Làm thế nào để phát hiện bị lừa trong ngày “Cá”?

01/04/2013 12:16

Những kẻ nói dối thường để lộ “kẽ hở” qua mặt, ví dụ như mỉm cười và nhướng mày để tỏ vẻ ngạc nhiên, tuy nhiên, đa số những người khác khi nói dối sẽ tỏ ra lóng ngóng đôi chút hoặc hơi bối rối.

Cơ chế nói dối

Nghiên cứu trên 24 cặp vợ chồng và yêu cầu họ khai báo những hoạt động trong khoảng thời gian gần đây nhất mà họ đã trải qua. Nghiên cứu dùng máy ảnh ghi nhận phản ứng của đối phương và xác nhận những phản ứng nói dối trong 20 giây.

Các nhà nghiên cứu lấy mẫu DNA của những người tham gia nghiên cứu, kết quả cho thấy 60% người tham gia thiếu tin cậy nếu thiếu một loại gen, kiểu gen GG có thể kiểm soát lòng tin và sự đồng cảm của bạn. Mức độ gen nhiều hay ít có thể điều chỉnh mức độ oxytocin, có tác động đến các giác tin tưởng, sự đồng cảm và hào phóng.

Trong số những người được đánh giá đáng tin cậy và ít nói dối nhất mang 90% gen GG. Gen này liên quan đến ý thức của sự chân thành và ít dối trá, nhưng cũng không đồng nghĩa với việc bạn sẽ không thành thực nếu không có và ít hơn.

Những kẻ nói dối thường để lộ “kẽ hở” qua mặt, ví dụ như mỉm cười và nhướng mày để tỏ vẻ ngạc nhiên, theo nghiên cứu của các nhà khoa học Canada. Đa số những người khác khi nói dối sẽ tỏ ra lóng ngóng đôi chút hoặc hơi bối rối. Dấu hiệu này cho thấy họ không phải người biết nói dối “tinh vi” và chỉ làm vậy khi không còn lựa chọn nào khác.

Ảnh minh họa.

Các nhà nghiên cứu thuộc trường Đại học British Columbia ở Canada phát hiện 4 cơ mặt hé lộ cảm xúc thực của một người, ví dụ như tội lỗi, trong những tình huống căng thẳng.

Tiến sĩ Leanne ten Brinke, người đứng đầu cuộc nghiên cứu, cho hay: “Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy, các cơ mặt không bị kiểm soát hoàn toàn. Một số cơ nhất định có khả năng ‘phản bội’ kẻ nói dối, đặc biệt trong những tình huống kịch tính và dâng trào cảm xúc”.

Nhóm nghiên cứu phát hiện, kẻ nói dối thường rướn các cơ trán, ví dụ như nhướng mày, để biểu lộ sự ngạc nhiên. Những người này cũng gia tăng hoạt động của các cơ gò má to, nằm xung quanh miệng, khiến họ vô tình nhếch môi tạo thành nụ cười.
Trong khi đó, những người chân thật có xu hướng kích hoạt các cơ trán và cơ mày, gây nhăn trán và nhíu mày để thể hiện nỗi đau thực sự. Tiến sĩ Brinke nhận định, những kẻ nói dối không thể giả tạo trạng thái cảm xúc như vậy trên khuôn mặt của họ.

Mặc khác, theo nghiên cứu mới của các nhà khoa học Tây Ban Nha, nói dối sẽ không làm mũi của bạn mọc dài ra như chú bé người gỗ Pinocchio, nhưng thực sự sẽ làm cơ quan khứu giác của bạn nóng lên.

Bằng cách sử dụng camera ghi hình nhiệt đối với những người tình nguyện, các nhà nghiên cứu phát hiện, nhiệt độ của mũi cũng như cơ hốc mắt (bên trong mắt người) thay đổi theo tâm trạng của họ. Sự gia tăng lo lắng do việc nói dối gây ra đã làm tăng đáng kể nhiệt độ ở đầu mũi của “khổ chủ”.

Hiện tượng này là do vùng não có tên gọi vỏ não thùy đảo (insular cortex) bị biến đổi khi chủ thể nói dối về cảm xúc của mình. Vùng não thùy đảo có tham gia việc phát hiện và điều phối nhiệt độ cơ thể, vì vậy có mối tương quan lớn giữa hoạt động của cấu trúc này và mức độ thay đổi nhiệt của các cơ quan trong cơ thể.

Phát hiện kẻ đối diện nói dối trong vòng 20 giây

Dù là bạn đang làm việc hay giao tiếp với bất kỳ ai, một nhân viên bán hàng, một đồng nghiệp mới, bạn hoàn toàn có thể xác định đối phương có nói dối hay không chỉ trong 20 giây dựa trên những dấu hiệu cụ thể:

Hãy chú ý đến những câu trả lời và ngôn ngữ cử chỉ của người ấy, nhiều khi bạn có thể phát hiện ra vài dấu hiệu lờ mờ. Có nghiên cứu còn cho thấy, chúng ta có thể ngửi thấy mùi sợ hãi từ mồ hôi của những người khác. Loại dấu hiệu này thường ít được để ý và bị “đánh đồng” với cái gọi là cảm giác hay trực giác. Song hãy coi chúng như một trong những lý do quan trọng nhất để bạn bắt đầu lo lắng.

Một nụ cười giả tạo: khá khó để tạo ra một nụ cười thực sự khi ai đó đang nói dối. Những nụ cười thực sự thường tạo ra nếp nhăn ở mắt và thay đổi toàn bộ khuôn mặt trong khi cười giả tạo chỉ thay đổi vùng miệng mà thôi.

Các bộ phận trên cơ thể có thể báo hiệu cho bạn biết người đối diện đang nói thật hay nói dối.

Các bộ phận trên cơ thể có thể báo hiệu cho bạn biết người đối diện đang nói thật hay nói dối.
Các bộ phận trên cơ thể có thể báo hiệu cho bạn biết người đối diện đang nói thật hay nói dối.

Giọng nói : Khi nói dối, giọng của người đó sẽ cao hơn một tông. Một số biểu hiện về lời nói gồm có nói lan man, không mạch lạc, dùng từ rất lựa chọn (không trả lời thẳng vào câu hỏi), nói lắp hay dùng những từ biểu thị sự không chắc chắn (ví dụ: theo hiểu biết của tôi thì…; có thể tôi không biết…).

Một người nói dối thường tiết ra nhiều nước bọt hơn. Để ý xem họ có nuốt vài lần khi nói không, hay họ cầm cốc nước để uống vài lần.

Giãn đồng tử. Một biểu hiện phi ngôn ngữ khác rất khó làm giả là giãn đồng tử. Phần lớn mọi người khi nói dối thì đồng tử lớn hơn bình thường do họ căng thẳng và tập trung hơn.

Thay đổi số lần nháy mắt. Một người thường nháy mắt ít hơn khi anh ta nói dối. Tuy nhiên, sau khi nói dối xong, anh ta lại nháy mắt rất nhiều lần hơn lúc bình thường.

Chuyển động chân. Khi nói dối, mọi người sẽ hồi hộp bằng cách tăng số cử động ở chân. Họ có thể thay đổi tư thế chân, hay đi đi lại lại nhiều hơn. Họ sẽ duỗi rồi lại co chân để giảm căng thẳng, hay thậm chí đá chân như một nỗ lực muốn bỏ đi.

Chạm vào mặt. Mũi của người ta không dài ra khi nói dối, nhưng nếu nhìn kỹ bạn sẽ phát hiện khi ai đó định nói dối hay định nói điều gì quá đáng, anh ta thường vô tình sờ lên mũi (Điều này có thể được giải thích một cách khoa học là do chất adrenaline tăng lên đột ngột làm mở các mao mạch khiến mũi có cảm giác ngứa). Che miệng cũng là một cử chỉ phố biến khi ai đó không thành thực.

Thay đổi điệu bộ. Thường thường, trong nỗ lực để không lộ ra mình nói dối, mọi người sẽ cơ thể họ trong trạng thái không tự nhiên. Ví dụ như cắn môi, vặn ngón tay, sờ vào nhẫn, hay đồng hồ, chạm vào tóc.

Những biểu hiện rất nhỏ. Khó phát hiện, nếu bạn thấy bất cứ dấu hiệu biểu cảm nào trái ngược với những lời nói ra, hãy tin vào những gì bạn nhìn thấy chứ không phải những gì nghe thấy.

Liếc nhìn rất nhanh: Những người nói dối thường ngay lập tức nhìn xuống rồi nhìn ra xa, rồi lại nhìn lại bạn chỉ trong một chớp mắt để kiểm tra xem liệu bạn có tin lời họ nói hay không.

(BKTO)

Xem nhiều

Tin liên quan

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM