DieWelt: Vương quốc khổng lồ muốn chiếm cả thế giới

11/07/2014 14:56

Trang DieWelt của Đức ngày 7/7 vừa qua cho đăng tải bài viết “Das Megareich greift nach der ganzen Welt” (tạm dịch: Vương quốc khổng lồ muốn chiếm cả thế giới) của tác giả Von Johnny Erling. Bài viết nói về “một chính sách mới có nhiệm vụ hệ thống hóa và củng cố ảnh hưởng của Trung Quốc trên toàn thế giới – một quy mô chưa từng có, và với một vận tốc mà chưa từng có quốc gia nào trải qua trước đó”.

Thị trưởng Xiao Jia đã mời các nhân sĩ của “thành phố Tam Sa” tới dự lễ động thổ cho trường học xa xôi nhất và đắt tiền nhất của thế giới. Nhiều người khách không tới. “Thành phố” trẻ tuổi nhất của Trung Quốc chỉ mới có 1443 người dân. Đối với 40 đứa trẻ của ngư dân địa phương, nhân viên nhà nước và quân đội thì một giấc mơ đã trở thành hiện thực.

Chính phủ Bắc Kinh, cách đó 3700 kilômét, đã chi 36 triệu nhân dân tệ (4,5 triệu euro) để xây trường học. Giữa tháng 6, viên đá đầu tiên được đặt trên đảo Phú Lâm (thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam). “18 tháng nữa, ngôi trường sẽ được xây hoàn tất”, thị trưởng Xiao long trọng nói. Thông tấn xã “Xinwenshe” reo mừng: “Thời gian không có trường học riêng cho thành phố Tam Sa đã chấm dứt”.

Cái gọi là “thành phốTam Sa” không phải chờ đợi lâu. Thành phố ở trên biển, cách bờ biển Nam của tỉnh Hải Nam 350 kilômét, chỉ mới có từ hai năm nay. Mảnh đất rộng 2,13 kilômét vuông ít nhất thì cũng là lớn nhất trong số 40 rạn san hô và bãi cát của quần đảo Hoàng Sa. Tháng 06/2012, “Tam Sa” thông qua một quyết định hành chính đã được nâng lên thành thành phố nhỏ nhất của Trung Quốc.

Bắc Kinh có nhiều ý định to lớn với “thành phố đảo” này. Nó là cứ điểm đầu tiên trong các kế hoạch bành trướng địa chính trị của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, để đặt chân lên biển Đông theo đúng nghĩa đen của nó. Và nó sẽ không phải là cứ điểm cuối cùng. “Tam Sa” là một phần của một chiến lược mới mà với nó, người đứng đầu nhà nước Tập Cận Bình muốn làm cho một giấc mơ trở thành hiện thực: Trung Quốc cần phải trở thành một “nước lớn”, một vương quốc rộng khắp thế giới.

Sự nổi lên của Trung Quốc đang làm thay đổi cán cân quyền lực trên thế giới (Hình minh họa trong bài viết)

Trung Quốc trả giá cho những đầu tư vào các chính phủ tham nhũng

Vì vậy mà bây giờ mọi việc diễn ra nhanh chóng ở “Tam Sa”: bốn tuần sau khi được thành lập, “thành phố” có một hội đồng riêng với 45 đại biểu đến từ Hải Nam. Cuối tháng 07/2012, nhân viên nông nghiệp trước đây của Hải Nam, Xiao Jie, được bổ nhiệm làm thị trưởng. Ông ta ngự trong một tòa nhà thị chính có mái vòm. Ủy ban Quân sự Bắc Kinh đóng quân ở một trại lính.

Qua đó, Trung Quốc có được một trung tâm hành chính ở biển Đông mà nhờ vào nó họ muốn tạo nên một lối đi vào không gian sống mới, cũng như tới các vùng biển có nhiều cá và tài nguyên, trước hết là dầu và khí đốt. Tham vọng của Bắc Kinh là trong tương lai sẽ sử dụng đại dương như là điểm xuất phát cho sự bành trướng thương mại – chính trị toàn cầu của họ, để bảo đảm tiếp tế nguyên liệu và cung cấp năng lượng. Ngoài ra, nó còn để tái nâng cao tăng trưởng kinh tế và có được những thị trường tiêu thụ mới ở Nam Á và châu Phi.

Cho tới nay, chính sách “Go Global” được điều phối không tốt, dẫn tới nhiều đầu tư và dự án công nghiệp ở nước ngoài của Trung Quốc đã thất bại. Quỹ đầu tư nhà nước CIC của Trung Quốc phải chấp nhận nhiều vụ thua lỗ nặng từ kế hoạch đầu tư bạc tỉ chỉ vì các nhà quản lý quỹ đầu tư không có kinh nghiệm. Doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư vào các dự án cảng biển và cảng hàng không trên bán đảo Crimea (bây giờ do nước Nga chiếm giữ), cho tới bờ biển Pakistan, ở Nicaragua, tại Piraeus của Hy Lạp hay tại phi trường nhỏ Parchim của Đức. Thế nhưng tất cả các dự án này được kết nối quá ít với nhau để mà có hiệu quả.

Bắc Kinh luôn đánh giá quá thấp mối nguy hiểm khi đầu tư vào các nhà nước – mà nơi đó có nhiều rủi ro với chính quyền chuyên chế và tham nhũng. Trung Quốc đã phải trả giá cho các nhận định sai lầm này. Năm 2011, Bắc Kinh phải đón về 35.000 công nhân cho các dự án từ Libya và 1800 từ Ai Cập. Bắc Kinh trả tiền và can thiệp vào nhiều vụ bắt cóc kỹ sư Trung Quốc – từ Pakistan cho tới Trung Phi. Mới đây, trong tháng Sáu, chính quyền Trung Quốc đã phải cứu 1200 người ở Iraq rơi vào giữa hai chiến tuyến.

“Chiến lược Đường Tơ lụa Đôi”

Một chính sách mới để hệ thống hóa và củng cố ảnh hưởng của Trung Quốc trên thế giới. Đường lối chỉ đạo mà người đứng đầu Trung Quốc Tập Cận Bình đưa ra là “Chiến lược Đường Tơ lụa Đôi”. Ông Tập muốn hồi sinh hai tuyến buôn bán của “Con đường Tơ lụa”: tuyến đường bộ cần phải trở thành “Con đường Tơ lụa của các hành lang kinh tế” và đường biển thành “Con đường Tơ lụa của thế kỷ 21″.

“Con đường Tơ lụa” trong huyền thoại là một tuyến đường buôn bán dài 7000 kilômét, mà Trung Quốc đã tiến hành các hoạt động ngoại thương của nó ở trên đó. Vào thời nhà Đường, con đường này trải dài từ thành phố Tây An (kinh đô xưa của các đời Chu, Tần, Hán, Đường), xuyên qua Trung Á và các quốc gia Ả Rập cho tới Địa Trung Hải, đây được xem là thời kì hưng thịnh nhất của “con đường tơ lụa”.

Con đường Tơ lụa thứ nhì trên biển chạy từ bờ biển Nam Trung Quốc qua biển Đông tới Nam Á, Iran và cho tới Đông Phi. Thương gia Ả Rập, Ba Tư, Á châu và Âu châu mang hàng hóa của họ theo những con đường này tới Trung Quốc. Ngày nay thì Trung Quốc tự mình đi và muốn tạo “những hành lang kinh tế dài 10.000 kilômét”.

Quỹ tiền của Bắc Kinh đang đầy ắp. Thủ tướng Lý Khắc Cường hứa hẹn trong tháng Năm tại lần ông ta thăm châu Phi là sẽ nâng những khoảng cho vay ưu đãi của Trung Quốc lên 30 tỉ. Tất nhiên, tiền được gắn liền với các dự án hạ tầng cơ sở mà doanh nghiệp Trung Quốc phải hưởng lợi từ đó. Qua đó, các nhà cạnh tranh Phương Tây cần phải bị đẩy bật ra ngoài.

Châu Phi mang tính Trung Quốc nhiều hơn

2500 doanh nghiệp Trung Quốc đã đầu tư 25 tỉ dollar vào các nhà máy nông nghiệp ở châu Phi, hầm mỏ, mỏ dầu cho tới khai thác uranium ở Namibia. Điều đó phần nào đã mang lại hình ảnh ít được ca ngợi, như là một thế lực thực dân mới.

Chiến lược Con đường Tơ lụa dự định tạo thành một hàng lang liên kết thương mại 40 quốc gia châu Á, châu Phi và châu Âu với 3 tỉ người – phân nửa dân số thế giới. Quyền lực thương mại lớn nhất và nền kinh tế lớn thứ nhì thế giới dường như đã tìm ra một con đường để sử dụng sức mạnh kinh tế của nó cho lần trỗi dậy về địa chính trị của nó.

Nhưng chiến lược của Trung Quốc cũng bao gồm định hướng chống Hoa Kỳ. Qua đó, Bắc Kinh phản ứng lại với Vùng Thương mại Tự do châu Á – Thái Bình Dương, do Hoa Kỳ qua mặt Trung Quốc đề xuất, Huo Jianguo (giám đốc nghiên cứu tại Bộ Thương mại Trung Quốc) nhận định. Trong chiến lược mới này, Trung Quốc muốn có Indonesia hay Malaysia, như là đối tác cho Con đường Tơ lụa mới, để giảm thiểu ảnh hưởng của Hoa Kỳ – cường quốc đang muốn củng cố mình thành một thế lực Thái Bình Dương ở châu Á.

Hải Nam sẽ hưởng lợi từ chiến lược Con đường Tơ lụa như là “cánh cổng phía nam” của Trung Quốc. Và “thành phố nhân tạo Tam Sa” cần phải là một trung tâm giao thông, trạm tiếp tế và thiên đường cho khách du lịch. Hòn đảo được Bắc Kinh giao cho một vai trò quan trọng. Nhưng không ai có thể quên trận hải chiến Hoàng Sa 1974, Trung Quốc đã dùng vũ lực để chiếm bất hợp pháp hòn đảo này.

Bốn trạm nghiên cứu của Trung Quốc ở Nam Cực

Vụ việc nhỏ nhất có thể dẫn tới chiến tranh

Hiện giờ, “Tam Sa” có một đường băng dài 2500 mét cho máy bay quân đội và dân sự. Hai cảng được mở rộng, thiết bị khử muối nước biển, sản xuất điện và tiêu hủy rác có nhiệm vụ tạo khả năng tự cung tự cấp cho thành phố đảo này.

Tân Hoa Xã đưa ra tính toán: “Thành phố bao gồm trên 200 đảo, bãi cát và rạn san hô với 13 kilômét vuông đất ở biển Đông và qua đó là trên hai triệu kilômét vuông diện tích nước trong các vùng biển.” Tức là “Tam Sa” được đo đạc với một vùng rộng lớn gần gấp sáu lần nước Đức. Tất nhiên là không một quốc gia lân cận nào chấp nhận sự diễn giải vô lý này.

Trung Quốc phớt lờ tất cả các phản đối, mặc dù bên cạnh Hoàng Sa họ chỉ kiểm soát bảy rạn san hô của quần đảo Trường Sa (chiếm giữ thực tế hiện nay tại Trường Sa, Việt Nam  giữ 29 hòn đảo dưới quyền quân quản của họ, Philippines chiếm 9, Malaysia chiếm 5 và Đài Loan chiếm 1).

Ngoài giàn khoan Hải dương 981, Trung Quốc tuyên bố muốn lắp đặt và thả neo thêm ba giàn khoan nữa tại biển Đông. Bước leo thang kế tiếp đã có thể nhìn thấy được. Philippines phát hiện vào giữa tháng Sáu, rằng tàu vận tải Trung Quốc đã đổ cát lên các bãi Gạc Ma, để có thể xây dựng ở đó. Philippines cáo buộc Bắc Kinh muốn xây đảo nhân tạo để tạo cứ điểm mới.

Ở biển Hoa Đông, Trung Quốc và Nhật Bản tranh chấp nhau về quần đảo Senkaku/Điếu Ngư, do Tokyo quản lý. Vụ việc nhỏ nhất giữa những con tàu cảnh sát biển đang đe dọa nhau hàng ngày của hai nước có thể dẫn tới một phản ứng dây chuyền. “International Crisis Group” lên án chính sách bành trướng của Trung Quốc. Lỗi thuộc về Bắc Kinh vì “quy mô và tính không chính xác của các tuyên bố chủ quyền cũng như lối hành xử ngang ngược của họ.”

Mối nguy hiểm của một sự bất ổn định trong xã hội

Ham muốn các mỏ dầu và khí đốt (trữ lượng mới chỉ ở dự tính chứ chưa có báo cáo chính xác), tăng cường vũ trang của tất cả các bên tham dự, tiếng nói dân tộc chủ nghĩa – tất cả những điều đó biến Biển Đông và Biển Hoa Đông thành vùng khủng hoảng mới của thế giới.

