Mua tạm trữ 1 triệu tấn gạo vì sao vẫn ì ạch?

20/07/2013 12:33

Đã hơn 10 ngày qua, chương trình mua tạm trữ 1 triệu tấn quy gạo (từ 15/6 – 31/7/2013) tại đồng bằng sông Cửu Long của Chính phủ đã khởi động nhưng việc thu mua lúa hè thu của nông dân vẫn còn trong tình trạng rất ì ạch vì sao?

Kinh nghiệm rút ra từ việc thu mua tạm trữ vụ Đông Xuân, nhiều ý kiến đề nghị Chính phủ nên phân bổ chỉ tiêu tạm trữ về các tỉnh, thành trong vùng đồng bằng song Cửu Long trên cơ sở xác định sản lượng, bảo đảm hỗ trợ trực tiếp nông dân trồng lúa. Bộ NN&PTNT cũng nhận định: “Nhiều năm nay, khi lúa gạo hàng hóa ĐBSCL tăng vào các tháng thu hoạch cao điểm đã khiến giá lúa gạo giảm xuống, ảnh hưởng đến thu nhập và đời sống nông dân trồng lúa như một điệp khúc. Do đó, Chính phủ đã giao Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) mua tạm trữ lúa gạo của nông dân. Nhưng cách thức mua tạm trữ đã bộc lộ một số hạn chế như: không kiểm soát được việc mua bán lúa gạo của doanh nghiệp dẫn đến tình trạng các doanh nghiệp thu mua chủ yếu qua thương lái, không mua trực tiếp từ người nông dân trồng lúa. Do đó, nông dân không được hưởng lợi trực tiếp từ chính sách mua tạm trữ của Chính phủ. Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đã chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và các tỉnh thành cần: “Nghiên cứu xây dựng quy chế và phương thức mua tạm trữ lúa, gạo theo hướng phân bổ chỉ tiêu mua lúa, gạo qua UBND cấp tỉnh, bảo đảm hỗ trợ trực tiếp cho nông dân”.

Mua tạm trữ 1 triệu tấn gạo vì sao vẫn ì ạch?

Việc mua tạm trữ lúa gạo là một quyết sách đúng đắn và thực tiễn giúp người nông dân có lãi trong việc trồng lúa và “bảo kê” lãi suất vốn vay ngân hàng của các doanh nghiệp được giao thu mua lúa gạo tạm trữ. Cả doanh nghiệp và người trồng lúa đều phấn khởi với chủ trương này. Nhưng các địa phương vẫn phải đối mặt với không ít khó khăn. Vào ngày 17-6 vừa qua tại Kiên Giang, ông Lâm Hoàng Sa-Phó chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang cùng Sở NN&PTNN, sở Công thương và 07 doanh nghiệp xuất khẩu gạo chủ lực của tỉnh đã làm việc để triển khai kế hoạch mua tạm trữ lúa hè thu 2013 cho nông dân. Theo ông Huỳnh Văn Gành – Giám đốc Sở Công thương Kiên Giang cho biết, kết thúc đợt tạm trữ lúa đông xuân 2012-2013 các doanh nghiệp được giao chỉ tiêu đã hoàn tất vượt kế hoạch. Tuy nhiên, thời điểm thu hoạch phải tới cuối tháng 9 mới xong lúa hè thu. Trong khi đó hướng dẫn mua lúa tạm trữ của Bộ Tài chính lại ấn định thời gian triển khai chung cho cả vùng ĐBSCL là khá cứng nhắc. Vụ hè thu năm nay, tỉnh Kiên Giang dự đoán sẽ khó thu mua đủ chỉ tiêu do diện tích thu hoạch cả tỉnh chưa tới 20%.

Chính phủ đã giao Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) mua tạm trữ lúa gạo của nông dân.

Tình hình xuất khẩu gạo đầu năm có xu hướng xấu đi khi mới đây, Hiệp hội Lương thực Việt Nam phải lên tiếng chấp nhận bán gạo xuất khẩu giá rẻ để có thể tìm kiếm tăng sự thu hút thị trường. Quốc gia láng giềng Thái Lan cũng đang xem xét cắt giảm giá thu mua lúa gạo trong chương trình tạm trữ của nước này. Theo đó, chắc chắn giá gạo xuất khẩu Thái Lan sẽ giảm mạnh, giúp gạo XK Thái Lan tăng sức cạnh tranh trên thị trường XK trong bối cảnh khó khăn, ế ẩm như hiện nay. Khi thị trường truyền thống bị thu hẹp, tăng khả năng lệ thuộc vào thị trường lớn như Trung Quốc tiềm ẩn nguy cơ rủi ro cao, khả năng đàm phán kém sẽ dẫn đến nguy cơ bế tắc của các doanh nghiệp lớn là không tránh khỏi. ĐBSCL là vựa lúa lớn nhất nước, cũng là một khách quan phát sinh tình hình mất cân đối giữa nhu cầu “bán tháo” của nông dân trồng lúa vì không có kho bãi, sấy khô và chế biến với một bên là ý định thu mua chậm, chờ hạ giá thấp của doanh nghiệp đã tạo ra một khoảng trống đầy rủi ro, bất cập cho người nông dân. Như vậy, nguồn vốn vay lãi suất 0% của Chính phủ ưu tiên, mong muốn mang lại lợi ích cho nông dân trồng lúa trên thực tế không được trực tiếp hưởng lợi. Xuất phát từ tình hình các doanh nghiệp thu mua lúa gạo tạm trữ hoàn toàn có thể làm chủ được cuộc chơi, có khả năng kiểm soát mọi tình hình biến động trong thu mua và XK gạo, nên rất cần sự giám sát chặt chẽ của các cơ quan chức năng trong việc đảm bảo thu mua lúa gạo tạm trữ không thể để kéo dài tình hình chậm chạp, vòng vèo như hiện nay. Chính phủ đang nỗ lực để đảm bảo lợi ích và có lãi cho nông dân trồng lúa, doanh nghiệp thu mua lúa gạo XK là trung gian được hỗ trợ vốn vay, nông dân là người đang khốn đốn vì giá thấp và nhiều ảnh hưởng của thiên nhiên, thời tiết gây thiệt hại của hạt lúa. Nếu không có kiểm soát cơ chế, hỗ trợ, quản lý chặt chẽ sẽ dẫn đến kết quả không như mong muốn.

Hoàng Châu

Xem nhiều

Tin liên quan

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Video