Putin: Con người và số phận

05/03/2012 09:22

Số phận đã đặt bàn tay kỳ diệu lên vai cựu sĩ quan tình báo KGB (Ủy ban An ninh Quốc gia). Khó có ai đoán được rằng Putin sẽ trở thành ngôi sao sáng nhất trên chính trường Nga 12 năm sau đó. Với những số liệu thăm dò cử tri ngay sau cuộc bầu cử hôm qua (4/3) cho thấy, ông Putin sẽ quay trở lại với chiếc ghế quen thuộc của ông chủ điện Kremlin trong nhiệm kỳ 6 năm tới.

Ngôi sao sáng trên chính trường Nga

Một cuộc chuyển giao quyền lực vô cùng bất ngờ đã quyết định số phận của nước Nga trong một thập kỷ và nhiều năm sau đó. Đêm 31/12/1999, tổng thống Boris Yeltsin từ chức và chuyển quyền lực cho thủ tướng trẻ tuổi ít ai biết đến, Vladimir Putin. Và khi đồng hồ điểm chuông đánh dấu bước chuyển sang thiên niên kỷ mới, Putin đã lần đầu tiên phát biểu trước công chúng với từ cách là nhà lãnh đạo của nước Nga: “Cũng như các bạn, tôi định tối nay sẽ chờ nghe lời chúc mừng năm mới của Tổng thống Boris Yeltsin, nhưng tình thế đã thay đổi”.

Ông Putin và vợ.
Ông Putin và vợ.

Vladimir Vladimirovich Putin sinh ngày 7/10/1952 ở Leningrad (Liên Xô cũ, nay là St. Petersburg). Mẹ ông là một công nhân, còn cha làm việc trong lực lượng hải quân từ đầu thập niên 1930. Putin có hai người anh trai, nhưng cả hai đều đã qua đời. Vợ là bà Lyudmila Putina, vốn là một tiếp viên hàng không và là giáo viên dạy tiếng Đức. Hai ông bà có với nhau hai cô con gái là Maria sinh năm 1985 và Yekaterina sinh năm 1986.

Ông Putin tốt nghiệp Ban quốc tế, Khoa luật, Đại học Quốc gia St. Petersburg vào năm 1975, và được tuyển dụng vào KGB (Ủy ban An ninh Quốc gia), với vai trò điệp viên. Ông từng giữ chức Tổng thống Nga hai nhiệm kỳ, từ năm 2000 đến 2008, và sau đó làm thủ tướng Nga từ năm 2008 đến năm 2012. Ông Putin được nhiều người dân Nga yêu mến vì đã có công khôi phục sức mạnh và vị thế của Nga trên trường quốc tế, sau quãng thời gian suy yếu thời ông Yeltsin. Trong những năm nắm giữ cương vị Tổng thống Nga, ông đã đưa nền kinh tế nước này thoát khỏi cơn khủng hoảng, với GDP tăng gấp 6 lần. Năm 2008, sau khi hậu thuẫn ông Medvedev giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Nga, Putin đã được đề cử nắm giữ chiếc ghế thủ tướng Nga.

Nhà lãnh đạo đa tài, năng động

Mặc dù từng bị phương Tây chỉ trích là một kẻ độc tài, nhưng những ảnh hưởng và đóng góp to lớn của Putin đối với nước Nga là không thể phủ nhận. Bởi vậy, ông giành được sự yêu mến và ủng hộ của rất nhiều người dân Nga. Kết quả bầu cử chính là thước đo rõ ràng nhất cho nhận định đó. Năm 2000, ông giành 53% số phiếu, đến năm 2004 là 73%, và năm nay dự kiến số phiếu bầu cho ông Putin vào khoảng 60%. Tuy nhiên tỷ lệ ủng hộ ông tăng nhanh chóng khi dân chúng được chứng kiến đoàn quân mà Putin đưa đến Chechnya trở về. Trước các hoạt động khủng bố của phiến quân Chechnya, Putin phát biểu: “Chúng ta sẽ ném chúng vào đống rác”. Câu nói này đánh dấu một loạt các phát ngôn đầy tính cứng rắn của nhà lãnh đạo.

Trong những năm tiếp theo ở Kremlin, Putin củng cố quyền lực của mình với báo chí, nhất là truyền hình. Trong nhiệm kỳ tổng thống, Putin đã cho xóa bỏ hệ thống bầu thống đốc vùng, nhằm củng cố an ninh và ngăn chặn “nguy cơ sụp đổ” của nước Nga, sau vụ phiến quân dẫn đến khủng bố đẫm máu ở Beslan, Bắc Kavkaz.

Ông Putin tham gia một trận đấu võ judo tháng 12/2009.
Ông Putin tham gia một trận đấu võ judo tháng 12/2009.

Ngoài cương vị là một chính khách nổi tiếng, ông Putin còn gây ấn tượng mạnh khi xuất hiện trên các phương tiện truyền thông với hình ảnh đi câu cá, bơi lội, chèo thuyền…. Rất nhiều các cơ quan thông tấn lớn như BBC của Anh đã đi sâu khai thác thời gian rảnh rỗi của Putin, để cho thấy một con người rất khác của ông, bên ngoài các hoạt động chính trị.

Về đối ngoại, ông Putin từng gây chú ý khi đề nghị một số quốc gia láng giềng như Trung Quốc và các nước Trung Á tổ chức các cuộc thi hát để giao lưu văn hóa. Ông thậm chí còn nghĩ ra cái tên Intervision cho chương trình này, với ý đồ trở thành đối trọng với chương trình Eurovision của các quốc gia Tây Âu.

Ổn định và những thách thức mới

Năm 2008, ông đã trao ghế tổng thống cho người kế nhiệm Dmitry Medvedev và nắm vai trò thủ tướng.  Và khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu lan tới nước Nga năm ngoái, chấm dứt quá trình phát triển kinh tế bền vững suốt 8 năm nhiệm kỳ của Putin và đe dọa làm mờ đi những di sản của ông, nhiều người đặt câu hỏi liệu Putin có trụ vững. Vị thế của ông dường như chông chênh hơn bởi thủ tướng chịu trách nhiệm trực tiếp về kinh tế.

Tổng thống vừa đắc cử Vladimir Putin và người tiền nhiệm Medvedev rớt lệ mừng chiến thắng.
Tổng thống vừa đắc cử Vladimir Putin và người tiền nhiệm Medvedev rớt lệ mừng chiến thắng.

Tuy nhiên, Putin đã tận dụng vai trò mới này, đi khắp cả nước và gặp gỡ dân thường, yêu cầu giới chủ tiếp tục vận hành cơ sở làm ăn và trả lương cho nhân viên. Nhiều người dân thấy Putin hiểu rõ khó khăn của họ và tin rằng ông có khả năng chèo lái nước Nga vượt qua khó khăn.

Nhà phân tích chính trị người Đức Rahr từng nói: “Đúng là Putin đã ổn định đất nước và mang lại niềm tự hào cho người Nga”.

Với khoảng 60% phiếu bầu, dù đã gần như nắm chắc phần thắng, nhưng Putin vẫn sẽ phải đau đầu để giải quyết những cáo buộc gian lận của phe đối lập, cũng như ứng phó với các đợt biểu tình mà phe này dự kiến sẽ phát động trong nay mai. Đây sẽ là lần trở lại chông gai nhất mà người đàn ông từng 8 năm chèo lái nước Nga phải trải qua.

Việc trở lại cương vị Tổng thống Nga nhiệm kì 2012 – 2018 là điều kiện tiên quyết để cho nhà lãnh đạo Putin có thể tiếp tục chạy đua vị trí đứng đầu điện Kremlin trong nhiệm kì 6 năm tiếp theo. Tuy nhiên, việc đầu tư mạnh vào quốc phòng, song song với phát triển kinh tế và hiện địa hoá quốc phòng nhằm đưa nước Nga trở lại vị thế cường quốc. Và vấn đề hạt nhân Iran cũng là một trong những thách thức đối với người đứng đầu điện Kremlin. Bởi Nga là nước giúp đỡ Iran xây dựng các nhà máy điện hạt nhân, đồng thời cung cấp cho họ các thanh nhiên liệu để chạy các lò phản ứng. Trong khi đó, Mỹ và đồng minh luôn khẳng định Iran đang tham vọng sở hữu vũ khí hạt nhân, sẽ có thể tấn công nhà nước Hồi giáo bất cứ lúc nào.

Thách thức đang thực sự đặt trên vai Tổng thống Putin, bởi giải quyết các vấn đề quốc tế sẽ quyết định vị thế của nước Nga cũng như các lợi ích về kinh tế của đất nước. Dù không dẫn đầu liên quân tham chiến ở Libya, nhưng sự sụp đổ của chế độ Gaddafi đã giúp vị thế nước Mỹ được đẩy cao, đồng thời khiến Nga và Trung Quốc gánh những thiệt hại không nhỏ. Đó là lí do khiến những thách thức càng trở nên nặng gánh đối với người chèo lái nước Nga.

Mộc Lan

Xem nhiều

Tin liên quan

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Video