Biển Đông là một trong những tuyến đường hàng hải quan trọng nhất cho các vùng đang tăng trưởng của châu Á, và là lộ trình của 80 phần trăm những chiếc tàu chở dầu tới Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc. Ai thống trị biển Đông, người đó sẽ kiểm soát đường hàng hải từ Eo biển Malacca, từ Tây Á, châu Phi và châu Âu sang Đông Á. Đó là một trong những lý do tại sao Hoa Kỳ đóng 60% hải quân của họ ở Thái Bình Dương.

Hàng ngàn năm trời, Trung Quốc quan tâm trước hết là tới chính mình. Ngay tới 7 chuyến thám hiểm biển khơi của nhà hàng hải – thái giám Trịnh Hòa trước đây 600 năm cũng nhanh chóng bị chấm dứt từ những lý do về chính trị đối nội và không mang lại kết quả nào cho số phận của đất nước này. Bây giờ thì Trung Quốc đang tiến lên. Nhưng tốc độ ngạt thở trong chuyển đổi kinh tế và xã hội đối nội của nó cũng ẩn chứa mối nguy hiểm của một sự bất ổn định về xã hội, nhà nghiên cứu Trung Quốc người Mỹ Kenneth Lieberthal cảnh báo trong tờ Bưu điện Nam Hoa buổi sáng.

Tất cả đều diễn ra với một tốc độ, quy mô và phạm vi mà không một nước nào trải qua trước đó. Điều này cũng đúng cho sự bành trướng của Trung Quốc. Một quốc gia mà trước đây 15 năm chỉ có thể mơ về những chuyến lặn xuống biển sâu và hàng không vũ trụ hiện giờ đang dùng tàu ngầm để tìm tài nguyên ở đáy biển dưới độ sâu 4000 tới 7000 mét.

Tập đoàn đóng tàu quốc gia Trung Quốc CSIC tuyên bố sẽ sản xuất hàng loạt tàu ngầm có người lái. Chúng có nhiệm vụ đi tìm nguyên liệu, chủ yếu là ở biển Đông. Còn đáng ngạc nhiên hơn là các thành tích trong hàng không vũ trụ. Năm 2020, khi trạm vũ trụ quốc tế ISS đóng cửa theo dự định, Trung Quốc muốn là nước duy nhất của thế giới có riêng một trạm vũ trụ có người và khiến cho các quốc gia hàng không vũ trụ khác phụ thuộc vào họ.

Dân chúng phản đối Khổng Tử Viện du nhập vào các trường học Toronto (Canada)

“Người ta không phê phán ngân hàng của mình”

Cũng trong chiến lược của Bắc Kinh là việc có mặt trong số các “tay tham gia cuộc chơi” khai thác những vùng cuối cùng còn chưa phân chia của Trái Đất ở Bắc cực và Nam cực. Mặc dù Trung Quốc không phải là nước nằm lân cận nên không thể tuyên bố chủ quyền lãnh thổ ở Bắc và Nam cự nhưng họ vẫn có địa vị của một nhà quan sát trong Hội đồng Bắc cực và đã thiết lập một cơ quan cho các vấn đề về Bắc cực và Nam cực.

Vào ngày 11 tháng Bảy, một chuyến thám hiểm Bắc cực lớn – chuyến thứ sáu kể từ 1999 – Trung Quốc đã bắt đầu một cuộc hành trình thăm dò Bắc cực kéo dài tám tuần, nơi dự đoán có những mỏ dầu và khí đốt cũng như khoáng sản thuộc loại lớn nhất thế giới. Người dẫn đầu chuyến nghiên cứu Wang Zong nói với tờ China Daily: “Cũng giống như những nước khác, chúng tôi quan tâm tới việc khai thác tài nguyên dưới lớp băng và ở Hành lang Tây Bắc.” Một ngày nào đó, khi tuyến đường này vì biến đổi khí hậu mà không còn băng tuyết và có thể đi lại được thì những chiếc tàu chở container của Trung Quốc có thể tiết kiệm được 5186 kilômét hay 9 ngày đi trên đường tới châu Âu.

Cả văn hóa cũng tham gia vào trong chiến dịch tấn công của Trung Quốc. Năm 2005, Viện Khổng tử đầu tiên được khánh thành ở Hàn Quốc, một dự án thí điểm để thực thi độc quyền của Bắc Kinh trên toàn cầu về việc truyền bá và tiếp thị ngôn ngữ và văn hóa Trung Quốc. Những người khởi xướng dự án bạc triệu này của Trung Quốc đã ngạc nhiên vì thành công của nó. Cuối tháng Sáu đã có 445 Viện Khổng tử hoạt động ở 122 nước hay vùng đất.

Đó là lần quảng bá hình ảnh thành công nhất của Trung Quốc, nước thường hay bị chỉ trích mạnh mẽ vì liên tục vi phạm nhân quyền, vì bất công xã hội và chính sách đối ngoại ngạo mạn. Ở Đức có 15 Viện Khổng tử, ở Hoa Kỳ là 100. Và bây giờ, chúng đang phải chịu sự chống đối trong giới khoa học vì lo sợ bị ảnh hưởng tới sự tự do giảng dạy tại các trường đại học, đối tác của các Viện Khổng tử.

Đứng phía sau đợt tiến công lớn của Trung Quốc là một kho báu ngoại tệ khổng lồ mà Trung Quốc – công xưởng của thế giới – đã tích lũy được và khiến cho Bắc Kinh trở thành nhà mua công phiếu lớn nhất của Mỹ. Câu nói dí dỏm của nữ ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton ngày nay lại có lý hơn bao giờ hết: “Người ta không phê phán ngân hàng của mình”, khi được hỏi tại sao bà không nói thẳng các vấn đề với Bắc Kinh. Cơ quan ngoại hối (SAFE) thông báo giá trị tất cả các đầu tư tài chính ở nước ngoài được ghi nhận chính thức của Trung Quốc là 6,3 ngàn tỷ cho cuối tháng Ba.

“Trỗi dậy hòa bình” của Trung Quốc chỉ là lời tuyên truyền

Dự trữ ngoại tệ của Trung Quốc vào khoảng 4,01 ngàn tỷ. Các con số này cũng hé lộ rằng các đầu tư trực tiếp của doanh nghiệp Trung Quốc ở nước ngoài cho tới nay chỉ chiếm 10% kho báu ngoại tệ của họ, tức là 621,5 tỉ dollar. Ngược lại, nước ngoài đã đầu tư 2,42 ngàn tỉ dollar Mỹ ở Trung Quốc, gấp đúng 4 lần. “Lực tài chính” của Trung Quốc là có giới hạn, khi con số nợ 4,14 ngàn tỷ do SAFE đưa ra được tính vào kho báu ngoại tệ.

Cho tới nay, châu Âu và Hoa Kỳ chỉ cảm nhận gián tiếp các hậu quả của chính sách bành trướng của Trung Quốc, khác với các láng giềng châu Á. Thế nhưng các nhà phân tích của Viện Nghiên cứu Hòa bình ở Stockholm (Sipri) lo ngại rằng điều đó chẳng bao lâu nữa sẽ thay đổi. Trong nghiên cứu vừa mới được xuất bản có tên “Sự bảo vệ các lợi ích ở nước ngoài của Trung Quốc” của Viện này, đã nhận định Bắc Kinh đang dần từ giã nguyên tắc không can thiệp của họ.

“Sự trỗi dậy hòa bình của Trung Quốc” chỉ còn là sự diễn đạt hoa mỹ của tuyên truyền. SiPri nhận thấy rằng người đứng đầu nhà nước Tập Cận Bình, người bây giờ đã nhận chức vụ được hai năm, có vẻ chưa từng nhớ tới lời dặn dò nổi tiếng mà nhà kiến trúc sư cải cách Đặng Tiểu Bình đã để lại cho những người nối nghiệp: “Luôn tỉnh táo, dè dặt, thu nhỏ mình trong các tranh chấp quốc tế và không bao giờ vội vàng tiến ra trước.”

Ngày nay, Bắc Kinh tin rằng họ không còn cần điều đó nữa. Gần đây, nhà xuất bản bản đồ Hồ Nam với sự chấp thuận công khai của chính quyền đã đưa ra một tấm bản đồ dọc mới gây nhiều tranh cãi. Trên tấm bản đồ đó, biển Đông mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền không còn được dấu ở góc phía dưới của tấm bản đồ trong tỷ lệ nhỏ nữa, như những tấm bản đồ được vẽ ngang trước đây. Tấm bản đồ mới này thể hiện vùng biển Đông rộng hơn ba triệu kilômét vuông trong cùng tỷ lệ như đất liền Trung Quốc, một Trung Quốc được mở rộng thêm một phần ba. Trên hình ảnh thì đó là một đại vương quốc mới – trên đất liền và trên biển. Trung Quốc làm mọi việc, để giấc mơ cổ xưa này nhanh chóng trở thành hiện thực.

(Theo Blog Phan Ba)

Xem nhiều

Tin liên quan

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Video