Nhật Bản chọc vào “tổ ong vò vẽ” do Đặng Tiểu Bình gài lại

19/11/2012 20:53

Trong một bài phân tích do hãng tin Kyodo đăng tải ngày 19/11, tác giả Lionel Fatton ở Đài Bắc cho rằng việc chính phủ Nhật Bản quốc hữu hóa ba hòn đảo thuộc quần đảo Senkaku/Điếu Ngư là “lợi bất cập hại”.

Theo nhà phân tích Lionel Fatton, hành động quốc hữu hóa nói trên của chính phủ Noda đã châm ngòi cho những tuyên bố chủ quyền trái ngược nhau, điều mà cố lãnh đạo TQ Đặng Tiểu Bình đã tìm cách gạt sang một bên chờ thế hệ sau xử lý.

Việc chính phủ Nhật Bản mua lại ba hòn đảo nhỏ trong quần đảo Senkaku/Điếu Ngư từ một chủ sở hữu tư nhân với giá 2,05 tỷ yên ngày 11/9 đã gây ra một phản ứng dây chuyền, làm thay đổi bản chất của mối quan hệ giữa Nhật Bản với Trung Quốc/Đài Loan. Trớ trêu thay, việc “quốc hữu hóa” này đã làm suy yếu tuyên bố độc quyền của Nhật Bản đối với nhóm đảo nói trên.

Nhật Bản đã nhiều lần bác bỏ việc tồn tại của bất kỳ tranh chấp nào đối với quần đảo Senkaku/Điếu Ngư để tránh bị buộc phải đàm phán với Đài Loan và Trung Quốc về vấn đề nhạy cảm này. Tokyo đã cố tránh đưa những nhượng bộ có thể làm suy yếu chủ quyền của Nhật Bản đối với quần đảo Senkaku/Điếu Ngư và các vùng biển xung quanh.

Tình hình xung quanh Senkaku/Điếu Ngư đang "nóng" lên từng ngày.  Ảnh guardian.co.uk
Tình hình xung quanh Senkaku/Điếu Ngư đang "nóng" lên từng ngày. Ảnh guardian.co.uk

Cung cách Lực lượng tuần duyên Nhật Bản đối phó với sự xâm nhập hàng ngày của các tàu công vụ Trung Quốc vào vùng biển xung quanh quần đảo Senkaku có thể được xem như là một sự “công nhận ngầm” rằng có sự tồn tại ở cấp độ nào đó của tranh chấp chủ quyền.

Trong năm 2010, các tàu tuần duyên của Nhật Bản đã ngăn chặn và bắt giữ tàu đánh cá Trung Quốc xâm nhập vào lãnh hải của Nhật Bản. Hiện thời, các tàu tuần duyên Nhật Bản lại bị các tàu Hải giám Trung Quốc “hộ tống” ở vùng viển này, kể từ khi Tokyo quốc hữu hóa ba hòn đảo nhỏ hồi đầu tháng 9/2012.

Giáo sư Michael Sheng-Ti Gau của Đại học Quốc gia về đại dương của Đài Loan nói với Kyodo News rằng các tàu tuần duyên Nhật Bản hiện đang phải “sống chung với lũ” là các tàu công vụ Trung Quốc hoạt động trong vùng biển xung quanh quần đảo Senkaku, thậm chí ngay cả trong vùng biển vốn được coi là lãnh hải của Nhật Bản. Giáo sư Michael Sheng-Ti Gau nói thêm: “Thực tế này chứng tỏ chính phủ Nhật Bản công nhận sự tồn tại của tranh chấp chủ quyền”.

Theo Công ước LHQ về Luật Biển năm 1982, tàu thuyền nước ngoài được phép đi lại vô hại bên trong vùng lãnh hải rộng 12 hải lý, vùng biển tiếp giáp lãnh hải, nhưng không có quyền khai thác thủy sản hoặc các nguồn tài nguyên khác.

Theo giáo sư Michael Sheng-Ti Gau, việc Trung Quốc đưa tàu Ngư chính đến vùng biển xung quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư là cố tình chuẩn bị cho các tàu đánh cá của nước này xâm nhập lãnh hải Nhật Bản trong tương lai gần. Hơn nữa, Bắc Kinh cũng đã đưa tàu nghiên cứu khoa học và tàu Hải giám đến vùng biển này với mục đích tìm kiếm các loại tài nguyên tiềm ẩn dưới đáy biển và để bảo vệ những lợi ích biển của Trung Quốc, trong đó bao gồm cả các hòn đảo thuộc quần đảo Senkaku/Điếu Ngư.

Sự xâm nhập của tàu công vụ Trung Quốc vào vùng biển xunh quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư sẽ là “câu chuyện hàng ngày” trong tương lai gần. Đó chính là một phương tiện để Trung Quốc thúc đẩy tuyên bố chủ quyền đối với khu vực này.

Nhật Bản hiện đang phải đối mặt với hai lựa chọn đau đớn do việc quốc hữu hoá ba hòn đảo thuộc quần đảo Senkaku/Điếu Ngư gây ra. Thứ nhất, Nhật Bản có thể tiếp tục chính sách hiện nay “hộ tống” các tàu Trung Quốc, phản ánh một sự thừa nhận ngầm rằng có tồn tại tranh chấp chủ quyền và phải được xử lý. Thứ hai, Nhật Bản phải ngăn chặn tàu Trung Quốc xâm nhập lãnh hải, với nguy xung đột sẽ leo thang.

Nhà phân tích Stephen Chen, người sáng lập ra Quĩ An ninh quốc gia ở Đài Loan, nói chính phủ của Thủ tướng Noda đã “đánh giá sai” tình hình với việc quốc hữu hóa ba hòn đảo không người ở quần đảo Senkaku. Nhật Bản đã có sự thừa nhận ngầm của Trung Quốc về việc nước này độc quyền quản lý quần đảo Senkaku/Điếu Ngư, trước khi hành động “quốc hữu hóa” khiêu khích Bắc Kinh. Hiện thời, Nhật Bản không còn có sự thừa nhận ngầm đó của Bắc Kinh nữa.

Đối với Đài Loan, việc Nhật Bản quốc hữu hoá ba hòn đảo tranh chấp đã kích hoạt mối liên kết giữa hai vấn đề mà cả Đài Bắc lẫn Tokyo cho đến nay đã tách bạch: chủ quyền và quyền đánh cá trong vùng biển xung quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư.

Giáo sư Song Yann-huei của Academia Sinica, một cơ quan tư vấn đầy quyền lực, nói: “Trong quá khứ có lẽ chúng ta (Đài Loan) có thể đặt sang một bên vấn đề chủ quyền, nhưng hiện thời các cuộc đàm phán về đánh bắt thủy sản phải được tiến hành song song với các vấn đề chủ quyền”. Giáo sư Song Yann-huei đặt câu hỏi: “Nếu tách vấn đề chủ quyền khỏi các quyền đánh cá, làm cách nào mà Tổng thống Mã Anh Cửu có thể giải thích trước công luận?”

Các cuộc đàm phán về đánh bắt thủy sản nhằm mục đích tìm kiếm nền tảng chung giữa chính phủ Nhật Bản và chính quyền vùng lãnh thổ Đài Loan để cho phép ngư dân hai nước chia sẻ tài nguyên biển xung quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. Kể từ khi hai nước bắt đầu thảo luận về các vấn đề này trong năm 1996, đã có tới 16 vòng đàm phán đã được tiến hành.

Đài Loan và Nhật Bản dự kiến mở vòng đàm phán thứ 17 vào đầu tháng 10/2012, kế hoạch này đã bị trì hoãn sau khi chính phủ Nhật Bản thông báo mua lại ba hòn đảo thuộc quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. Theo giáo sư Song Yann-huei, làn sóng phản đối ở Đài Loan được kích hoạt bởi hành động quốc hữu hóa nói trên của chính phủ Nhật Bản đã khiến cho các cuộc thương lượng về quyền đánh bắt thủy sản “khó có thể nối lại” trong tương lai gần.

Triển vọng hai bên giải quyết được vấn đề đánh bắt thủy sản xem ra đã trở nên xa vời hơn bao giờ hết.

Xem ra, Tokyo đã quá vội vã chọc vào “tổ ong vò vẽ” do cố lãnh đạo Đặng Tiểu Bình để lại, với những hậu quả trước mắt và lâu dài có hại cho việc xử lý vấn đề Senkaku/Điếu Ngư và cho tuyên bố chủ quyền của Nhật Bản.

Minh Bích (BDV)

Từ khóa:
Xem nhiều

Tin liên quan

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Video