Vị trí nào cho Việt Nam trên bản đồ chuỗi cung ứng?

Hai năm kinh tế thế giới trượt dài bởi Covid-19, cũng là 2 năm chuỗi cung ứng toàn cầu gặp phải những thách thức chưa từng có khi gây gián đoạn đối với cả cung và cầu hàng hóa. Tuy nhiên, Việt Nam lại là quốc gia ngoại lệ, khi đón đầu được xu hướng dịch chuyển đầu tư và chuỗi cung ứng toàn cầu đang thể hiện mạnh mẽ, đưa đến cho Việt Nam nhiều cơ hội để vươn lên trong chuỗi cung ứng toàn cầu mới.

Trang New York Times viết, đại dịch Covid-19 đã trở thành một sự kiện “thiên nga đen”. Sự hiện diện của Covid đã làm rung chuyển mọi thứ trên toàn cầu trong tất cả các ngành, đặc biệt là lĩnh vực vận tải hàng hóa toàn cầu, dẫn đến những tác động đáng kể đến nền kinh tế thế giới. Đại dịch đã bộc lộ những lỗ hổng của nhiều công ty, đặc biệt là những công ty phụ thuộc vào chuỗi cung ứng toàn cầu, quá phụ thuộc vào các trung tâm sản xuất và các thị trường lớn, nhất là Trung Quốc.

Việc tìm đến một nơi hội tụ đầy đủ các yếu tố “thiên thời – địa lợi – nhân hòa” cũng trở thành xu hướng mà hầu hết các doanh nghiệp toàn cầu hướng đến để tránh phụ thuộc vào quốc gia tỷ dân Trung Quốc.

Ngay sát cạnh Trung Quốc, Việt Nam lại là quốc gia hiếm hoi có những yếu tố thuận lợi về vị trí địa lý, lực lượng lao động trẻ và dồi dào, môi trường kinh doanh không ngừng được cải thiện. Đặc biệt, trong những năm gần đây, Việt Nam tham gia sâu rộng vào hợp tác kinh tế quốc tế thông qua việc ký kết và thực thi hàng loạt các hiệp định FTA trong đó có nhiều nước lớn… Nhờ vậy, Việt Nam tiếp tục trở thành nước có vị trí quan trọng trong chuỗi cung ứng của thế giới, trang CNA cho biết.

Riêng Việt Nam với vị trí địa lý chiến lược khi nằm ở vị trí huyết mạch của nền kinh tế khu vực nơi có các nền kinh tế phát triển mạnh và năng động; là cầu nối giữa hai vùng kinh tế biển và kinh tế lục địa của các nước Đông Nam Á và châu Á đã tạo điều kiện thuận lợi cho Việt Nam tăng cường kết nối, thúc đẩy hợp tác và phát triển trong khu vực. Chính sách đối ngoại của Việt Nam với các nước trong khu vực và trên thế giới, đặc biệt với các nước lớn ngày càng có vị thế quan trọng. Việt Nam hiện đã thiết lập quan hệ ngoại giao với 189/193 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Hơn nữa, Việt Nam với vị trí địa lý chiến lược khi nằm ở vị trí huyết mạch của nền kinh tế khu vực nơi có các nền kinh tế phát triển mạnh và năng động; là cầu nối giữa hai vùng kinh tế biển và kinh tế lục địa của các nước Đông Nam Á và châu Á đã tạo điều kiện thuận lợi cho Việt Nam tăng cường kết nối, thúc đẩy hợp tác và phát triển trong khu vực. Chính sách đối ngoại của Việt Nam với các nước trong khu vực và trên thế giới, đặc biệt với các nước lớn ngày càng có vị thế quan trọng. Việt Nam hiện đã thiết lập quan hệ ngoại giao với 189/193 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Mới đây, PwC, một trong bốn công ty kiểm toán hàng đầu thế giới hiện nay, đã công bố báo cáo “Vietnam Outlook 2022: Economic prospects in the wake of COVID-19” (Triển vọng Việt Nam 2022: Triển vọng kinh tế hậu đại dịch COVID-19), trong đó đặc biệt nhận định Việt Nam là điểm đến của nhiều chuỗi cung ứng và làn sóng tái định cư sản xuất, do nền kinh tế vững chắc và môi trường đầu tư thuận lợi, chính là “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Báo cáo nhấn mạnh, với Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) mới nhất có hiệu lực từ ngày 1/1/2022, quan hệ thương mại với các thị trường toàn cầu sẽ tiếp tục đi lên, giúp Việt Nam dần trở thành quốc gia tăng trưởng nhanh chóng của khu vực.

Khi so sánh với các thị trường lân cận, Việt Nam vẫn được đánh giá là điểm đến của nhiều chuỗi cung ứng và làn sóng tái định cư sản xuất, do nền kinh tế vững chắc và môi trường đầu tư thuận lợi. Đặc biệt, PwC cho rằng, một trong lý do chính giúp Việt Nam trở thành “người thắng cuộc” trong cuộc chiến tái định vị chuỗi cung ứng chính là năng lực xây dựng hệ sinh thái sản xuất mạnh mẽ. Điều này bao gồm mạng lưới các nhà cung cấp hỗ trợ các nhà sản xuất lớn trong nước, cũng như quá trình cải thiện cơ sở hạ tầng điện, đường bộ và giao thông của quốc gia.

Trong quá khứ, Việt Nam chủ yếu được biết đến với lĩnh vực sản xuất hàng dệt may. Tuy nhiên, những năm vừa qua, Việt Nam đã nổi lên như một trung tâm sản xuất điện tử hàng đầu khu vực Đông Nam Á, PwC nhận định.

Ngoài ra, trang DigiTimes cũng cho rằng dù phải trải qua năm 2021 đầy thách thức nhưng kinh tế Việt Nam đã không bị kìm hãm do sự gián đoạn chuỗi cung ứng, mà vẫn tiếp tục duy trì triển vọng tích cực, giữ vững vị thế là trung tâm sản xuất toàn cầu trong năm 2022.

Theo DigiTimes, Việt Nam là điểm đến đầu tư hấp dẫn do chi phí sản xuất thấp. Đồng thời, Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) cũng đang thúc đẩy xu hướng này.

Trên thực tế, với tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh và vị thế của đất nước trong thương mại toàn cầu, chuỗi cung ứng của Việt Nam đang liên tục phát triển và trở thành lựa chọn ưu tiên cho sản xuất trong khu vực.

Cùng quan điểm, các chuyên gia kinh tế của Ngân hàng Standard Chartered cũng đều có chung nhận định “Việt Nam sẽ tiếp tục là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu”.

Theo ông Tim Leelahaphan, chuyên gia kinh tế phụ trách Thái Lan và Việt Nam, Ngân hàng Standard Chartered nhận định, nền kinh tế Việt Nam sẽ phục hồi mạnh mẽ trong năm 2022, bắt đầu từ cuối quý 1. Tốc độ tăng trưởng dự kiến sẽ đạt 6,7% trong năm 2022 và 7% trong năm 2023.

“Triển vọng trung hạn của Việt Nam duy trì tích cực. Việt Nam sẽ tiếp tục là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu và là một điểm đến được nhiều doanh nghiệp lựa chọn. Hoạt động đầu tư vào Việt Nam dự kiến sẽ phục hồi trong năm nay sau một thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19”, ông Tim Lahaphan cho biết.

Ngoài ra, trang Foreign Brief của Mỹ cũng có bài viết của chuyên gia phân tích kinh tế, chính trị Ali Slimi, trong đó dự đoán về sự phát triển kinh tế, thu hút FDI của Việt Nam trong năm 2022 thông qua Hội nghị Thượng đỉnh kinh doanh Việt Nam-Mỹ lần thứ 5 với sự tham gia của Thủ tướng Phạm Minh Chính.

Tác giả bài viết cũng đưa ra nhận định rằng: “Thông qua Hội nghị, Việt Nam có thể sẽ thúc đẩy một số Hiệp định Thương mại Tự do mới với Anh, Châu Âu và đặc biệt là Mỹ nhằm đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng hậu đại dịch. Ông Ali cũng dự đoán rằng, trong thời gian tới, Việt Nam sẽ tăng cường xuất khẩu các mặt hàng công nghệ, dệt may và nông sản. Đồng thời Việt Nam sẽ hướng đầu tư đáng kể từ nước ngoài và trong nước vào lĩnh vực này, Với mục tiêu trở thành nhà sản xuất công nghệ cao vào năm 2030“.

Thực hiện: Bảo Trâm
Đồ họa: M.N