Nghèo thì dọa được ai!

25/04/2017 11:07

Phát biểu “Phải cấm xe máy: Không đem cái nghèo ra dọa nhau mãi” của PGS.TS Phạm Xuân Mai tại Hội thảo “Kiểm soát nhu cầu sử dụng xe cá nhân trên địa bàn TPHCM – Thực trạng và giải pháp” do Hội Liên hiệp khoa học kỹ thuật TP.HCM phối hợp Sở GTVT TP tổ chức sáng 20/4 đang khiến dư luận dậy sóng

ket-xe_LPUOPhủ nhận vai trò của xe máy…

Đành rằng, cấm xe máy thì giảm được một phần tai nạn giao thông, nhưng số người chết đói chắc tăng gấp 10 lần so với số người chết vì tai nạn giao thông giảm được. Có người đã hỏi rằng: “Vị PGS.TS chắc nghiên cứu ở nước khác để bắt chước người ta, mà ông lại quên nghiên cứu cái gốc là đại đa số người dân Việt Nam sẽ như thế nào nếu cấm xe máy?”. Xã hội phát triển cần thay đổi, đổi mới nhưng phải phù hợp với điều kiện từng khu vực.

Theo số liệu năm 2015 của Tổng cục Thống kê, TP.HCM có tổng diện tích 2.095.5 km2, dân số 8.136.3 nghìn. Tính ra, mật độ dân số ở TP này là 3.888 người/km2, cao nhất cả nước. Tuy đã phát triển hơn xưa rất nhiều, nhưng đứng trước áp lực đô thị hóa và gia tăng dân số thì hệ thống hạ tầng giao thông vẫn đứng trước nhiều thách thức lớn. Trong đó, vấn đề kẹt xe là bài toán nan giải, đang làm đau đầu không ít các nhà quản lý, nhà khoa học có tâm huyết với sự phát triển của Thành phố.

Đây cũng mới chỉ là giai đoạn đầu phát triển của Thành phố. Chúng ta đừng quá vội mừng mà phủ nhận vai trò của xe máy trong tương lai gần (ít nhất 10-15 năm nữa). Chính xe máy đã và đang đem lại sự tiện lợi, linh động cho người dân.

Hơn nữa, tốc độ tăng trưởng GDP của ta thuộc hàng cao cũng là do một phần đóng góp to lớn của xe máy. Hãy tưởng tượng một ngày bạn không có xe máy, đi lại phải phụ thuộc vào xe bus hoặc taxi? Mặt khác, giá ô tô Việt Nam cao gấp nhiều lần so với giá ô tô thế giới. Giá xăng cũng cao hơn rất nhiều lần so với giá xăng ở các nước phát triển. Ngược lại, thu nhập bình quân của Việt Nam thì thấp hơn rất rất nhiều lần so với họ. Nên chuyện sử dụng ô tô đi làm là chuyện không tưởng đối với đại đa số người dân.

Có thể nói, đến nay, xe máy vẫn là phương tiện phổ thông nhất với mọi ngành nghề, lứa tuổi và mọi đối tượng; đặc biệt, phù hợp nhất với mức thu nhập trung bình của người dân thành phố.

TS Võ Kim Cương, nguyên phó kiến trúc sư trưởng TP.HCM từng nói: “Ngay cả trong tình huống kẹt xe, chính xe máy đã ‘giải cứu’ cho giao thông khỏi bị kẹt cứng. Nếu trên đường chỉ có xe gắn máy thôi thì rất khó xảy ra kẹt xe”.

Vậy nên, nói người dân đem cái nghèo ra dọa mà phủ nhận sạch trơn vai trò của xe máy thì đã “hợp lý thuận tình” chưa?

Một giải pháp chưa thực tế?

Đã có người ủng hộ phương án cấm xe máy khi nói rằng: “Theo tôi cấm xe máy là cần thiết, nhưng trước hết các thành phố lớn phải quy hoạch lại đô thị, phát triển các phương tiện công cộng như xe bus, tàu điện ngầm, tàu siêu tốc, các trung tâm thương mại, tài chính tập trung để người dân đi lại thuận tiện. Cứ nhìn sang Thượng Hải, Trùng Khánh, Hồng Kong, Singapore mà học cách quy hoạch”.

Có điều, chúng ta cần phải biết rằng, ở nước ngoài (nhất là các nước phát triển) hệ thông giao thông đồng bộ, phát triển tốt, thuận tiện cho việc đầu tư các phương tiện giao thông công cộng như xe bus, tàu điện ngầm. Còn Việt Nam? Hệ thống cơ sở hạ tầng hiện tại kể cả ở thành phố, đô thị hay nông thôn đều không đáp ứng được nhu cầu phát triển.

Trong khi ô tô cá nhân chiếm 4-5m đường khi lưu thông sao không cấm? Cấm xe máy thì người dân đi bằng gì? Nếu cấm xe máy, cấm cả ô tô cá nhân, để đảm bảo công bằng xã hội.

Nên nhớ, đặc thù của phần lớn người dân Việt Nam dù ở thành thị hay nông thôn vẫn là “mưu sinh” trên mọi cung đường, trong mọi thời điểm. Thậm chí có không ít cán bộ, viên chức ngoài việc ăn “lương ba cọc ba đồng” ở cơ quan còn phải kiếm thêm việc khác ngoài giờ hành chính để làm chỉ với mục đích nuôi sống gia đình.

Điều đó có nghĩa, người dân đâu chỉ đi làm, đi học theo cung giờ cố định mà còn đi lại vì nhiều mục đích khác. Liệu xe công cộng (bus) có đáp ứng nhu cầu 24/24 của người dân? Việc cấm đoán phương tiện giao thông cá nhân phổ biến (xe máy) như vậy có vi phạm quyền tự do của công dân không?

Chẳng cần phải cấm đoán gì ở đây cả. Cấm xe máy tức là chuyển sang ô tô. Chỉ cần 1/3 số xe máy đổi thành ô tô, TPHCM và các đô thị lớn không còn mét đường để nhúc nhích. Lúc đó lại cấm ô tô sao?

Bởi thế mới nói, ý kiến của vị PGS.TS Phạm Xuân Mai này rất hay, vì nó đồng nghĩa với việc một gia đình đông con muốn cho nhà khỏi chật hẹp thì tốt nhất nên đuổi hết chúng ra đường. Vậy là nhà hết chật hẹp.

Do đó, “Phải cấm xe máy: Không đem cái nghèo ra dọa nhau mãi” sẽ là đề tài “nóng” trong thời gian tới vì nó ảnh hưởng lớn đến vấn đề dân sinh. Thưa rằng, bản thân cái nghèo không có tội, và khi đã nghèo thì vốn dĩ không dọa được ai cả. Người dân cần những phương án mang tính thực tế hơn. Cụ thể:
Thứ nhất, đối với người dân, Cần kiên trì công tác tuyên truyền để người dân cải thiện ý thức, văn hóa giao thông.
Thứ hai, đối với chính quyền, trước mắt cần chú ý một số giải pháp thực tế, hạn chế ảnh hưởng đến vấn đề dân sinh như: Tiếp tục tập trung phát triển giao thông, hạ tầng kỹ thuật giao cho thật tốt. Nguồn vốn có thể bằng ngân sách hoặc nguồn xã hội hóa. Cùng với đó là tăng cường công tác phân luồng, điều phối giao thông cho hợp lý. Kèm theo, lập lại trật tự quản lý lòng lề đường, vỉa hè.
Ba là, trong tương lai, hệ thống metro và xe bus cần được phát triển đồng bộ, kết hợp với chú trọng giao thông đường thủy để tăng tính cơ động. Khi đó, tự người dân sẽ đủ thông minh và sáng suốt chọn lựa phương tiện mình cho là tốt nhất.

CTV Sông Trà

Xem nhiều

Tin liên quan

Cùng sự kiện

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Video