Trung Quốc đối mặt với thời điểm khó khăn ở Biển Đông

25/08/2015 16:30

Cách đây không lâu, Trung Quốc đã buộc cả thế giới tập trung sự chú ý khi tiến hành phá giá đồng tiền quốc gia – Nhân dân tệ. Sự mất giá tương đối quy mô tương đối nhỏ phản ánh sự phức tạp trong những chọn lựa mà các nhà lãnh đạo Trung Quốc đang phải đối mặt.

Chứng khoán Trung Quốc đỏ sàn
Chứng khoán Trung Quốc đỏ sàn

Thứ 2 ngày 24.08 Chứng khoán Trung Quốc tụt xuống với giá trị kỷ lục (hơn 8%), kéo tất cả các thị trường chứng khoán châu Á-Thái Bình Dương lao dốc. Trung Quốc bắt đầu xuống tay sửa chữa những khiếm khuyết, những khó khăn kinh tế của Trung Quốc mà báo chí thế giới dự đoán trong thời gian dài. Những dự cảm cho một sự thay đổi kinh tế – địa chính trị cuối cùng đã có thể thấy khá rõ nét.

Từ mặt này, sự phá giá của đồng tiền lớn có nhiều khả năng sẽ khởi động nền kinh tế, nhưng mặt khác – đây sẽ là một đòn mạnh vào các tiêu chuẩn đời sống của người dân mà sự phân tầng giai cấp đã khiến họ rất không hài lòng. Và đó không phải là tất cả. Sự sụp đổ hiện tại của cổ phiếu có lẽ không chỉ liên quan với nền kinh tế và những thảm họa môi trường của Trung Quốc gần đây, mà còn là hậu quả của chính sách đối ngoại “gió chiều nào xoay chiều ấy”.

Tháng Chín theo lịch đối nội chính trị của Trung Quốc là ngày kỷ niệm thứ bảy mươi năm chiến tranh Trung-Nhật Bản (sử sách Trung Quốc gọi là “cuộc kháng chiến chống quân phiệt Nhật Bản”) và Chiến tranh Thái Bình Dương. Theo thông tin không chính thức buổi sẽ không kỷ niệm, nhưng ngày quan trọng là ngày ký Hiệp ước Hòa bình San Francisco, 08.09.1951.

Hiệp định này đáng được quan tâm do có một thực tế là bản thân hiệp định đã dẫn đến hầu hết các tranh chấp lãnh thổ ở Đông Á, bao gồm cả tranh chấp về tình trạng Đài Loan. 13.08 Hàm bộ trưởng, chủ nhiệm văn phòng về vấn đề Đài Loan thuộc Hội đồng Nhà nước Zhang Zhijun đã có cuộc gặp với các quan chức cao cấp Mỹ tại Washington.

Bắc Kinh cần Mỹ từ bỏ quan điểm ủng hộ đảo Đài Loan, nhưng Trung quốc Anh cũng có những lựa chọn thay thế. Một tuần trước chuyến thăm, Global Times công bố thông tin về việc Trung Quốc bắt đầu tiến trình đóng tàu sân bay hạt nhân cho Hải quân PLA, tăng cường thêm việc huấn luyện thủy thủ khai thác sử dụng tàu sân bay “Liêu Ninh”. “Thiên triều” một lần nữa đã sẵn sàng cho trò chơi địa chính trị với mức đặt cược cao nhất.

Logic chính sách đối ngoại Mỹ “trở lại châu Á” không chỉ bao gồm sự hiện diện quân sự của hải quân gần bờ biển Trung Quốc, mà còn tạo ra đối trọng nặng ký trong khu vực với Bắc Kinh. Về lý thuyết, một đối trọng có tiềm lực như vậy có lẽ chỉ có ba nước: Nga, Nhật Bản, Ấn Độ. Tuy nhiên, Nga sẽ không trở thành kẻ thù của Trung Quốc vì những lý do rõ ràng. Nhật Bản không đủ mạnh mẽ cho cuộc đối đầu toàn cầu, mặc dù thực tế rằng Hoa Kỳ tăng cường sức mạnh bằng việc trao lại cho Nhật quần đảo đá ngầm Ryukyu Ridge và cung cấp các hệ thống vũ khí tiên tiến. Ấn Độ có tình hình địa chính trị rất đặc biệt nên việc sử dụng năng lực để làm suy yếu Trung Quốc hầu như không thành công.

Đến cuối năm ngoái, bối cảnh chung châu Á đang ngày càng trở nên căng thẳng ngột ngạt. Truyền thông Ấn Độ đang dấy lên làn sóng lo ngại về việc các tàu ngầm Trung Quốc viếng thăm các cảng Sri Lanka và Pakistan. Nhật Bản cung cấp tàu tuần tra cho Việt Nam và Philippines đang quan tâm đến việc mua các tàu đã qua sử dụng nhưng còn trong tình trạng tốt của Nhật Bản: tàu đổ bộ trực thăng lớp “Shirane” máy bay tuần tra “Orion” và tàu ngầm. Indonesia có kế hoạch tăng ngân sách quân sự liên quan đến ” nguy cơ đe dọa của Trung Quốc” lên tới 20 tỷ USD, mặc dù trước đây không tham gia vào những tranh chấp của các láng giềng.

Có thể nói thêm một chút về vụ tấn công khủng bố ở Thái Lan, báo chí địa phương tức khắc đã liên tưởng với nhóm ly khai Duy Ngô Nhĩ Trung Quốc ở Đông Turkestan. Trước đó nhiều hãng truyền thông liên tục có những bài viết cho rằng Trung Quốc và Thái Lan đạt được thỏa thuận xây dựng kênh đào Kra, những thông tin rò rỉ đã bị các quan chức hai nước bác bỏ trong tức giận, nhưng hoàn cảnh cho thấy, không thể có khói mà không có lửa. Có nhiều lý do để tin rằng cuộc tấn công khủng bố gây ra không chỉ nhằm vào Thái Lan, mà còn nhằm nhiều vị trí của Trung Quốc ở đất nước chủa Vàng, điều gì đã khiến Thái Lan không thể quy trách nhiệm chính xác cho tổ chức nào. Kịch bản tồi tệ nhất, là các cuộc đàm phán hậu trường về con kênh trên eo đất Thái Lan sẽ buộc phải dừng lại vô thời hạn.

Cùng lúc đó, tình hình trên bán đảo Triều Tiên đột ngột nóng lên. Nếu như các cuộc đọ súng của các lực lượng hai miền trên tuyến DMZ dẫn đến một cuộc chiến tranh thật sự – và điều đó cũng có thể dù xác suất rất thấp. Bắc Kinh phải đối mặt với sự lựa chọn: bảo vệ đồng mình hay không. Lựa chọn thứ nhất sẽ dẫn đến một cuộc chiến tranh lớn không kiềm chế, lựa chon thứ hai đưa đến mất vị thế trên trường quốc tế và gia tăng nguy cơ mất ổn định chính trị. Mỹ đã cố gắng lực đốt nóng khả năng xung đột giữa hai miền, sự gia tăng căng thẳng mang lại cho Washington nhiều lợi thế chính trị.

Trung Quốc buộc phải tính đến hết mọi khả năng. Một kể hoạch lớn đang được triển khai chống lại Trung Quốc tương tự như kế hoạch đã được sử dụng để chống Liên xô và hiện nay là chống Nga – làm suy yếu đất nước này thông qua việc tạo ra những lò lửa xung đột và bất ổn dọc theo tất cả tuyến biên giới. Trong điều kiện như vậy, đối phó với tất cả các thách thức sẽ càng trở lên phức tạp hơn.

Như người Nga đã dự đoán trước, mối quan hệ Nga Trung đột ngột trở lên phức tạp hơn, mặc dù có những tuyên bố về tình bạn hai nước và các cuộc tập trận chung. Tháng 6 vừa qua, đột nhiên ‘thiên triều’ trở mặt tham gia vào các biện pháp trừng phạt mà không tuyên bố, các ngân hàng của Trung Quốc dừng mọi hoạt động trong quan hệ tài chính tiền tệ với nước Nga. Tháng 8 Trung Quốc ra lệnh cấm xuất khẩu các máy bay không người lái chất lượng cao và các siêu máy tính, lịch sự ‘quên’ dành cho người bạn phương Bắc một ngoại lệ.

Trong những hoàn cảnh được dự đoán trước, Bộ Ngoại giao Nga có thể sẽ nhắc nhở “đối tác”: mọi quan hệ liên minh không hề rẻ và không có các quan hệ hợp tác miễn phí, quay theo chiều gió. Việc đó cũng tương tự như đường biên giới dài ngàn cây số giữ được sự bình yên. Nếu ‘thiên triều’ quay ngược chính sách đối ngoại với đối tác, Liên bang Nga cũng có quyền công khai hóa những ủng hộ đối với đồng minh của minh và bắt đầu nói chuyện với Bắc Kinh về những tuyên bố bất hợp pháp của Trung Quốc đối với quần đảo Trường Sa Việt Nam. Tất nhiên, sự thay đổi triệt để trong chính sách đối ngoại của Nga khó có thể xảy ra như năm 1979, nhưng không có nghĩa là loại trừ.

Bộ máy lãnh đạo Trung Quốc, dù sao, cũng chứng minh cho thấy rằng họ sẵn sàng đối phó với các thách thức. Ẩn chứa một nguy cơ , có lẽ là mối đe dọa chính đối với Trung Quốc. Người dân ngày càng không hài lòng với phân hóa giai cấp và bất bình đẳng, nhà nước và bộ máy lãnh đạo không thể đưa ra những hình tượng lôi cuốn về một tương lai tươi sáng.

Người Trung Quốc không phải là một dân tộc có tính chịu đựng cao và việc đẩy họ đến một cuộc bạo loạn, nổi dậy cũng không quá khó khăn. Bộ máy lãnh đạo nhà nước và chính chủ tịch Tập Cận Bình hiểu rất rõ điều này trong cuộc chiến sống còn ‘đả hổ, diệt ruồi”.

Theo các hãng truyền thông Hồng Kông, chủ tịch Tập Cận Bình trong các buổi họp Đảng đã nhiều lần nói, đất nước đang nằm trên bờ vực của sự xụp đổ. Người nước ngoài, ngắm những tòa nhà chọc trời trên đất nước ‘thiên triều’ khó lòng có thể tưởng tượng được điều này, nhưng bản thân người dân Trung Quốc không hề ảo tưởng. Tình hình tương lai có thể rất khó dự đoán, những các chuyên gia địa chính trị về Trung Quốc trên thế giới chắc chắn còn nhiều chuyên đề dự đoán cho tương lai.

(Theo QPVN)

Xem nhiều

Tin liên quan

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM