+
Aa
-
Đừng để mất đi quỹ kiến trúc cổ ở “biệt thự cũ” tại thành phố Hồ Chí Minh
23/10/2017 14:21

Hệ thống biệt thự ở thành phố Hồ Chí Minh là khá phong phú, mỗi ngôi nhà là một công trình kiến trúc mang tính nghệ thuật. Tuy nhiên, trong 1.227 biệt thự trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh hiện nay, đã có gần 600 trường hợp chỉ còn trên giấy tờ.


Vừa qua, một biệt thự cũ tại số 243, đường Cách Mạng Tháng Tám, quận 3 vừa bị chủ sở hữu tháo dỡ khi chưa xin phép cơ quan chức năng. Sự việc này đã làm dấy lên lo ngại về sự ra đi ngày càng nhiều của các biệt thự cũ trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, gây hậu quả trực tiếp tác động đến quỹ kiến trúc cổ trên địa bàn thành phố.

Ngôi biệt thự cổ với 3 mặt tiền đường Võ Văn Tần, Bà Huyện Thanh Quan và Nguyễn Thị Diệu được mua với giá hơn 700 tỷ đồng, đến nay cũng chỉ để... làm kiểng.
Ngôi biệt thự cổ với 3 mặt tiền đường Võ Văn Tần, Bà Huyện Thanh Quan và Nguyễn Thị Diệu được mua với giá hơn 700 tỷ đồng, đến nay cũng chỉ để… làm kiểng. 

Nếu các quy định về bảo tồn biệt thự cũ không được thành phố Hồ Chí Minh ban hành, sợ rằng đến một ngày sẽ chẳng còn một công trình kiến trúc cổ nào sẽ còn tồn tại nữa. Ký ức về một nền văn hóa đô thị với nhiều kiến trúc cổ từng là niềm tự hào của thành phố Hồ Chí Minh rồi sẽ mất dần theo thời gian. Lúc ấy, người thành phố có hối tiếc thì cũng đã quá muộn.

Theo báo cáo của Sở Quy hoạch – Kiến trúc thành phố Hồ Chí Minh, 1.227 biệt thự cũ tập trung chủ yếu tại quận 1 (177 biệt thự), quận 3 (808), quận 5 (98), quận Thủ Đức (140)… Trong số biệt thự này có khoảng 1.027 biệt thự đã được kiểm kê. Kết quả đáng buồn là 553 trường hợp dù trên giấy đỏ vẫn là biệt thự nhưng thực tế là đất trống hoặc các công trình khác. 466 trường hợp còn lại vẫn còn là biệt thự và 28 trường hợp đang có chức năng là công trình công cộng.

Thực trạng quá chậm trễ trong công tác kiểm kê

Theo Sở Quy hoạch – Kiến trúc, năm 2013, thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành chương trình hành động về công tác bảo tồn cảnh quan kiến trúc trên địa bàn. Đến năm 2014, Trung tâm Nghiên cứu kiến trúc thuộc Sở này đã bắt đầu tiến hành xây dựng tiêu chí và thực hiện việc kiểm kê các biệt thự. Tuy nhiên, đến nay đã ba năm nhưng công tác này vẫn chưa hoàn thành.

Bên cạnh đó, năm 2016, thành phố cũng có văn bản giao quận,huyện, Sở Xây dựng, Viện Nghiên cứu phát triển hoàn chỉnh bản tiêu chí đánh giá phân loại biệt thự cũ trên địa bàn. Nhưng đến ngày hôm nay, công tác này vẫn còn dở dang, gây trở ngại cho công tác đánh giá, phân loại biệt thự, gián tiếp ảnh hưởng đến kết quả thực hiện của Trung tâm Nghiên cứu kiến trúc.

“Theo quy định, người dân muốn tháo dỡ biệt thự cũ thì phải nộp hồ sơ lên Hội đồng Phân loại biệt thự. Để được xem xét thì mỗi hồ sơ phải đi qua đủ các trình tự của quy trình kiểm kê, đánh giá, chờ đợi bộ tiêu chí phân loại biệt thự do thành phố phê duyệt. Tuy nhiên, hiện nay bộ tiêu chí này vẫn chưa được thành phố chấp thuận. Do vậy việc giải quyết các hồ sơ riêng lẻ đều chậm hoặc đình trệ, gây trở ngại, bức xúc cho dân” – phát biểu của Sở Quy hoạch – Kiến Trúc.

Nói về căn biệt thự cũ trên đường Cách mạng Tháng 8, dù việc tháo dỡ căn biệt thự này đang được cơ quan chức năng yêu cầu tạm ngưng để kiểm kê, đánh giá nhưng thực tế sự can thiệp của cơ quan có thẩm quyền là quá trễ. Ngày 10/10, Viện Nghiên cứu phát triển thành phố có văn bản gửi Ủy ban nhân dân thành phố khẳng định biệt thự này không thuộc danh sách biệt thự cũ xây dựng trước năm 1975 nhưng hiện nay chưa được kiểm đếm, phân loại, chủ nhân muốn sửa hoặc xây mới cũng không được.
Không chỉ một trường hợp này, rất nhiều căn biệt thự cũ tại thành phố Hồ Chí Minh cũng đã và đang rơi vào tình cảnh tương tự. Trước đây, nhiều trường hợp biệt thự cũ bị xóa sổ hoặc bị “hóa kiếp” dở dang như căn biệt thự trăm tuổi tại số 12, đường Lý Tự Trọng, quận 1 hay tại số 237, đường Nơ Trang Long, quận Bình Thạnh.

Căn biệt thự tại 243 Cách Mạng Tháng Tám, quận 3, thành phố Hồ Chí Minh bị đập bỏ
Căn biệt thự tại 243 Cách Mạng Tháng Tám, quận 3, thành phố Hồ Chí Minh bị đập bỏ

Người dân bức xúc vì không đủ kiên nhẫn

Theo số liệu từ sở Quy hoạch – Kiến trúc, tình trạng hồ sơ riêng lẻ xin tháo dỡ biệt thự cũ ngày càng tăng lên. Riêng hồ sơ tồn đọng tại sở này năm 2015 là 41 trường hợp, năm 2016 là 80 và 2017 là 120 hồ sơ (tăng gần 3 lần).

Về phía người dân, rất nhiều chủ sở hữu biệt thự cũ tại thành phố Hồ Chí Minh than phiền và bức xúc do biệt thự của họ chưa được phân loại nên chưa biết xếp vào dạng có bảo tồn hay không. Trong khi đó, các công trình đã được xây dựng từ trước năm 1975 nay đã bị hư hỏng, xuống cấp nhưng để xin phép sửa chữa, xây dựng hiện nay hết sức khó khăn, chậm chạp.

Từ những thực trạng ấy, xin phép không được, nhiều chủ sở hữu biệt thự cổ đã chuyển qua làm “chui”… Đã có rất nhiều trường hợp, biệt thự cổ chỉ còn nằm trên giấy tờ trong khi thực tế đã không tồn tại. Một số không còn toàn vẹn do bị phá vỡ một phần, bị sửa chữa, chắp vá hay xây dựng thêm; hoặc được phân chia thành nhiều chủ quyền… Những trường hợp này, đã không còn có thể phục hồi hiện trạng hay cũng không thể xếp vào loại bảo tồn được nữa. Nếu cứ theo một quy chuẩn, quy trình kiểm kê, đánh giá như hiện nay thì chắc chắc rằng, tất cả các con số ở trên sẽ còn tiếp tục tăng lên hằng ngày, hằng giờ.

Rõ ràng, ứng xử phù hợp và khả thi với các quỹ kiến trúc cũ và với các di sản kiến trúc đô thị cần dựa vào những chủ trương, chiến lược chính sách, quy hoạch, quy chế và những hướng dẫn cùng các phương thức quản lý đồng bộ. Thực sự thành phố Hồ Chí Minh đang thiếu tất cả những điều ấy, mà nếu không sớm thực hiện được, có lẽ rằng, trong dòng chảy tiến hóa văn minh đô thị, sẽ chẳng còn một dấu ấn nào của văn hóa được đọng lại.

CTV Hoàng Phong

Bài mới
Đọc nhiều