều hành đất nước, Tổng thống Mursi đã làm cho họ thất vọng: đất nước chia rẽ sâu sắc và đời sống người dân không ngừng “xuống dốc không phanh”.

Lực lượng phản đối Morsi mạnh nhất hiện nay là phong trào mang tên Tamarud (Nổi dậy). Phong trào này đã đứng ra kêu gọi và tổ chức cuộc biểu tình, với sự hậu thuẫn của phe đối lập trong Quốc hội Ai Cập. Phong trào Tamarud đã thu thập chữ ký của những người phản đối Mursi để gửi lên Tòa án hiến pháp tối cao Ai Cập.

Lúc đầu chỉ dự định là 15 triệu chữ ký, nhưng rốt cuộc đã có trên 22 triệu chữ ký được thu thập, cho thấy sự lớn mạnh không ngừng của phe phản đối Mursi. Con số này có tính chất biểu trưng cao vì nó vượt xa số phiếu ủng hộ ông Morsi ở vọng một bầu cử tổng thống năm ngoái là 13,5 triệu phiếu.

Bên cạnh đó, trong hàng ngũ nói dậy có không ít bóng dáng của những người thuộc chế độ cũ. Nhiều quan chức thời Mubarak bị xét xử theo kiểu nửa vời và đã được trả tự do. Phe “Anh em Hồi giáo” tố cáo rằng những thành phần này đã ngấm ngầm kích động quần chúng xuống đường phản đối Mursi.

Quân đội Ai Cập ra tối hậu thư

Trong bối cảnh dầu sôi lửa bỏng đó, quân đội Ai Cập ở đâu ? Quân đội nước này đã cho triển khai lực lượng và cả xe tăng ở các khu vực nhạy cảm để đề phòng bạo động và tránh việc người quá khích đập phá các công trình công cộng. Quân đội tuyên bố sẽ can thiệp khi cần thiết tránh để đất nước bị ngập chìm trong xung đột.

Hàng trăm nghìn người tụ tập trên Quảng trường Tahrir ở thủ đô Cairo.

Hiện chưa rõ quân đội Ai Cập đứng về bên nào. Thế nhưng, có một động thái khiến người ta phải suy nghĩ trong khi một số tờ báo nói số lượng chính thức người xuống đường ngày 30/6 là “vài trăm ngàn người”, trong khi thống kê của quân đội Ai Cập lên đến “hàng triệu người”. Một chuyên gia về Ai Cập nói với báo Libération biết là, quân đội Ai Cập đang quan sát tình hình trước khi có quyết định cuối cùng.

Trong một tuyên bố được phát sóng trên truyền hình nhà nước ngày 1/7, quân đội Ai Cập  tuyên bố đất nước đang lâm nguy, sau khi hàng triệu người Ai Cập đã xuống đường trong ngày Chủ Nhật (30/6) đòi Tổng thống Mursi từ chức và tấn công các trụ sở của tổ chức “Anh em Hồi giáo” cầm quyền.

Tổng tham mưu trưởng quân đội, tướng Abdel Fattah al-Sisi, tuyên bố: “Nếu đòi hỏi của dân chúng không được thực hiện trong một khoảng thời gian cụ thể, các lực lượng vũ trang có phận sự … công bố một lộ trình cho tương lai”. Ông nói thêm nhân dân đã bày tỏ nguyện vọng trong các cuộc biểu tình đại chúng lớn chưa từng có và việc lãng phí thời gian sẽ chỉ làm tăng nguy cơ chia rẽ và bạo lực.

Quân đội Ai Cập tuyên bố trong vòng 48 giờ, Tổng thống Mursi sẽ phải đưa ra một lộ trình với sự tham gia của tất cả các đảng phái” và quân đội giám sát việc thực hiện lộ trình này, nhưng sẽ không được trực tiếp can thiệp vào chính trường.

Đây là lần thứ hai trong vòng một tuần, quân đội Ai Cập đã lên tiếng cảnh cáo và động thái này được cho là gây áp lực buộc Tổng thống Mursi chấp nhận chia sẻ quyền lực với phe đối lập.

(BKT)

Xem nhiều

Tin liên quan

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Video