Tòa án Quận 5 phải chịu trách nhiệm thế nào khi chỉ bảo vệ cho Thành Bưởi?

30/03/2017 18:09

Dư luận trong giới luật sư và báo chí đang có những tranh luận sôi nổi về việc chưa có tiền lệ – chỉ trong vòng mấy ngày mà Tòa án Quận 5 đã ban hành ra hai quyết định có nội dung hoàn toàn trái ngược nhau. Điều này, khiến không ít người đặt câu hỏi về việc trách nhiệm pháp lý của Tòa án Quận 5 trong trường hợp này?

Đầu tiên là việc Tòa án Quận 5 ban hành Quyết định 72 cấm báo Giao Thông đăng tải những nội dung liên quan về các vấn đề “xe hợp đồng trá hình, lách thuế, né thuế” của Thành Bưởi vô thời hạn ngay sau khi nhận được đơn kiến nghị từ doanh nghiệp này. Mặc dù, phía Tòa án Quận 5 căn cứ vào quy định tại Khoản 12 Điều 114, Điều 127 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 để ra quyết định này. Tuy nhiên, hầu hết những phân tích trong giới luật sư thì quyết định này đã vi phạm nghiêm trọng luật Tố tụng Dân sự, Luật Báo chí.

Quyết định gây “bão” của Tòa án quận 5!
Quyết định gây “bão” của Tòa án quận 5!

Theo đó, tại Khoản 3 Điều 38 Luật Báo chí quy định các vụ việc tiêu cực hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật nhưng chưa có kết luận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, báo chí có quyền thông tin theo các nguồn tài liệu của mình và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung thông tin.

Như vậy, báo Giao thông có quyền thông tin theo các nguồn tài liệu của mình về các dấu hiệu vi phạm pháp luật của Công ty Thành Bưởi và chịu trách nhiệm về nội dung tin bài của mình. Trách nhiệm của Báo Giao thông với từng bài báo là độc lập. Ngay cả khi nội dung bài báo của Báo Giao thông mà Công ty Thành Bưởi nêu trong đơn khởi kiện trong vụ án là sai thì cũng không dẫn đến việc Báo Giao thông không được quyền đăng tải các bài báo khác về Công ty Thành Bưởi trong cùng vấn đề. Nếu Công ty Thành Bưởi cho rằng bài báo cụ thể nào đưa sai thì có thể thực hiện quyền tự bảo vệ của mình theo luật, trong đó có quyền khởi kiện về nội dung từng bài cụ thể.

Theo quy định của Điều 127 Bộ luật tố tụng dân sự 2015: Cấm hoặc buộc thực hiện hành vi nhất định được áp dụng nếu trong quá trình giải quyết vụ án có căn cứ cho thấy đương sự hoặc cơ quan, tổ chức, cá nhân khác thực hiện hoặc không thực hiện một hoặc một số hành vi nhất định làm ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác có liên quan trong vụ án đang được Tòa án giải quyết.

Như vậy, khi có căn cứ cho thấy Báo Giao thông làm ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án, thì tòa mới có quyền quyết định “Cấm hoặc buộc thực hiện hành vi nhất định”. Trong trường hợp này, Báo Giao thông có hay không đăng các bài báo mới về Công ty Thành Bưởi cũng không liên quan, không ảnh hưởng gì đến việc giải quyết Vụ Án là tranh chấp về nội dung của một bài báo cụ thể trước đó đúng hay sai.

Từ đó, việc TAND Quận 5 ra Quyết định 72/2017 cấm Báo Giao Thông đăng các bài báo mới về Công ty Thành Bưởi là không có căn cứ pháp luật.

Ngoài ra, căn cứ vào Điều 4 và Khoản 3 Điều 38 Mục 2 Luật Báo chí 2016 thì Quyết định 72 đang dập tắt nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật và các hiện tượng tiêu cực trong xã hội của báo chí. Quyết định 72 không chỉ “vô tình” bảo vệ cho các sai phạm của Công ty Thành Bưởi, tạo điều kiện cho Công ty Thành Bưởi tiếp tục vi phạm mà chính TAND Quận 5 còn thực hiện hành vi bị nghiêm cấm theo quy định tại Khoản 11 Điều 9 của Luật Báo chí là “Cản trở việc in, phát hành, truyền dẫn, phát sóng sản phẩm báo chí, sản phẩm thông tin có tính chất báo chí hợp pháp tới công chúng”.

Sau khi gây tranh cãi bởi một quyết định chưa có tiền lệ, tòa án quận 5 còn khiến giới luật sư và báo chí sôi sục khi ban hành tiếp Quyết định 74. Trong Quyết định này có ghi rõ hủy áp dụng biện pháp tạm thời với lý do được nguyên đơn – công ty Thành Bưởi yêu cầu. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa trách nhiệm của Tòa án nhân dân Quận 5 đã xong.

Quyết định 72 được ban hành trên thực tế và đã có hiệu lực, làm phát sinh các hậu quả pháp lý nên cho dù Quyết định 72 bị hủy bỏ theo yêu cầu của Công ty Thành Bưởi thì vẫn phải xem xét tính hợp pháp của quyết định này. Như vậy, Tòa án phải trả lời câu hỏi của Báo Giao thông rằng quyết định của thẩm phán về áp dụng biện pháp “khẩn cấp tạm thời” là quyết định trái pháp luật hay không, chứ không phải thích thì áp dụng, không thích thì hủy bỏ.

Hơn nữa, nếu căn cứ vào đơn đề nghị từ phía công ty Thành Bưởi cho rằng báo Giao Thông đang xâm hại trực tiếp đến quyền lợi của họ thế nhưng lại không có một văn bản nào chứng minh điều đó. Ngay trong cuộc họp báo do vị luật sư phía Thành Bưởi đại diện tổ chức cũng không hề đề cập đến vấn đề này, mà chỉ chối quanh co khiến những người tham dự tức giận ra về.

Cứ cho là, căn cứ vào yêu cầu của Thành Bưởi, thế nhưng quyền quyết định cuối cùng vẫn thuộc về Tòa án Quận 5. Và tất nhiên những quyết định đó cũng phải dựa trên quy định của pháp luật. Nếu làm sai, thậm chí là lạm quyền thì phải hoàn toàn chịu trách nhiệm!

Hơn nữa, rõ ràng việc tòa án ra quyết định ngăn chặn đó đã xâm phạm nghiêm trọng đến quyền hạn của báo chí, tạo tiền lệ xấu cho sau này. Theo Điều 2 Luật báo chí có quy định Báo chí không bị kiểm duyệt trước khi in, phát sóng. Như vậy có nghĩa, tòa án không có quyền can thiệp vào hoạt động báo chí, mà chỉ có thể ra phán quyết về một hoạt động báo chí cụ thể có gây thiệt hại đối với tổ chức, cá nhân khác hay không. Nếu giao cho tòa án cái quyền này, có nghĩa họ sẽ quản lý, kiểm soát luôn cả hoạt động báo chí, và trong một số trường hợp báo chí vô hình dung tòa án đang “bảo kê” cho những hành vi vi phạm và tiêu cực xã hội đang diễn ra.

Không biết Thành Bưởi có uy quyền như thế nào mà vừa mới gửi đơn kiến nghị thì ngay lập tức tòa án quận 5 đã ra lệnh khẩn cấm báo Giao thông ngừng đăng bài, thậm chí là ngừng vô thời hạn, cho đến khi nào Tòa phán xử xong. Ấy thế mà, cũng từ đề nghị của Thành Bưởi, ngay trong một buổi tối tòa án quận 5 đã tuyên bố rút lại “lệnh khẩn cấp cấm báo chí đưa tin”. Điều này đặt ra câu hỏi rất lớn trong dư luận, về việc bà Đỗ Thị Ngọc Bích – Thẩm phán Tòa án Quận 5 có “đi đêm” với Thành Bưởi hay không? Bởi mới đây, theo nguyên Phó Chánh án TAND tối cao Trần Văn Độ đã nói, “lương thẩm phán chỉ 4-5 triệu đồng/tháng nên gặp đương sự ngồi vân vê nhẫn kim cương thì mắt đã sáng lên rồi, sao mà kiềm lòng nổi?”.

Phải công nhận rằng Thành Bưởi đã rất “ghê gớm” khi có thể sử dụng bàn tay tòa án quận 5 để giải quyết những rắc rối của mình. Thế nhưng dù có khôn ngoan thế nào thì cũng không thể vượt qua được tinh thần thượng tôn pháp luật. Chắc chắn công ty này sẽ được các cơ quan chức năng điều tra rõ ràng. Bên cạnh đó, Tòa án Quận 5 cũng phải chịu trách nhiệm liên đới. Khi mà kỷ cương phép nước ngày càng nghiêm trị, thì không có chuyện một cá nhân hay cơ quan nào đó dùng một tay để che cả bầu trời!

Thu An

Xem nhiều

Tin liên quan

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM