Thế lưỡng nan giữa các đại cường và lựa chọn của Việt Nam

10/04/2015 12:50

‘Trung Quốc muốn đẩy Mỹ lui về phía Đông, còn Mỹ muốn trở lại châu Á. Việt Nam thì ở giữa mối quan hệ này. Nếu Việt Nam chèo lái được tốt trong quan hệ của mình thì có thể tạo một mối quan hệ tốt với cả Trung Quốc và Mỹ, trên tinh thần hoàn toàn xây dựng một đối tác, tôi nghĩ tinh thần đó phục vụ cho quốc gia’ – PGS.TS Cù Chí Lợi, Viện trưởng Viện nghiên cứu châu Mỹ nhận định. 

Những ngày đầu tháng 4 này, đối ngoại của Việt Nam khá sôi động với hai chuyến thăm đi và đến. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng hiện đang tới thăm Trung Quốc. Ngay trước đó là chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng LB Nga D.Medvedev. Cùng lúc Truyền hình Việt Nam vừa quyết định mở lại chương trình ‘Hội nhập’ sau nhiều năm gián đoạn. Những điều này cho thấy dường như nước ta đang ở trong một thời điểm đặc biệt mà đối ngoại là kế sách vô cùng quan trọng để gắn kết Việt Nam với bạn bè, với đối tác, cùng nhau bàn cách hợp tác cùng có lợi.

Thế lưỡng nan giữa các đại cường và lựa chọn của Việt Nam
Thế lưỡng nan giữa các đại cường và lựa chọn của Việt Nam

Có tìm hiểu mới hiểu hết tình trạng khó xử của Việt Nam trong thế kẹt giữa các cường quốc. Lịch sử cho thấy với vị trí địa lý nhạy cảm, Việt Nam rất dễ trở thành vật cản trên con đường nước khác mở rộng ảnh hưởng, hay bàn đạp để các nước lớn kiềm chế lẫn nhau. Có thể nói nôm na rằng Việt Nam là một ‘cô gái’ hấp dẫn, nhưng cần phải hiểu là sự hấp dẫn không đến từ vẻ  đẹp ‘cô gái’, mà phần nhiều là do ‘nhà’ của cô gái ở vị trí trọng yếu trong cuộc so găng giữa những ‘gã đại cường’ đang hằm hè nhau nhằm chiếm vai trò bá chủ.

Ngay cả khi Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng ở thăm Trung Quốc, Việt Nam vẫn chủ tọa tổ chức các hoạt động hải quân chung thường niên cho tàu Hải quân Mỹ tại Đà Nẵng.
Ngay cả khi Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng ở thăm Trung Quốc, Việt Nam vẫn chủ tọa tổ chức các hoạt động hải quân chung thường niên cho tàu Hải quân Mỹ tại Đà Nẵng.

Để không biến mình trở thành ‘con tốt thí mạng’ cho trò chơi chiến lược của các nước lớn. Một mặt Việt Nam vẫn kiên trì với nguyên tắc ‘ba không’, song Việt Nam đã đột phá một bước chưa có tiền lệ là khôn khéo duy trì quan hệ truyền thống với nước Nga, Trung Quốc… nhưng vẫn thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược mới với Mỹ và các nước đồng minh của Mỹ để trực tiếp kêu gọi sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế.

Sáng 6/4, Biên đội tàu khu trục số 7 của lực lượng Hải quân Hoa Kỳ đã cập cảng Tiên Sa, TP Đà Nẵng, bắt đầu đợt hoạt động giao lưu Hải quân thường niên lần thứ 6 tại Việt Nam.
Sáng 6/4, Biên đội tàu khu trục số 7 của lực lượng Hải quân Hoa Kỳ đã cập cảng Tiên Sa, TP Đà Nẵng, bắt đầu đợt hoạt động giao lưu Hải quân thường niên lần thứ 6 tại Việt Nam.

Thực tế cho thấy, ngay cả khi Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng ở thăm Trung Quốc, Việt Nam vẫn chủ tọa tổ chức các hoạt động hải quân chung thường niên cho tàu Hải quân Mỹ tại Đà Nẵng. Việt Nam cũng hoan nghênh chuyến thăm ba ngày của Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev tới Việt Nam. Bản thân Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cũng sẽ thăm Mỹ trong năm nay.

 Ngay trước chuyến thăm Trung Quốc, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã tiếp Thủ tướng Liên bang Nga.

Ngay trước chuyến thăm Trung Quốc, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã tiếp Thủ tướng Liên bang Nga.

Tuy nhiên không phải ai cũng nhìn thấy và hiểu rõ những việc làm đó. Ví như, ngay trước thềm chuyến thăm Trung Quốc của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã có nhiều ý kiến cho rằng Tổng Bí thư sang Trung Quốc để xin ý kiến trước khi đi Mỹ; Hay việc lãnh đạo hai nước đã thống nhất tiến hành hợp tác ở những khu vực ít nhạy cảm, liền bị ‘bẻ lái’ rằng lãnh đạo Việt Nam nhún nhường và cho phép Trung Quốc lấn sâu vào lãnh thổ đất nước; Ngoài ra, một số hãng tin còn cố ‘gài’ dư luận rằng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã đồng ý làm việc với nhau về con đường Tơ lụa Hàng hải, trong khi chính Tân Hoa Xã của Trung Quốc khẳng định rằng Việt Nam chỉ nói sẽ xem xét tham gia kế hoạch này thôi…

Rút kinh nghiệm từ việc năm 1946, Bác Hồ từng bị hiểu lầm khi ký Hiệp ước với Pháp, cho nên việc thông tin để người dân hiểu chính sách đối ngoại, quan điểm nhất quán của Việt Nam để đạt tới hòa bình và ổn định nhưng trên nguyên tắc không phương hại đến lợi ích quốc, dân tộc là việc làm hết sức quan trọng. Như một vị lãnh đạo nước ta từng nói: “Đó là nguyên tắc và là điều nhân dân cần được thông tin, được hiểu một cách rõ ràng và đầy đủ để củng cố niềm tin”.

Thực tế, giải quyết những vấn đề trong quan hệ Việt Nam – Trung Quốc đòi hỏi sự kiên trì, không thể nóng vội. Vì vẫn chưa thể giải quyết được mọi việc trong một chuyến đi hay ở một thời điểm nhất định nào đó khi trên thực tế lập trường hai bên rất khác nhau trong việc khẳng định chủ quyền mỗi bên ở Biển Đông. Khi chúng ta hiểu đây là cuộc đấu tranh lâu dài, bền bỉ thì hết sức tránh những hoạt động có tính bộc phát, tự phát làm phức tạp thêm tình hình.

Phan Vinh

Xem nhiều

Tin liên quan

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Video