Diplomat: Bộ Công an Trung Quốc kiểm soát các chính sách không gian mạng như thế nào?

08/05/2015 10:58

Ngày 13/04/2015, Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) và Quốc vụ viện đã ban hành hướng dẫn mới về việc tăng cường an ninh nội địa trước sự nổi dậy của các cuộc tấn công khủng bố chưa từng có tại nước này, làm dấy lên các lo ngại về trật tự công cộng và sự bất đồng chính kiến trên mạng Internet ngày càng gia tăng.

Hướng dẫn đề cập đến việc sử dụng công nghệ mới và các phương tiện trên không gian mạng, bao gồm khai thác dữ liệu, truyền hình mạch kín và các vệ tinh, để giúp khôi phục sự kiểm soát của chính phủ trung ương.

Đây là bài thứ hai trong loạt 5 bài viết của tác giả Grey Austin, dựa trên cuốn sách được phát hành năm 2014 của ông “Chính sách Không gian mạng tại Trung Quốc” đưa ra bối cảnh chính trị cho việc Trung Quốc sử dụng sức mạnh trên không gian mạng để duy trì an ninh nội địa.

Bộ Công an là cơ quan điều hành chính sách không gian mạng

Bài đầu tiên trong loạt bài viết này đã đề cập đến những thiếu sót trong cơ sở dữ liệu quốc gia trong nỗ lực giám sát an ninh nội địa tối đa của Trung Quốc. Những thiếu sót này không che giấu sự ảnh hưởng lớn của Bộ Công an Trung Quốc đối với tất cả các khía cạnh trong chính sách không gian mạng của nước này.

Bộ Công an Trung Quốc là cơ quan điều hành chính sách không gian mạng
Bộ Công an Trung Quốc là cơ quan điều hành chính sách không gian mạng

 

Bộ Công an Trung Quốc hoạt động dưới sự kiểm soát của Quốc vụ viện. Tuy nhiên, trên thực tế Bộ Công an Trung Quốc lại hoạt động theo sự chỉ đạo trực tiếp từ lãnh đạo Đảng Cộng sản, ủy viên Bộ Chính trị, đương kim Bộ trưởng Bộ Công an Mạnh Kiến Trụ, người đứng đầu Ủy ban Chính Pháp Trung ương (CPLC) Đảng Cộng sản Trung Quốc và là người báo cáo trực tiếp cho Chủ tịch Tập Cận Bình.

CPLC là một trong những cơ quan quyền lực nhất Trung Quốc. Cựu lãnh đạo của cơ quan này là ông Chu Vĩnh Khang, ủy viên Ban thường vụ Bộ Chính trị, người đã bị điều tra từ tháng 10/2013 vì các tội danh chính trị và tham nhũng.

Với vai trò chịu trách nhiệm về an ninh nội địa, Chu Vĩnh Khang là phó chủ tịch của một ban lãnh đạo chịu trách nhiệm giám sát sự thông tin hóa của Trung Quốc. Năm 2000, Trung Quốc đã đề ra mục tiêu trở thành một xã hội thông tin tiên tiến, nơi các doanh nghiệp, các nhà khoa học và công dân nước này sử dụng các công nghệ truyền thông và thông tin hiện đại nhất để cải thiện năng suất hoạt động và tăng cường phúc lợi xã hội.

Từ năm 1996, ban lãnh đạo thông tin hóa này đã bao gồm những đại diện đến từ các bộ công nghệ và kinh tế chủ chốt, hoạt động dưới sự chỉ đạo của phó thủ tướng và tập trung chủ yếu vào kinh tế, khoa học và kỹ thuật. Năm 2001, cơ quan này được nâng cấp và hoạt động dưới sự chỉ đạo của thủ tướng. Năm 2002, cơ quan này trở nên an ninh hóa toàn diện hơn và Chu Vĩnh Khang, cùng các đồng nghiệp từ các lực lượng vũ trang, đã trở thành các thành viên tích cực hơn.

Năm 2014, ban lãnh đạo này lại một lần nữa được nâng cấp, được đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình. Giai đoạn từ năm 2002 đã chứng kiến sự mở rộng ảnh hưởng của bộ máy an ninh này trên tất cả các khía cạnh thông tin hóa trong nền kinh tế dân sự Trung Quốc.

Có rất ít nguồn tin công khai về sự ảnh hưởng của Bộ Công an Trung Quốc đối với các khía cạnh khoa học và kinh tế của chính sách thông tin hóa thế hiện trong việc đưa ra quyết định trong ban lãnh đạo nhưng có đủ thông tin để đưa ra nhận xét về các khía cạnh quan trọng.

Đầu năm 2015, Trung Quốc ban hành quy định yêu cầu các hãng công nghệ nước ngoài hoạt động tại nước này phải giao nộp mã nguồn các sản phẩm mà các doanh nghiệp này cung cấp
Đầu năm 2015, Trung Quốc ban hành quy định yêu cầu các hãng công nghệ nước ngoài hoạt động tại nước này phải giao nộp mã nguồn các sản phẩm mà các doanh nghiệp này cung cấp

 

Gần đây nhất, Trung Quốc đã ban hành những quy định mới yêu cầu các hãng công nghệ nước ngoài cung cấp dịch vụ cho các ngân hàng Trung Quốc phải tiết lộ mã nguồn của các sản phẩm mà các doanh nghiệp này cung cấp. Biện pháp này được áp dụng dưới sự tham mưu của Bộ Công an Trung Quốc nhằm củng cố an ninh mạng trong nước và nội địa hóa nền công nghiệp an ninh mạng.

Quy định này ngay lập tức đã ảnh hưởng xấu đến quan hệ Mỹ – Trung, khiến Trung Quốc phải đình chỉ các biện pháp này vào tháng 04/2015 sau những phản đối quyết liệt từ cộng đồng quốc tế, trong có có cả phản đối cá nhân từ Tổng thống Barack Obama.

Quy định này và sự ảnh hưởng tiêu cực của Bộ Công an Trung Quốc đã trở thành chủ đề của một bài viết chỉ trích của Giám đốc Điều hành Tập đoàn Huawei Eric Xu. Ông Xu khẳng định, an ninh mạng của Trung Quốc phụ thuộc vào tính cởi mở của nước này đối với công nghệ nước ngoài chứ không phải kiểm soát nó.

Sự bảo thủ của Bộ Công an Trung Quốc cũng được thể hiện qua sự tham gia của cơ quan này vào Cục 11 thuộc Hiệp hội Xã hội Internet Trung Quốc (ISOC) kể từ khi hiệp hội này được thành lập vào năm 2001. ISOC là một tổ chức có nhiều bên liên quan nhằm mục đích thúc đẩy sự khai thác tối đa mạng Internet cho mục đích kinh tế và xã hội đồng thời mang lại một kênh kiểm soát chính trị trực tiếp thông qua Bộ Công an.

Bộ Công an Trung Quốc là thành viên đầu tiên trong hiệp hội này và luôn đóng một vai trò chế ngự đối với bất kỳ chính sách mạng nào đe dọa sẽ làm giảm bớt quyền kiểm soát của cơ quan này. Có lý do nhất định để tin rằng tác động nặng nề này (trong suốt thời gian nắm quyền của Chu Vĩnh Khang) đã dẫn đến một mức độ tê liệt nhất định trong ban lãnh đạo này, khiến Trung Quốc suy giảm tốc độ thông tin hóa khu vực tư nhân.

Tin xấu cho những người kiên định lập trường trong Bộ Công an Trung Quốc là thế hệ nhân viên mới của cơ quan này (được chứng minh bởi những cuộc thảo luận tại các trường cung cấp nhân lực cho Bộ Công an như Đại học Công an Trung Quốc và các trường đại học luật và chính trị) lại không tin tưởng hoàn toàn vào những quan niệm cũ về việc kiểm soát thông qua việc tối đa hóa công tác theo dõi công dân bằng các biện pháp công nghệ.

Li Changan, một giáo sư tại Trường Hành chính thuộc Đại học Kinh tế và Kinh doanh Quốc tế tại Bắc Kinh, phát biểu trước các báo cáo về những nỗ lực mới để xây dựng một cơ sở dữ liệu xâm phạm quyền riêng tư: “đây là một dự án lớn về việc điện tử hóa chính mình của chính phủ và nó đòi hỏi mức độ an toàn và bảo mật rất cao. Chúng ta nên áp dụng những công nghệ nghiêm ngặt và hiện đại nhất để đảm bảo sự an toàn cho cơ sở dữ liệu này để thông tin cá nhân của người dân không bị rò rỉ”.

Hữu Thiên (dịch từ The Diplomat)

 

Xem nhiều

Tin liên quan

Cùng sự kiện

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Video