Một nửa sự thật đã là sự giả dối!

22/08/2013 12:38

(Nguyentandung.org) – Trong viết báo, trích dẫn ý kiến của một cá nhân, một văn bản… là thao tác nhằm làm sáng tỏ vấn đề, giúp hoàn thiện sản phẩm. Tuy nhiên, có một số tác giả khi trích dẫn, lại sử dụng thủ thuật cắt xén để xuyên tạc, làm méo mó nội dung, gây ngộ nhận cho người đọc. Việc này không chỉ tác động tiêu cực, khiến người đọc hiểu sai vấn đề mà còn cho thấy mục đích không trong sáng của người cầm bút. Đơn cử, có thể nhận diện hiện tượng này qua sự việc phóng viên báo Dân Trí, Gia đình… đã trích dẫn cắt xén từ văn bản 1042 của Cục CSGT. Rồi “vô tư” đổi từ văn bản thành quy định, thậm chí còn thẳng tay buông luôn một câu chắc nịch như đinh đóng cột “Nếu chưa nhận được sự đồng ý của CSGT, nhà báo không được chụp ảnh, ghi hình?”…

Điều này đã khiến dư luận bất bình vì cho rằng “quy định” này hết vô lý khi ngăn cản việc ghi hình các trường hợp sai phạm của CSGT… Và để dư luận hiểu rõ ngọn nguồn câu chuyện, đích thân Đại tá Nguyễn Ngọc Tuấn (Phó Cục trưởng Cục CSGT đường bộ – đường sắt) đã lên tiếng giải thích: Cách hiểu trên là sai nội dung của văn bản, đây thực chất là văn bản thông báo nội bộ của Cục CSGT đường bộ – đường sắt gửi đến Trưởng phòng CSGT Công an các địa phương về hiện tượng “Giả danh nhà báo ghi hình CSGT”. Trong đó có đoạn: “Luôn nâng cao tinh thần cảnh giác, kiên quyết đấu tranh làm rõ với những đối tượng quay phim chụp ảnh hoạt động thanh tra kiểm soát, xử lý vi phạm khi chưa được sự đồng ý của CSGT đang làm nhiệm vụ. Nếu đúng là nhà báo thì tập hợp thông báo cho cơ quan chủ quản, nếu giả danh thì tạm giữ, lập hồ sơ chuyển cơ quan chức năng xử lý theo quy định pháp luật”.

Một nửa sự thật đã là sự giả dối!

Sự thật, văn bản 1042 chỉ nhằm mục đích xử lý hành vi giả danh nhà báo chứ không hề có nội dung “cấm quay phim chụp hình lực lượng CSGT”, nếu đọc đầy đủ văn bản có thể biết được điều đó. Tiếc rằng một số báo, khi phản ánh thông tin chưa đề cập đầy đủ toàn diện văn bản mà chỉ cắt xén một ít thông tin trong văn bản, dẫn đến việc hiểu không đầy đủ, không đúng nội dung văn bản. Bên cạnh đó, Đại tá Nguyễn Ngọc Tuấn cũng nhấn mạnh thêm rằng lực lượng CSGT luôn mong muốn các cơ quan báo chí, người dân tăng cường sự ủng hộ, hợp tác và giám sát đối với lực lượng CSGT trong quá trình làm nhiệm vụ. Chúng tôi cũng luôn tiếp thu, ghi nhận và xử lý kịp thời những thông tin báo chí phản ánh về hoạt động của lực lượng CSGT cả mặt tích cực lẫn cả những tiêu cực, sai phạm và xử lý một cách kiên quyết.

Đại tá Nguyễn Ngọc Tuấn (Phó Cục trưởng Cục CSGT đường bộ - đường sắt) khẳng định: Sự thật, văn bản 1042 chỉ nhằm mục đích xử lý hành vi giả danh nhà báo chứ không hề có nội dung “cấm quay phim chụp hình lực lượng CSGT”

Thực tế, đây không phải lần đầu các báo cố tình cắt xén, làm dư luận hiểu sai vấn đề, chỉ nhẩm tính chưa đầy hai tháng qua cũng đã có tới 3 bài viết dạng này. Trang báo điện tử VnExpress từng làm cộng đồng mạng hiểu sai Nghị định 72 của Chính phủ. Cụ thể, ngay khi Chính phủ vừa ban hành Nghị định 72 về quản lý và cung cấp sử dụng dịch vụ internet và thông tin trên mạng. Tuy nhiên, một số ý kiến thiếu thiện chí đã cố tình hiểu sai và cho rằng, Nghị định 72 là “cuộc tấn công tàn khốc nhắm vào quyền tự do thông tin”. Rõ ràng, đối tượng và hành vi cần điều chỉnh mà Bộ TT&TT cũng như Nghị định 72 đang nhắm đến là vấn đề bản quyền, hoàn toàn khác so với cách hiểu (về quyền của người dùng mạng xã hội) của nhiều người. Vậy mà, VnExpress, một tờ báo uy tín của Việt Nam, lại “vô tư” viết: “các trang cá nhân trên Facebook không được tổng hợp thông tin”, thông tin này nhanh chóng được các trang tin điện tử và người dùng Facebook chia sẻ với tốc độ chóng mặt và như thường lệ, “ném đá” rào rào.

Trang báo điện tử VnExpress từng làm cộng đồng mạng hiểu sai Nghị định 72 của Chính phủ.

Những tưởng chuyện sẽ kết thúc ở đây, và các “lều báo” chí ít cũng đã rút ra bài học nhớ đời cho mình, nào ngờ mới đây, một câu chuyện hết sức tầm phào rằng “đồng tiền Việt Nam mất giá nhất thế giới” lại lần lượt xuất hiện trên hàng loạt tờ báo điện tử, mà khởi nguồn vẫn từ báo VnExpress với tiêu đề rất hấp dẫn: “Những đồng tiền rẻ nhất thế giới”. VnExpress dẫn chứng: “Theo Telegraph, một xu (Anh) ngày nay chẳng mua được gì nhưng vẫn có giá hơn đồng tiền VN. Nếu đổi ngang, khoảng 33.000 đồng mới bằng một bảng Anh (1,54 USD)…”. Tuy nhiên, việc này đã vấp phải nhiều ý kiến trái chiều, cho rằng xếp hạng này chưa đầy đủ và thiếu chính xác. Dường như thấy bất ổn nên trang này lặng lẽ… sửa bài, tuy nhiên rất nhiều báo đã copy từ VnExpress thì vẫn còn nguyên văn bài viết.

Vẫn là cái bệnh cũ, một số nhà báo thì suy diễn bậy bạ, người viết ẩu, biên tập viên ẩu, độc giả thì đa số không có thói quen kiểm chứng nguồn tin chỉ quen ném đá và phản ứng “té nước theo mưa”, hiểu sai bản chất vấn đề. Tạo cơ hội cho các trang mạng xấu có khuynh hướng chống đối nhà nước Việt Nam tận dụng triệt để, nhào nặn thêm bớt thông tin gây dư luận xấu. Rõ ràng, chỉ qua một vài thủ thuật cắt xén các trích dẫn, chúng ta cũng thấy rõ một số người cầm bút đã làm méo mó ý kiến, văn bản như thế nào. Việc trích dẫn cắt xén nhằm xuyên tạc ý nghĩa của văn bản, tài liệu, xét đến cùng là có nguồn gốc từ mưu đồ cá nhân không lành mạnh, đó là việc làm cần phải cảnh báo, vạch mặt chỉ tên để răn đe.

Chỉ chưa đầy 2 tháng, VnExpress đã nhiều lần đầu độc bạn đọc với những thông tin "hiểu lầm" rất tai hại.

Sứ mệnh cao cả của nhà báo là kiếm tìm sự thật. Sự thật ấy phải được phản ánh đạt tính chân thật, tức là “đúng hiện thực khách quan”. Và sự thật ấy phải được soi rọi bằng lương tâm chức nghiệp. Tôi nhớ người Nga có một câu ngạn ngữ vô cùng chí lí: “Một nửa cái bánh mì vẫn là bánh mì, nhưng một nửa sự thật đã là sự giả dối!”. Thiết nghĩ, trong xã hội thông tin bùng nổ như hiện nay, các cơ quan công quyền cần chủ động cung cấp thông tin chính thống một cách kịp thời, rõ ràng để người dân không bị “đói” thông tin, không bị những thông tin “nửa sự thật” len lỏi rồi tích tụ thành “như là thật” làm thiên hạ tốn thêm nhiều giấy, nhiều mực, nhiều trà, nhiều rượu để luận bàn và quan trọng nhất là để như vậy thì sự giả dối thành … thật mất rồi!

Bạch Dương

(Bài viết thể hiện văn phong và quan điểm riêng của tác giả)

Xem nhiều

Tin liên quan

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM