Truyền thông đã “giúp” dịch sởi bùng phát như thế nào?

22/04/2014 15:21

Con số trẻ tử vong vì bệnh sởi đã có dấu hiệu giảm, đây là một tin đáng mừng cho Việt Nam. Nhìn lại chặng đường vừa qua với bốn nguyên nhân mà các chuyên gia đưa ra để giải thích cho sự bùng phát của dịch sởi, có nguyên nhân khiến chúng ta không khỏi đau lòng: 88% số trẻ mắc bệnh ở Hà Nội chưa tiêm chủng hoặc tiêm chủng không đầy đủ.


Những tưởng rằng, trong cái xã hội hiện đại như ngày nay thì cái lý do vô lý như thế sẽ không bao giờ xảy ra, thế nhưng nó vẫn tồn tại “ngang nhiên” và “hợp lý” đến kì lạ.

Trong 5 tuần (từ 7.3 đến 4.4) triển khai tiêm vét vắc xin ngừa sởi cho trẻ từ 9 tháng đến 3 tuổi, ngành y tế TP.HCM mới tiêm được 37.000 liều (dự kiến là 100.000 liều), trong đó, tiêm mũi một là 13.000 liều, mũi hai là 24.000 liều – tức là chỉ đạt 37% so với yêu cầu. Và lí do mà những người cha, người mẹ đưa ra không khỏi khiến chúng ta xót xa, đó là sợkhông tin tưởng.

Vợ chồng anh Trần Văn Hào (ở Củ Chi, TP.HCM) chia sẻ: “Trước đây nghĩ tiêm vắc xin sợ bị tai biến nên không cho con đi tiêm. Giờ bé đã 5 tuổi, dịch sởi bùng phát nên tôi và bà xã phát hoảng vội vã đưa con đi tiêm dịch vụ”.

Triển khai các hoạt động phòng-chống dịch sởi

Hay trên nhiều diễn đàn, trang mạng, không thiếu những ý kiến: “Giờ chẳng cho đi tiêm cái gì hết, cho cháu phát triển tự nhiên. Ngày xưa, ông bà ta có tiêm tách cái gì đâu mà vẫn sống khỏe, giờ tiêm lại nhiều biến chứng thế này”.

Trong khi những người làm trong ngành y tế cho rằng khả năng biến chứng sau khi tiêm vắc xin là chắc chắn có, tuy tỷ lệ vô cùng thấp. Nhưng một số tờ báo lại vội vã giật hàng loạt tít. Nào là “Bé 5 tháng tuổi tử vong sau khi tiêm vắc xin” rồi “Cháu bé bị hoại tử tay sau khi tiêm vắc xin”… như thể đó là chuyện không thể xảy ra, chuyện kinh thiên động địa. Làm cho các bà mẹ hoang mang và hiểu lầm rằng vắc xin “lợi chưa thấy mà toàn là hại” nên không chịu đưa con đi tiêm vắc xin.

Và khi có dịch bệnh, lòng người đang hoang mang, thì một số cơ quan truyền thông lại đổ thêm dầu vào lửa, đổ hết lỗi cho bà nọ ông kia, chê trách họ vô trách nhiệm, la mắng những bác sĩ – những người đang phải trực dã chiến gần như 24/7 cho bệnh sởi – là vô lương tâm, ngu dốt. Hậu quả là gì?

Bệnh nhân đổ dồn đến Bệnh viện Nhi Trung ương, con số tử vong của cả nước là hơn 100 bệnh nhân, 95% tập trung tại đây; sau đó mới đến khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Việc dồn bệnh nhân quá đông vào một vị trí, tử vong xảy ra do lây nhiễm nhéo, nhiễm trùng bệnh viện; chất lượng điều trị giảm, lực lượng chăm sóc không đủ.

Trong khi đó, chính ông Takeshi Kasai – Trưởng đại diện Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam trong cuộc phỏng vấn với VTC đã nhận xét: “Tôi cho rằng Bộ y tế Việt Nam đã triển khai một hệ thống phòng chống dịch rất tốt và họ sẵn sàng thiết lập các trạm y tế dã chiến để đối phó với các bệnh sởi và hỗ trợ cho các bệnh viện”.

Bây giờ vấn đề gì là quan trọng nhất? Đó là kiểm soát bệnh sởi và khoanh vùng ổ dịch, chúng ta phải chắc chắn rằng người dân đã được tiêm vắc xin đầy đủ” – Ông Takeshi Kasai cũng nhấn mạnh lại.

Đáng lẽ ra, khi các cơ quan chức năng ngành y tế liên tục kêu gọi các bậc phụ huynh đưa trẻ đi tiêm vắc xin thì báo chí phải giúp một tay. Ví dụ như đưa các bài báo về hậu quả của không tiêm vắc xin hay giải thích về biến chứng tiêm vắc xin cụ thể như thế nào. Nhưng họ đã không làm tròn nhiệm vụ của cơ quan truyền thông là định hướng dư luận giúp y tế mà chỉ biết đưa con thuyền đó đi vào biển bão tố, gây khó khăn trong việc tuyên truyền tiêm phòng.

Những em bé đã tử vong là nỗi xót xa với cả xã hội Việt Nam. Nó là bài học đau đớn cho ngành y tế và cả cho báo chí Việt Nam. Truyền thông chứa sức mạnh vô hình, làm ơn đừng để sức mạnh đó trở thành “dao kiếm đâm chết” chính con em chúng ta.

Bạn đọc Thanh Vân

(Bài viết thể hiện văn phong và quan điểm riêng của tác giả)

Xem nhiều

Tin liên quan

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM