Bước đi Việt Nam và quy luật niềm tin

06/06/2013 19:18

Bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại diễn đàn Shangri-La vừa qua đánh dấu một chuyển biến trong quan hệ đối ngoại của Việt Nam.

Trước hết, sự xuất hiện trở lại sau một thời gian khá lâu của Thủ tướng Việt Nam ở một diễn đàn quốc tế quan trọng – tính từ dịp ông tới New York tháng 3/2012 dự Thượng đỉnh An toàn Hạt nhân – là điểm son cho bản thân ông Dũng.

Xu hướng chuyển động

Rõ ràng là Bấm bài diễn văn ở Singapore tuần qua của Thủ tướng Dũng tạo ấn tượng tốt trong chính giới ở Washington và các nước Asean chính vì đã phản ánh một số xu hướng đang thành quy luật.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng

Thứ nhất là các nước bên ngoài không thể nói về an ninh biển ở Đông Nam Á lại không tính đến Asean, cho dù hiệp hội thường bị chê là liên kết lỏng lẻo, thiếu sức mạnh.

Quy luật nữa là để có thể ‘không trở thành đồng minh quân sự với nước nào’ như lời ông Dũng nói, một dạng như quy chế trung lập của Thụy Sỹ, nước có huấn luyện quân sự toàn dân và nhà nào cũng cất súng, thì Việt Nam cần tự cường về quân sự, và hai điều này không hề mâu thuẫn với nhau.

Mua sắm có đúng không, có biết sử dụng vũ khí tối tân và tinh thần chiến đấu ra sao là chuyện khác nhưng trên nguyên tắc thì chọn vị thế ‘trung lập’ mà không tự cường sẽ chẳng khác gì Campuchia thời Sihanouk.

Và về địa chính trị, quy tắc áp dụng không chỉ riêng với Việt Nam, là nước nhỏ hoặc tầm trung phải chấp nhận thực tế rằng các nước lớn hơn có những quyền lợi lớn hơn để mặc cả và giải quyết trước khi quan tâm đến mình.

Vì thế, thái độ của Thủ tướng Dũng trước câu hỏi không hề ngoại giao của đoàn Trung Quốc là đúng mực.

Về mặt thủ tục và ứng xử, không việc gì một thủ tướng phải đôi co với một thiếu tướng, nhất là khi vị tướng đó lại là phụ nữ.

Về đối sách, địa chính trị của Việt Nam không cho phép nước này đối đầu với nước láng giềng phía Bắc.

Về lịch sử, Hà Nội cũng rút ra bài học đứng hẳn về một bên trong Chiến tranh Lạnh, trở thành tuyến lửa cho hai hệ thống đánh nhau, hoặc làm đồng minh của Moscow từ 1978 và bị Bắc Kinh trừng phạt trong tiếng vỗ tay khuyến khích từ Washington.

Đồng cảm Asean: hai bộ trưởng quốc phòng Philippines và Indonesia ở Đối thoại Shangri-La

Ví dụ của Ba Lan, nước luôn có dư luận thân Hoa Kỳ mạnh mẽ, cho thấy kể cả khi đã là thành viên NATO, Warsaw cũng không thể mong Hoa Kỳ xây lá chắn hỏa tiễn bảo vệ mình trước đe dọa nào đó từ Nga.

Người Ba Lan phải chấp nhận rằng dù Nga có căn cứ hải quân ở Kaliningrad ngay biên giới thì Hoa Kỳ còn có cả bang Alaska ‘mặt đối mặt’ với Nga, chưa kể các tính toán chiến lược của Washington ở Viễn Đông và Trung Á không thể gặp sự chống đối từ Kremlin.

Huống chi Việt Nam thực ra chưa phải là đồng minh gì của Hoa Kỳ về quân sự, vì như Đại sứ David Shear vừa nói tại California, quan hệ quân sự hai bên mới chỉ có một vài thỏa thuận chung chung.

Quy luật ‘nước xa không cứu được lửa gần’ càng được làm rõ qua thái độ của bà thiếu tướng Diêu Vân Trúc khi chất vấn Thủ tướng Việt Nam, khiến cử tọa có thể đặt câu hỏi quan chức Trung Quốc còn coi Việt Nam là nước đồng minh có quan hệ ‘Bốn Tốt’, khắc bằng các dòng chữ vàng chữ bạc gì đó nữa không.

(TH)

(Bài viết thể hiện văn phong và quan điểm riêng của tác giả)

Xem nhiều

Tin liên quan

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Video