Phần lớn biển miền Trung an toàn để tắm, nuôi trồng thủy sản

22/08/2016 11:00

Bốn tháng sau vụ cá chết hàng loạt, cuộc sống của ngư dân 4 tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên – Huế chưa trở lại bình thường. Câu trả lời biển đã sạch chưa, cá đã ăn được chưa sẽ được Bộ TNMT giải đáp tại “Hội nghị công bố kết quả đánh giá hiện trạng môi trường biển từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên – Huế” diễn ra ở TP.Đông Hà (tỉnh Quảng Trị) vào ngày 22.8. BBT sẽ tường thuật trực tuyến hội nghị này.

Hội nghị công bố kết quả đánh giá hiện trạng môi trường biển bốn tỉnh từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên - Huế sáng 22-8 - Ảnh: Xuân Long
Hội nghị công bố kết quả đánh giá hiện trạng môi trường biển bốn tỉnh từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên – Huế sáng 22-8

Hầu hết các vùng biển miền Trung hiện đã an toàn

Bộ trưởng Bộ TN-MT Trần Hồng Hà - Ảnh: Xuân Long
Bộ trưởng Bộ TN-MT Trần Hồng Hà – Ảnh: Xuân Long

Kết luận hội nghị, Bộ trưởng Bộ TN-MT Trần Hồng Hà nói: “Chúng ta đang thực hiện việc trả lời ba vấn đề mà người dân quan tâm: môi trường biển đã an toàn chưa, thực phẩm biển đã an toàn chưa và vấn đề nuôi trồng thủy hải sản đã an toàn hay chưa?

Với 12 lượt ý kiến, các chuyên gia góp ý cho báo cáo về việc thu thập số liệu của Viện Hàn lâm khoa học Việt Nam và Đại học Quốc gia Hà Nội, Bộ trưởng đánh giá những ý kiến đóng góp này là rất có giá trị để giúp các nhà chuyên môn tiếp tục nghiên cứu.

Bộ trưởng nói báo cáo này tuy chưa trả lời được hoàn toàn câu hỏi của người dân bốn tỉnh miền trung là cá đã ăn được chưa, biển đã sạch chưa nhưng cũng đã cung cấp cho người dân những thông số quan trọng về chất lượng nước biển hiện tại, các quy luật tự làm sạch của biển, các vùng xoáy còn phenol.

Sau hội nghị này các nhà khoa học sẽ công bố những con số chính xác khu vực nào của biển đã an toàn, khu vực nào chưa an toàn.

Các nhà khoa học đã rất thận trọng trước những vấn đề có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của người nên công bố cụ thể những con số để người dân biết chất lượng nước biển đến thời điểm hiện tại.

Bộ trưởng khẳng định hiện tại hầu hết các vùng biển miền trung đều đã an toàn chỉ còn giới hạn một số vũng xoáy có khả năng tích tụ phenol mà các nhà khoa học chưa thể kết luận ngay được.

Riêng vấn đề bơi lội, tắm biển, nuôi trồng thủy sản trên các vùng biển đã được xác định đã an toàn tuyệt đối (trừ các vũng xoáy ở bắc đèo Ngang, cửa biển Nhật Lệ – Quảng Bình), mũi biển từ Cửa Tùng ra đảo Cồn Cỏ – Quảng Trị và chân Mây – Thừa Thiên Huế).

Bộ Y tế, Bộ TN-MT, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn sẽ tiếp tục có những nghiên cứu, giám sát để xác định chính xác chất lượng nước, chất lượng thủy hải sản đã an toàn tuyệt đối chưa, để công bố môt cách chính thức biển đã thật sự an toàn cho người dân yên tâm.

11h50: GS.TS Trần Nghi (Đại học Quốc gia Hà Nội) đặt câu hỏi: “Chiếu theo quy luật tự nhiên, muốn biết được cơ chế lắng đọng của trầm tích, dung dịch hòa tan trong nước sau sự cố Formosa thì hàm lượng các chất vẫn đang di chuyển theo dòng chảy từ bắc tới nam. Vấn đề đặt ra bao giờ mình “chặn” được những chất ô nhiễm ban đầu để nó không chảy ra biển để trôi lơ lửng trong dòng nước?”.

11h35: Mỗi ngày Formosa Hà Tĩnh xả ra 1 tạ cyanua

Giáo sư, tiến sĩ Chu Văn Minh cho biết, chất độc cyanua và phenol xuất xứ từ quá trình luyện cốc do nhà máy của Formosa xả ra. Theo tính toán, trong khoảng thời gian chạy thử nghiệm, mỗi ngày Formosa xả ra tương đương khoảng 3 kg phenol và 1 tạ cyanua.

11h08: Ông Võ Tuấn Nhân – thứ trưởng Bộ TN-MT nói bộ này sẽ sớm cung cấp cho Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Bộ Y tế những tài liệu chi tiết về kết quả nghiên cứu chất lượng môi trường biển để các bộ này sớm có phương án cụ thể hỗ trợ ngư dân.

Ông Nhân nói cuộc hội nghị hôm nay không phải là buổi công bố chính thức biển an toàn, mà là để công bố hiện trạng biển. Các kết quả nghiên cứu đến thời điểm hiện tại là như thế nào.

TS Vũ Đức Lợi, phó chủ tịch hội đồng khoa học quốc gia tìm nguyên nhân cá chết nói, hiện Bộ TNMT mỗi ngày lấy 4 mẫu tại Formosa

Hiện Formosa mỗi ngày chỉ thải ra khoảng 3kg phenol. Đây là một con số rất nhỏ.

11h00: Kết luận của Bộ Y tế còn quá chung chung?

PSG Nguyễn Văn Hợp, thuộc khoa Môi trường, ĐH Khoa học Huế nói báo cáo có vấn đề là chưa có báo cáo về nguồn thải. Đó là điều rất tiếc. Cần nói rõ bộ phận nào thải ra xyanua, bộ phận nào thải ra phenol?

PSG Nguyễn Văn Hợp - ĐH Khoa học Huế - Ảnh: Q.Nam
PSG Nguyễn Văn Hợp – ĐH Khoa học Huế – Ảnh: Q.Nam

Ông Hợp nói kết luận của Bộ Y tế quá thận trọng. “Chỉ nói một số chất đang giảm theo thời gian”- cách nói này chung chung quá, ông Hợp nói.

Về kết luận của nhóm báo cáo chất lượng môi trường biển, ông Hợp cũng cho rằng cũng còn một số chỗ chưa cụ thể, như nói giảm dần theo thời gian thì cụ thể là giảm đến mức nào rồi, có nằm trong mức cho phép chưa?

Ông Đỗ Hữu Tuấn – phó cục trưởng cục an toàn thực phẩm Bộ Y tế nói sau khi Bộ TN-MT công bố mức độ an toàn của vùng biển, thì phía Bộ Y tế sẽ công bố về an toàn của thủy hải sản.

Đại diện Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn cũng đồng quan điểm khi cho rằng ngay sau khi Bộ TN-MT công bố chất lượng môi trường biển thì mới chỉ đạo cho tổng cục thủy sản họp để có những phương án tiếp theo về phát triển sản xuất, đánh bắt thủy hải sản cho ngư dân.

10h33: Cần công bố khi nào người dân đánh bắt được

Ông Đặng Quốc Khánh - chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh - Ảnh: Q.Nam
Ông Đặng Quốc Khánh – chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh – Ảnh: Q.Nam

Ông Đặng Quốc Khánh – chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh nói rất mừng khi nghe các chuyên gia đã công bố chất lượng môi trường biển an toàn. Ông Khánh đề nghị công bố rộng rãi kết luận này cho nhân dân được biết.

Ông Khánh đề xuất ngoài kết luận của Bộ TN-MT về chất lượng môi trường biển, thì Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Bộ Y tế cũng cần phối hợp để giải quyết các vấn đề liên quan đến sức khỏe của người dân, việc giải quyết chuyển đổi sinh kế cho dân vùng biển.

ông Lê Minh Ngân – phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình cũng đề nghị các cơ quan chức năng công bố cho người dân biết vùng biển trung bờ (khoảng 20-50 hải lý) khi nào thì đánh bắt được.

 

 San hô chết trắng tại Hòn Sơn Chà (Thừa Thiên - Huế) sau sự cố cá chết. Ảnh: Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
San hô chết trắng tại Hòn Sơn Chà (Thừa Thiên – Huế) sau sự cố cá chết. Ảnh: Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

10h05: Chiều nay, tôi sẽ đi tắm biển

TS Frirdhelm đến từ Viện Nghiên cứu Tài nguyên Môi trường Đức cho hay ông được Chính phủ và lãnh đạo Bộ Tài nguyên & Môi trường mời sang nghiên cứu đánh giá tác động môi trường biển miền Trung sau sự cố cá chết hàng loạt.

“Tôi đã thảo luận rất kỹ với các nhà khoa học Việt Nam. Những góc tiếp cận và phương pháp nghiên cứu của các nhà khoa học đã cơ bản tiếp cận với trình độ thể giới. Tôi có một số thông tin muốn gửi đến các bạn là nước biển đang nằm trong ngưỡng an toàn. Nhưng ở một số vùng biển, có một số thông số về các chất vẫn còn dao động, cần theo dõi thêm”, TS Fridehelm nói.

“Tôi có thể khẳng định nước biển miền trung an toàn và tắm thoải mái. Chiều nay, nếu có cơ hội tôi sẽ ra tắm biển để chứng minh điều này”, vị TS này khẳng định.

Về hải sản, ông Fridehelm cho hay số liệu quan trắc của nhóm nghiên cứu cho thấy cá nhỏ đã sống lại. tuy nhiên, cá này ăn được chưa thì cần phải có Bộ Y tế vào cuộc. “Các chuyên gia y tế phải lấy mẫu hải sản ở từng vùng biển mà ngư dân đánh bắt để phân tích mới kết luận được”, TS Frirdhelm, nói.

Tuy nhiên, vị chuyên gia đến từ nước Đức cũng cảnh báo, Chính phủ và các cơ quan chức năng Việt Nam phải quản lý chặt chẽ các nguồn nước thải ra biển. Ông cho rằng, ở các nước trên thế giới họ kiểm soát rất chặt vấn đề môi trường, nhất là nguồn nước biển. Theo ông, Việt Nam cũng nên học cách quản lý này để đừng cho các doanh nghiệp lén lút xả thải ra môi trường.

TS Frirdhelm đến từ Viện Nghiên cứu Tài nguyên Môi trường Đức. Ảnh: Đoàn Nguyên.
TS Frirdhelm đến từ Viện Nghiên cứu Tài nguyên Môi trường Đức. Ảnh: Đoàn Nguyên.

09h55: Còn nhiều câu hỏi chưa được giải đáp

GS.TS Nguyễn Chu Hồi (ĐHQG Hà Nội), bày tỏ lo ngại về những tác động sau sự cố ô nhiễm môi trường ở các tỉnh miền Trung. Ông đánh giá cao kết quả nghiên cứu của nhóm tác giả do GS.TS Mai Trọng Nhuận và các cộng sự nghiên cứu.

Tuy nhiên, theo ông cần phải giải đáp cụ thể hơn các cho câu hỏi: Bãi biển nào đã an toàn, bãi biển nào chưa an toàn? Hải sản ngư dân đánh bắt về đã ăn được chưa? Du khách đến miền Trung tắm biển có bị sao không? “Báo cáo kết quả trên có nhiều thông số đã giải thích được những điều bất thường của vùng biển nhưng vẫn còn nhiều câu hỏi mà người dân cần thì chưa giải đáp được”, ông Hồi nói.

Vị này cũng lo lắng vì kết quả nghiên cứu chưa đưa ra được mức độ cảnh báo đối với hai khu bảo tồn: Cồn Cỏ (Quảng Trị), Sơn Trà (Đà Nẵng). Ông cho rằng, đây là hai khu vực nằm trong số 16 bãi biển cần được bảo tồn nên các nhà khoa học phải đưa ra khuyến cáo cụ thể đối với các cơ quan quản lý, lãnh đạo các địa phương.

GS.TS Nguyễn Chu Hồi phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Đoàn Nguyên.
GS.TS Nguyễn Chu Hồi phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Đoàn Nguyên.

09h48: Cần công bố cụ thể hơn

Giáo sư Nguyễn Chu Hồi (nguyên Phó tổng cục trưởng Tổng cục biển và hải đảo) đánh giá cao kết quả nghiên cứu của nhóm tác giả do giáo sư Mai Trọng Nhuận và các cộng sự nghiên cứu. Tuy nhiên, theo ông cần phải giải đáp cụ thể hơn các câu hỏi: Bãi biển nào đã an toàn, bãi biển nào chưa; hải sản ngư dân đánh bắt về đã ăn được chưa; du khách đến miền Trung tắm biển có bị sao không.

“Báo cáo kết quả trên có nhiều thông số đã giải thích được những điều bất thường của vùng biển nhưng vẫn còn nhiều câu hỏi mà người dân cần thì chưa giải đáp được”, ông Hồi nói. Vị này cũng lo lắng vì kết quả nghiên cứu chưa đưa ra được mức độ cảnh báo đối với hai khu bảo tồn: Cồn Cỏ (Quảng Trị), Sơn Trà (Đà Nẵng). Ông cho rằng, đây là hai khu vực nằm trong số 16 bãi biển cần được bảo tồn nên các nhà khoa học phải đưa ra khuyến cáo cụ thể đối với các cơ quan quản lý, lãnh đạo các địa phương.

09h26: Kết thúc báo cáo, GS.TS Mai Trọng Nhuận công bố hai kết luận. Một là kết luận của nhóm nghiên cứu thuộc ĐHQG Hà Nội về tình trạng môi trường biển và hai là kết luận của Bộ Y tế về chất lượng hải sản.

Kết luận của các nhà khoa học về tình trạng môi trường biển miền Trung - Ảnh: Q.Nam
Kết luận của các nhà khoa học về tình trạng môi trường biển miền Trung – Ảnh: Q.Nam
Kết luận của Bộ Y tế về chất lượng hải sản đánh bắt - Ảnh: Q.Nam
Kết luận của Bộ Y tế về chất lượng hải sản đánh bắt – Ảnh: Q.Nam

09h13: Đã có cá nhỏ sống tại đáy biển miền Trung

Theo bản báo cáo của các nhà khoa học tại hội nghị, thời điểm tháng 5-2015, 100% các rạn san hô có dấu hiệu bị tẩy trắng thì đến cuối tháng 6, hiện trạng này đã thay đổi theo hướng tốt lên.

Kết quả khảo sát về cá biển cuối tháng 4-2016 cho thấy không có một con cá nào sống dưới đáy biển tại các điểm khảo sát ven bờ. Nhưng đến tháng 6, tháng 7-2016, đã có xuất hiện nhiều cá nhỏ sống tầng đáy.

09h02: Hàm lượng xyanua trong trầm tích biển giảm dần

Theo báo cáo do GS.TS Mai Trọng Nhuận – Đại học Quốc gia Hà Nội trình bày, kết quả khảo sát cho thấy hàm lượng phenol tăng dần từ bắc vào nam.

Chất lượng nước biển ở các bãi tắm dọc bốn tỉnh miền Trung cũng được các tỉnh kiểm tra thường xuyên. Kết quả cho thấy tất cả các mẫu quan trắc ở 19 bãi tắm dọc bốn tỉnh này đều có các chỉ số nằm trong giới hạn an toàn theo quy chuẩn Việt Nam.

Lượng Phenol trong trầm tích được cho là giảm dần từ cuối tháng 5 đến cuối tháng 6. Hàm lượng xyanua trong trầm tích giảm dần từ cuối tháng 5 cho thấy từ thời điểm đó Formosa đã có sự kiểm soát tốt hơn nguồn thải.

Tính đến tháng 7-2016, hàm lượng phenol, xyanua trong lớp trầm tích dưới đáy biển vẫn còn, nhưng hàm lượng đã giảm đi nhiều.

day-bien-quang-binh-1471831291
Cận cảnh dưới đáy biển ở bãi Bến Cá huyện Nhân Trạch, Quảng Bình tháng 7-2016

08h47: GS.TS Mai Trọng Nhuận – Đại học Quốc gia Hà Nội trình bày bản báo cáo cụ thể kết quả đánh giá hiện trạng môi trường biển bốn tỉnh miền Trung từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên Huế. Để có kết quả này, theo ông Nhuận là dựa vào các tiêu chuẩn Việt Nam.

Chương trình quan trắc gồm hai giai đoạn: giai đoạn một từ cuối tháng tư đến cuối tháng 5, giai đoạn hai từ đầu tháng 6 đến cuối tháng 7. Việc phân tích mẫu được các đơn vị chuyên môn có uy tín nhất Việt Nam thực hiện.

Ông Nhuận khái quát lại quá trình di chuyển của độc tố từ Formosa từ Hà Tĩnh vào Thừa Thiên Huế bằng sơ đồ. Các nhà khoa học đã lấy mẫu nước biển cả gần bờ và xa bờ, gồm hàng trăm điểm lấy mẫu.

Nhóm nghiên cứu còn khảo sát cả cỏ biển. Ở Quảng Bình, việc lấy mẫu cỏ biển tiến hành ở vùng Roòn, Quảng Trạch.

08h36: Trong phát biểu của mình, ông Nguyễn Văn Hùng – Bí thư tỉnh ủy Quảng Trị nói mong muốn của người dân biển miền Trung là biết được môi trường biển miền trung đã sạch chưa?

Hội nghị sáng 22-8
Hội nghị sáng 22-8

Ông Hùng hy vọng sau khi công bố hiện trạng biển miền Trung, khách du lịch sẽ trở lại với biển, người dân sẽ trở lại sử dụng hải sản, đời sống ngư dân và người dân ven biển sẽ bớt khó khăn.

GS.TS Mai Trọng Nhuận trình bày báo cáo tại hội nghị
GS.TS Mai Trọng Nhuận trình bày báo cáo tại hội nghị

08h22: Ông Võ Tuấn Nhân – thứ trưởng Bộ TN-MT và ông Châu Văn Minh – viện trưởng viện Hàn Lâm Khoa Học Việt Nam đồng chủ trì hội nghị này.

Ngư dân Chu Văn Xuân ở xã Kỳ Lợi, thị xã Kỳ Anh tỉnh Hà Tĩnh cho biết do cá khó bán nên thi thoảng mới ra khơi vì sợ để tàu nằm bờ lâu ngày mua hư hỏng

Thứ trưởng Bộ TNMT bắt đầu cuộc hội nghị bằng lời cám ơn nhân dân bốn tỉnh miền trung đã tin tưởng, hỗ trợ các cơ quan chức năng trong việc tìm ra nguyên nhân gây ra sự cố cá chết hàng loạt.

Ông Nhân nói ý thức được sự mong mỏi của người dân về việc biển đã sạch hay chưa, hải sản đã an toàn để sử dụng hay chưa. Đó là những nguyện vọng rất chính đáng.

Yêu cầu chính đáng của dân

 

 

ong__Ha
Bộ trưởng Bộ TNMT Trần Hồng Hà

Phát biểu khai mạc hội nghị, Bộ trưởng Bộ TNMT Trần Hồng Hà cho biết, sự cố cá chết ở các tỉnh miền Trung vừa qua đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của người dân. Công ty Formosa đã thừa nhận trách nhiệm và xin lỗi Chính phủ và nhân dân Việt Nam. Xác định vụ việc này là nghiêm trọng, Bộ đã phối hợp với Viện Hàn lâm khoa học và Công nghệ, các nhà khoa học trong và ngoài nước tổ chức khảo sát, đánh giá chất lượng nước biển ở các tỉnh miền Trung.

“Tôi luôn ý thức được, người dân luôn mong muốn biết được thông tin về việc nước biển đã sạch và an toàn chưa. Đây là yêu cầu chính đáng mà bất cứ người dân nào cũng có quyền được biết. Trước yêu cầu cấp bách đó, các nhà khoa học cũng đã làm việc khẩn trương nghiêm túc trong suốt thời gian qua”, ông Hà nói.


*** Error ***
Ông Võ Văn Hào, một trong ba ngư dân của thôn 4 xã Gio Hải, Gio Linh Quảng Trị còn đi biển. Gần 100 ngư dân khác gác thuyền chờ biển an toàn trở lại

Nhiều ngư dân bày tỏ mong muốn được biết khi nào biển an toàn để họ trở lại kiếm sống.

Ngư dân đánh bắt ven biển ở bốn tỉnh bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi sự cố môi trường do Formosa gây ra đang rất lo hải sản ít hẳn, trong khi giá lại rớt hơn trước rất nhiều vì người dân chưa trở lại ăn cá. Điều này khiến ngư dân đã khó càng thêm khó.

Sinh thái biển ra sao?

Thứ trưởng Bộ TN-MT Võ Tuấn Nhân cho biết sáng nay (22-8), tại TP Đông Hà (tỉnh Quảng Trị), Bộ TN-MT phối hợp với Viện hàn lâm Khoa học và công nghệ VN, Đại học Quốc gia Hà Nội, UBND tỉnh Quảng Trị tổ chức công bố kết quả đánh giá hiện trạng môi trường biển từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên – Huế.

Theo nguồn tin của Tuổi Trẻ, tại hội nghị, các nhà khoa học của Viện hàn lâm Khoa học và công nghệ VN, Đại học Quốc gia Hà Nội sẽ công bố báo cáo kết quả đánh giá hiện trạng môi trường biển từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên – Huế.

Đây là nội dung được chờ đợi với hàng loạt câu hỏi cụ thể về chất lượng nước biển, mức độ hủy hoại sinh thái biển sau sự cố môi trường do Formosa gây ra.

Kết quả công bố về hiện trạng biển miền Trung được xem như cơ sở để xác định mức độ an toàn của biển miền Trung từ môi trường nước mặt đến trầm tích tầng đáy biển cũng như phạm vi đánh bắt thủy hải sản an toàn.

Trước đó, sau khi xảy ra sự cố môi trường khiến cá chết hàng loạt tại bốn tỉnh miền Trung, dù Bộ TN-MT liên tục công bố các kết quả quan trắc nước biển tại các bãi tắm ở bốn tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên – Huế với kết quả quan trắc cho thấy nước biển tại các bãi tắm nằm trong giới hạn an toàn.

Tuy nhiên, đây chỉ mới là kết quả quan trắc ở tầng mặt nước, trong khi mức độ hủy hoại chủ yếu ở tầng đáy biển.

Liên quan đến sự cố môi trường biển miền Trung, ngày 30-6, phát biểu tại họp báo thường kỳ của Chính phủ, Bộ trưởng – Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng khẳng định sự cố môi trường khiến cá chết ở bốn tỉnh miền Trung rất nghiêm trọng, gây thiệt hại lớn về môi trường, kinh tế – xã hội, ảnh hưởng đến an ninh trật tự.

*** Error ***
Hai cha con ông Võ Công Toát ở làng Hải Phong xã Lỳ Lợi thị xã Kỳ Anh Hà Tĩnh sửa lại thuyền để đi câu mực

Dân muốn biết 
biển nào sạch

Chiều 21-8, tại bờ biển thôn Hải Phong 2 (xã Kỳ Lợi, thị xã Kỳ Anh, Hà Tĩnh), hai cha con ông Chu Văn Ngân đang tất bật để chuẩn bị câu mực.

Là thôn trưởng thôn Hải Phong 2, ông Ngân cho biết thôn có hơn 270 thuyền lớn nhỏ nhưng hiện chỉ có khoảng 10% thuyền ra khơi đánh bắt.

Đi đánh bắt về thường là để ăn, không ai mua do lo sợ cá còn bị nhiễm độc. Còn người nào không đi biển thì làm phụ hồ, thợ sơn, thậm chí có nhiều người lên đồi núi đốn củi, hái sim để bán.

Ông Ngân cho biết trước đây giá mực giảm mạnh, chỉ còn 90.000 đồng/kg nên thu nhập giảm sút.

“Không riêng cán bộ thôn mà mọi người dân đều muốn biết vùng biển nào sạch để yên tâm ra khơi đánh bắt. Dân cũng mong được khám sức khỏe xem mình có bị nhiễm độc hay không” – ông Ngân chia sẻ.

Trên bờ biển thôn Hải Phong 2, ông Võ Công Toát (56 tuổi) đang lom khom sửa sang lại mái chèo. Hỏi về chuyện đi biển, ông Toát thở dài nói nghề đi biển toàn thua lỗ bởi cá đánh bắt về bán với giá rất rẻ.

“Chúng tôi chỉ mong sớm biết được vùng biển nào không bị nhiễm độc để tiếp tục bám biển, giờ mà ngồi chờ hỗ trợ thì khó sống lắm”.

Ông Phan Duy Vĩnh – phó chủ tịch UBND thị xã Kỳ Anh – cho biết sau sự cố môi trường biển, chính quyền có khuyến cáo các ngư dân tiếp tục bám biển khai thác thủy hải sản ngoài 20 hải lý. Đến nay, các tàu thuyền đánh bắt xa bờ hoạt động bình thường.

Đối với tàu đánh bắt dưới 90CV hiện chỉ có gần 30% số tàu hoạt động, khai thác chủ yếu gần bờ nhưng phải tiêu thụ sản phẩm ở nơi khác như Cửa Hội, Cửa Sót.

Cá tôm còn quá ít

Tại tỉnh Quảng Bình, câu chuyện về biển vẫn là nỗi ám ảnh với ngư dân, nhất là ngư dân chuyên đánh bắt ven bờ.

Theo chính quyền các xã ven biển thuộc các huyện Quảng Trạch, Bố Trạch, Quảng Ninh, Lệ Thủy… mấy tháng nay ngư dân gần bờ đã bỏ nghề chừng một nửa.

Dọc các bãi cát, nhiều tàu thuyền loại nhỏ được đưa lên bờ nằm “bất động”, số còn lại cũng đi biển nhưng vài ba hôm mới đi một lần vì cá tôm quá ít.

Ở xã Hải Ninh (huyện Quảng Ninh), vừa hết một tuần trăng là ngư dân Trương Văn Hướng, ở thôn Cửa Thôn, lại chuẩn bị hành lý bắt xe vào Đà Nẵng để theo một tàu lớn ở Đồng Hới vào neo ở Đà Nẵng ra khơi.

Chuyến đi dự kiến kéo dài khoảng một tháng mới về. Anh Hướng mới xin được đi bạn cho tàu này. Anh vốn có một chiếc tàu nhỏ công suất hơn 20CV.

Trước khi xảy ra sự cố cá chết hàng loạt, anh thường đi đánh bắt ở những vùng biển gần bờ. Vợ anh mỗi sáng đi bán số cá, mực được anh đánh bắt về, cuộc sống tạm ổn. Nhưng nay hai vợ chồng phải chịu ngồi không.

Chính quyền có hỗ trợ gạo và một số tiền nhỏ, chỉ để sống qua ngày đoạn tháng. Anh Hướng tính bỏ vô miền Nam làm thuê, may mà có người giới thiệu cho đi bạn với tàu xa bờ ở Đồng Hới. Mỗi tháng lênh đênh trên biển, anh được chủ tàu trả vài triệu đồng đắp đổi qua ngày.

Úp thuyền tránh mưa

Tại thôn 4, xã Gio Hải, huyện Gio Linh (Quảng Trị), hàng chục tàu thuyền nằm im trên bãi cát. Hơn một nửa trong số này được ngư dân dùng lá cây che nắng. Một số chiếc được úp lại để nước mưa không vào thuyền.

Chờ gần hai giờ chúng tôi mới gặp ngư dân Võ Văn Hào từ biển vào. Sau khi vật lộn cùng chiếc thuyền nan gắn máy hơn 10CV khoảng nửa giờ để đưa thuyền lên bãi cát, ngư dân này lôi từ hầm thuyền lên một chiếc bao bằng lưới.

Dốc ngược chiếc bao, hai con ghẹ bằng hai ngón tay tuột ra sàn tre cùng vài con mực bằng ngón chân cái. Ông Hào thở dài: “Cả ngày ngoài biển được 
chừng nớ”.

Ông Hào kể làm nghề biển gần bờ được hơn 30 năm. Gần trăm hộ trong thôn đều theo nghề này. Tuy nhiên, hiện cả thôn chỉ còn ba người bám biển. Những người khác, người thì theo phụ thợ nề, người thì cuốc cát lên trồng khoai, người trẻ thì đăng ký đi học ngoại ngữ với hi vọng đi xuất khẩu lao động…

Ông bám biển nhưng cũng không biết được đến bao giờ, bởi cho đến hiện tại cá mực vẫn rất hiếm. Nếu trước đây mỗi ngày ra biển ông kiếm được vài ba ký mực, bán được 300.000-400.000 đồng thì nay nhiều lắm chỉ được một cân.

Giá mua hiện tại chỉ còn khoảng 70% lúc trước, chỉ đủ cơm gạo tằn tiện qua ngày.

Theo ông Hào, sau đợt cá chết, gia đình ông được hỗ trợ15kg gạo trên mỗi nhân khẩu để ổn định cuộc sống trước mắt. Sau đó ông được hỗ trợ thêm 5 triệu đồng cho hộ có tàu công suất dưới 90CV.

“Những hộ ngư dân trong thôn giờ chỉ biết trông chờ vào hỗ trợ của Chính phủ. Thật sự là rất khó tìm lối ra” – ông Hào nói.

Tại Thừa Thiên – Huế, cuộc sống của nhiều ngư dân ở đây cũng đang trong tình cảnh hết sức bấp bênh từ sau sự cố cá chết. Huyện Phú Vang là địa phương có nhiều ngư dân bị ảnh hưởng. Hàng trăm chiếc thuyền vẫn còn nằm bờ, phần lớn ngư dân vẫn chỉ biết quanh quẩn trong nhà.

Ngồi thẫn thờ nhìn ra biển, ông Huỳnh Văn Tuấn (trú thôn Xuân An, xã Phú Thuận, huyện Phú Vang) than thở:

“Mấy tháng hè là mùa đánh bắt chính, biển êm, cá lại nhiều, mỗi đêm kiếm hơn triệu đồng. Nhưng giờ các loại cá gần bờ như cá trích, cá mó… không còn nữa. Muốn có cá phải đi xa mà thuyền nhà tôi công suất nhỏ nên không ra xa được”.

Có một số ít ngư dân cố gắng ra biển nhưng số lượng cá tôm ít hẳn, giá giảm mạnh nên chẳng muốn đi nữa. Ngư dân Lê Văn Hiệp (thôn Cư Lại Trung, xã Phú Hải, huyện Phú Vang) cho biết cá đánh về phải bán giá rẻ mới có người mua, chủ yếu làm thức ăn gia súc.

Ông Trần Quốc, trưởng thôn Cư Lại Trung, cho hay hầu hết ngư dân đánh bắt gần bờ đều hết sức khó khăn, ngoài đi biển ra họ không có nghề phụ gì

Quang Dũng (Tổng hợp)

Xem nhiều

Tin liên quan

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Video