“Tour 0 đồng”: Thuốc độc kinh tế mà chưa có “thuốc giải”

04/12/2017 18:31

Những ngày qua, hàng nghìn lượt khách Trung Quốc làm thủ tục nhập cảnh vào Việt Nam, đa phần đi du lịch theo “tour 0 đồng” khiến Cửa khẩu quốc tế Móng Cái (tỉnh Quảng Ninh) rơi vào tình trạng quá tải, tắc nghẽn. Hình thức du lịch “tour 0 đồng” cũng mang theo những hệ quả rất khó lường với các mặt kinh tế, xã hội khác của Việt Nam.

Nhân viên đồn biên phòng cửa khẩu quốc tế Móng Cái cho biết, trong thời gian gần đây lượng khách du lịch Trung Quốc nhập cảnh vào Việt Nam tăng đột biến với khoảng 4.000 lượt/ngày. Vào giờ cao điểm (từ 11 giờ sáng – 3 giờ chiều), khu vực này thường xảy ra ùn tắc, do lượng khách nhập cảnh và xuất cảnh cùng lúc quá đông. Theo thống kê, mỗi ngày có đến 10.000 lượt khách nhập cảnh và xuất cảnh. Trong đó, lượng khách Trung Quốc tăng đột biến những ngày vừa qua do giá tour du lịch 4 ngày 3 đêm đã trở về mốc “0 đồng”.

Hàng nghìn lượt du khách Trung Quốc 'tour 0 đồng' nhập cảnh, Cửa khẩu Móng Cái tắc nghẽn
Hàng nghìn lượt du khách Trung Quốc ‘tour 0 đồng’ nhập cảnh, Cửa khẩu Móng Cái tắc nghẽn

Nói “tour 0 đồng” là liều thuốc độc, không có sai!

Cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Quảng Ninh) tắc nghẽn bởi du khách đi “tour 0 đồng”. Tình trạng “tour 0 đồng” bùng phát trở lại đã gây ra những hậu quả rất xấu đến kinh tế – xã hội của tỉnh Quảng Ninh nói riêng cũng như của cả nước nói chung.

Với người Việt Nam, thì trước nay, có lẽ chỉ nghe đến loại hình vé máy bay giá rẻ 0 đồng, còn “tour 0 đồng” vẫn là một khái niệm mới. Nếu như giá vé 0 đồng được xem như món “đặc sản” có lợi cho cả hãng máy bay lẫn hành khách thì ngược lại “tour 0 đồng” lại trở thành một liều thuốc độc cực mạnh cho cả nền du lịch, đôi khi cả những người du lịch cũng chịu tác dụng.

Tour 0 đồng (The zero-fee tour) là hình thức khách du lịch mua tour được cho là không mất phí của các hãng lữ hành bán sỉ tour trọn gói. Trên thực tế, du khách sẽ không mất phí mua tour nhưng sẽ phải sử dụng các dịch vụ bắt buộc theo tour với giá dịch vụ sẽ tính cao hơn, và các công ty này sẽ thu hoa hồng từ phần tiền chênh lệch ấy. Lịch sử xuất hiện của hình thức du lịch này lần đầu tiên là vào ngay sau khi dịch SARS năm 2003 xảy ra, nên dường như nó cũng báo hiệu một cái gì đó “độc hại” rồi.

Và thực tế thì, một quốc gia trong khu vực Đông Nam Á là Thái Lan đã gánh chịu “liều thuốc độc” bởi “tour 0 đồng” đầu tiên. Theo ước tính, mỗi năm, Thái Lan mất 9 tỷ đô la Mỹ vì “tour 0 đồng”. Mà không đâu xa, đất nước cung cấp dịch vụ này chính là Trung Quốc. Hình thức kinh doanh “tour 0 đồng” là nguyên nhân khiến Chính phủ Thái Lan thất thu tiền thuế, mất uy tín của ngành du lịch…

Gói “tour 0 đồng” của Trung Quốc đã đẩy lượng khách du lịch Trung Quốc đến các địa điểm du lịch của Việt Nam hay Thái Lan, và một số quốc gia khác tăng lên đột biến. Nhưng số lượng và chất lượng lại không đi cùng nhau. Khác với tour thông thường, tiền túi từ khách hàng không được chia đều cho các thành phần tham gia chuỗi cung ứng dịch vụ, mà nó đi một vòng rồi tập trung lại túi của chính các hãng lữ hành bán sỉ tour (thường là các hãng Trung Quốc).

Về đặc điểm, tăng thu dịch vụ, điều này cũng không giúp tăng thu lợi nhuận cho kinh tế trong nước, bởi phần hoa hồng đã được thỏa thuận với các công ty cung cấp dịch vụ Trung Quốc, mà theo đó, người bán Việt Nam còn bị ép giá, chèn ép gây mất quyền lợi kinh tế… Tại tỉnh Quảng Ninh, ngành du lịch tỉnh này gần như không thu được gì trong quý đầu năm 2017 dù lượng khác du lịch Trung Quốc tăng cao đột biến, hầu hết dòng tiền chỉ chảy vào túi doanh nghiệp lữ hành Trung Quốc và các đơn vị cung cấp dịch vụ, buôn bán quà lưu niệm.

Về phía người sử dụng “tour 0 đồng” họ bị ép buộc sử dụng các dịch vụ cam kết với giá cao, thời gian không linh hoạt. Do vậy, chính bản thân những người này sẽ có đánh giá tiêu cực đối với vùng du lịch mà họ đến, ở đây là Việt Nam. Chúng ta đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng về hình ảnh du lịch đất nước.

Chung quy lại, các công ty Trung Quốc đang lợi dụng triệt để các dịch vụ, điều kiện tự nhiên của các quốc gia khác, trong đó có Việt Nam mà không mất chi phí nào nhưng thu được vô số lợi nhuận. Ngược lại, Việt Nam mất công sức cung cấp dịch vụ nhưng lại không thu lợi, thậm chí “thua lỗ”.

Chưa thấy “thuốc giải độc” hiệu quả

Biểu đồ dòng chảy nguồn tiền so sánh giữa “tour 0 đồng” và tour du lịch thường
Biểu đồ dòng chảy nguồn tiền so sánh giữa “tour 0 đồng” và tour du lịch thường

Thực trạng “tour 0 đồng” của Trung Quốc xuất hiện rải rác ở Việt Nam vào năm 2015, và bùng nổ vào đầu năm 2017. Thống kê của Tổng cục Du lịch cho biết lượng khách Trung Quốc trong 3 tháng đầu năm đạt 949.199 lượt, tăng 63,5% so với cùng kỳ năm trước, chiếm gần 1/3 tổng lượng du khách quốc tế tới Việt Nam.

Theo các chuyên gia kinh tế, dịch vụ “tour 0 đồng” đã làm lũng đoạn thị trường du lịch vì thực chất “tour 0 đồng” là một hình thức lừa đảo. Đứng trước thực trạng báo động này, mà chủ yếu là tỉnh Quảng Ninh, chính quyền địa phương tỉnh Quảng Ninh đã mạnh tay giải quyết vấn đề ngay trong những tháng đầu năm 2017 để ngăn cản hậu quả “tour 0 đồng”.

Các cơ quan chức năng tỉnh Quảng Ninh đã tiến hành đóng cửa, thậm chí tước giấy phép kinh doanh hàng loạt các của hàng kinh doanh bắt tay với các công ty lũ hành Trung Quốc gian lận kinh doanh. Hàng trăm hướng dẫn viên bị “sờ gáy” và phát lộ nhiều sai phạm nghiêm trọng đằng sau dịch vụ “tour 0 đồng”. Sau gần 1 tháng mạnh tay dẹp loạn, dịch vụ “tour 0 đồng” tạm lắng xuống.

Tuy nhiên, dường như đây chưa phải “thuốc giải độc” hiệu quả, bởi từ đó đến nay, vẫn liên tục có những thời điểm bùng phát “tour 0 đồng” trở lại. Đỉnh điểm là giai đoạn đầu tháng 12 này.

Trên thực tế, các cửa hàng bị đóng cửa giai đoạn trước đang đồng loạt được mở lại, một số thay tên đổi họ, di chuyển địa điểm, hình thức kinh doanh cũng kín hơn. Hình thức bán hàng và trao đổi tiền với du khách Trung Quốc cũng đã chuyển qua online, tiền hàng sẽ được gửi trực tiếp qua trở lại Trung Quốc nên cơ quan chức năng khó có biện pháp phát hiện.

Có thể khẳng định, “tour 0 đồng” đã, đang và sẽ tồn tại là một “liều thuốc độc” cực mạnh gây hại nghiêm trọng cho nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt là lĩnh vực ngành du lịch. Nó không chỉ ảnh hưởng đến những lợi ích vật chất trước mắt mà ảnh hưởng cả đến hình ảnh du lịch, ảnh hưởng đến uy tín của du lịch Việt Nam, tức là mất đi lợi ích lâu dài mà ngành du lịch cần có.

Không những thế, ngoài vấn đề về mặt kinh tế, vấn đề xã hội chúng ta cũng có thể nhìn nhận được sự nguy hiểm. Lượng khác Trung Quốc tăng đột biến, cửa hàng, dịch vụ Trung Quốc trá hình người Việt,… tất cả còn đặt ra nguy cơ mất an toàn về an ninh quốc gia, sự ổn định trật tự xã hội.

Đây là một vấn đề khó, thiết nghĩ chính quyền tỉnh Quảng Ninh, cũng như cơ quan ban ngành các cấp sớm vào cuộc xử lý các cửa hàng Việt Nam kinh doanh cộng tác trái phép qua các đợt thanh tra, kiểm tra cũng như quản lý các cửa hàng phía đối tác của Việt Nam; qua công tác quản lý xuất nhập cảnh để dự báo trước về hoạt động trái phép của đoàn du lịch Trung Quốc;  đồng thời  tuyên truyền giải thích cho người kinh doanh địa phương,…để loại bỏ tình trạng này, trả lại sự phát triển ổn định cho nền kinh tế du lịch Việt Nam.

Cộng tác viên Hoàng Phong

Xem nhiều

Tin liên quan

Cùng sự kiện

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Video