Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư tại Cuba: HÒN ĐẢO ANH HÙNG VỮNG VÀNG TIẾN BƯỚC

30/03/2018 07:57

Gần 60 năm qua, con thuyền cách mạng Cuba kiên cường vượt qua bao sóng to gió lớn trong vòng kiềm toả của người khổng lồ phương Bắc, hiên ngang tiến bước theo con đường đã lựa chọn.

Sau cuộc tiến công vào pháo đài Moncada ngày 26-7-1953 dưới sự lãnh đạo của nhà cách mạng trẻ tuổi Fidel Castro ruz, tiếp theo là thời kỳ đấu tranh bí mật bền bỉ và cuộc chiến tranh du kích muôn vàn gian khổ từ chiến khu Sierra Maestra ở miền Đông Cuba, ngày 1-1-1959, cách mạng Cuba đã hoàn toàn thắng lợi, lật đổ chế độ độc tài Batista thân Mỹ, khai sinh nước Cộng hoà Cuba mới – nhà nước công nông đầu tiên ở Tây bán cầu. Ngày đó đã được ghi vào lịch sử cách mạng Cuba như một mốc son chói lọi, đưa quốc đảo anh hùng tiến bước trên con đường độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Đồng chí Raul Castro Ruz, Bí thư Thứ nhất Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Cuba , Chủ tịch Hội đồng Nhà nước và Hội đồng Bộ trưởng Cộng hòa Cuba đón Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng. (Ảnh: Trí Dũng/TTXVN)
Đồng chí Raul Castro Ruz, Bí thư Thứ nhất Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Cuba , Chủ tịch Hội đồng Nhà nước và Hội đồng Bộ trưởng Cộng hòa Cuba đón Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng. (Ảnh: Trí Dũng/TTXVN)

Gần 60 năm qua, con thuyền cách mạng Cuba kiên cường vượt qua bao sóng to gió lớn trong vòng kiềm toả của người khổng lồ phương Bắc, hiên ngang tiến bước theo con đường đã lựa chọn. Bằng sức sáng tạo vượt bậc và sự kiên định lập trường cách mạng, nhân dân Cuba đã không chỉ bảo vệ vững chắc những thành quả cách mạng mà còn liên tiếp đạt được những thành tựu quan trọng trong công cuộc xây dựng đất nước. Chế độ mới đã đưa Cuba từ điểm xuất phát thấp về trình độ phát triển kinh tế-xã hội và bị phụ thuộc nặng nề vào tư bản nước ngoài vươn lên vị trí của một trong những nước dẫn đầu “thế giới thứ ba” về nhiều chỉ tiêu kinh tế – xã hội, khoa học-kỹ thuật, văn hoá, giáo dục, y tế, thể thao. Khát vọng tự do đã tạo nên nguồn sức mạnh của một dân tộc đoàn kết thống nhất không chịu khuất phục trước sự áp đặt của cường quyền, hiên ngang trụ vững ngay trước dinh lũy của chủ nghĩa đế quốc, là tấm gương sáng của phong trào độc lập dân tộc và giải phóng dân tộc ở Mỹ La-tinh cũng như trên thế giới. Từ đó, hòn đảo tự do Cuba đã trở thành biểu tượng của niềm tin chiến thắng, có sức cổ vũ lớn lao đối với các dân tộc trên thế giới trong cuộc đấu tranh vì hoà bình, độc lập dân tộc, tự do và tiến bộ xã hội.

Bước vào những năm cuối thập kỷ 80 sang đầu thập kỷ 90 của thế kỷ trước, sau những biến động ở các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu và Liên bang Xô viết, cách mạng Cuba đứng trước những thử thách to lớn, nền kinh tế bị lâm vào tình trạng suy giảm nghiêm trọng, GDP giảm sút nhanh chóng, hàng hóa tiêu đùng thiếu thốn, đời sống nhân dân trở nên vô cùng khó khăn.

Trước tình hình đó, Đại hội 4 Đảng Cộng sản Cuba tháng10-1991, chủ trương điều chỉnh nền kinh tế bằng hệ thống các biện pháp cải cách thận trọng: hợp pháp hoá việc sử dụng ngoại tệ trong nhân dân; nới lỏng một số chính sách trong công nghiệp và nông nghiệp; giao đất cho hộ nông dân; thừa nhận hình thức sở hữu hộ gia đình; mở các chợ buôn bán nông sản, hàng hoá công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp; thu hút đầu tư nước ngoài và tham gia hội nhập kinh tế quốc tế … Đồng thời, chính phủ Cuba đã đề ra ba chương trình kinh tế lớn: tăng cường sản xuất lương thực, thực phẩm; khuyến khích phát triển du lịch; đẩy mạnh áp dụng công nghệ sinh học và sản xuất dược liệu với mục tiêu đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng, tiếp tục sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội. Đường lối cải cách kinh tế “chọn lọc, từng bước và có trật tự” tiếp tục được khẳng định tại Đại hội lần thứ 5 Đảng Cộng sản Cuba (10-1997).

Nhờ đó, nền kinh tế của quốc đảo này đã có những chuyển động tích cực. Từ cuối năm 1994 đà suy thoái kinh tế được ngăn chặn và bước đầu có sự phát triển. Năm 1995, GDP tăng 1%, năm 1998 tăng hơn 2%, năm 1999 trên 6%. Hai năm 2000-2001, trong khi kinh tế thế giới và khu vực bị suy giảm, nhưng Cuba vẫn duy trì được sự ổn định trong điều kiện bị bao vây cấm vận và đạt mức tăng trưởng bình quân 4%. Năm 2002, kinh tế Cuba đạt mức tăng trưởng GDP khoảng 4,1%. Thâm hụt ngân sách giảm từ mức 33,5% năm 1993 xuống còn 5% năm 1996. Năng suất lao động trong thời kỳ 1993-2002 tăng xấp xỉ 20%. Những thành tựu đó đã góp phần quan trọng nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống nhân dân, hạ tỷ lệ thất nghiệp từ mức 10% năm 1992 xuống còn khoảng 5% năm 2002.

Ngay cả trong những thời điểm cam go nhất của nền kinh tế, Đảng và Nhà nước Cuba vẫn luôn quan tâm phát triển xã hội, phát triển con người và trở thành điểm sáng ở khu vực Mỹ La-tinh cũng như trên thế giới. 100% dân số đã được phổ cập giáo dục tiểu học, 98,8% phổ cập trung học cơ sở. Ở một đất nước 11 triệu dân có tới hơn 700 nghìn người tốt nghiệp đại học, 310 nghìn giáo viên và 70 nghìn bác sĩ, dẫn đầu thế giới về số giáo viên, bác sĩ tính theo đầu người. Tuổi thọ trung bình của người dân tăng từ 60 lên 76 tuổi trong thời kỳ 1959-2002. Chế độ giáo dục-đào tạo, y tế và thể thao hoàn toàn miễn phí đối với nhân dân dược duy trì cả trong những hoàn cảnh hết sức khó khăn. Cuba luôn có thể tự hào với những thành tích thể thao trên đấu trường quốc tế mà ngay cả nhiều nước phát triển cũng phải ngưỡng mộ. Những thành tựu đạt được trong công cuộc phát triển kinh tế-xã hội ở Cuba đã góp phần củng cố và nâng cao vị thế quốc tế của Cuba. Bất chấp việc chính quyền Mỹ trên thực tế vẫn chưa xóa bỏ cuộc bao vây cấm vận , đến nay Cuba đã phát triển quan hệ thương mại với hơn 130 đối tác ở khắp các khu vực trên thế giới, thu hút nguồn vốn đầu tư từ 50 nước.

Kể từ khi chính thức nắm quyền lãnh đạo đất nước vào năm 2008, Chủ tịch Cuba Raul Castro ruz đã thúc đẩy mạnh mẽ công cuộc cải cách nhằm phát triển nền kinh tế, thu hút đầu tư nước ngoài, từng bước cải thiện cuộc sống của người dân.

Đại hội lần thứ 6 Đảng Cộng sản Cuba tháng 4-2011 thông qua chủ trương cập nhật hóa mô hình phát triển kinh tế trong những điều kiện mới. Khái niệm “cập nhật hóa mô hình kinh tế” bao hàm những thay đổi theo hướng xóa bỏ bao cấp, tinh giảm biên chế, phát triển kinh tế tự doanh, mở cửa thị trường nội địa, coi trọng hợp tác kinh tế và đầu tư nước ngoài, nhằm nâng cao hiệu quả lao động, thúc đẩy sản xuất phát triển, đưa Cuba ra khỏi những khó khăn, hạn chế đã tồn tại từ lâu, nỗ lực phát triển nhanh, bền vững, đồng thời bảo vệ vững chắc những thành quả mà cách mạng Cuba đã đạt được trong gần sáu thập kỷ qua.

Theo lộ trình cập nhật hóa mô hình kinh tế vạch ra trong “Dự thảo đường lối chính sách kinh tế và xã hội” đã được Đại hội 6 thông qua và Đại hội 7 (4-2016) tái khẳng định, nhiều thay đổi đã và đang diễn ra trên đất nước Cuba. Công tác khuyến nông với việc giao đất cho nông dân, tăng giá thu mua nông phẩm, giảm dần bao cấp của nhà nước và xóa bỏ các chế độ miễn phí không hợp lý, cấp phép kinh doanh cho tư nhân, từng bước dỡ bỏ việc áp dụng hệ thống hai đồng tiền cùng tồn tại (đồng Peso nội địa CUP và đồng Peso chuyển đổi CUC, theo đó, 25 CUP = 1 CUC, và 1 CUC =1,25 USD) trong các giao dịch kinh tế. Nhà nước cũng đã cho phép mở rộng mô hình kinh tế tự doanh, cắt giảm lực lượng lao động dôi dư trong khu vực công, thực hiện chính sách thuế mới và áp dụng một số biện pháp khác với mục đích xóa bỏ dần việc tập trung hóa quá mức cũng như những hạn chế không còn phù hợp trong tình hình hiện nay. Chỉ trong một thời gian ngắn, hàng 100.000 người sản xuất nhỏ ở nông thôn đã được giao đất để sản xuất và được phép bán sản phẩm ra thị trường. Về diện tích, 67,7% trong tổng số 1.900.000 ha đất hoang hóa do nhà nước quản lý đã được giao cho các hộ nông dân.

Hơn 350.000 người được cấp phép theo mô hình kinh tế tự doanh trong 180 loại ngành nghề và dịch vụ khác nhau đã đem lại một luồng gió mới trong hoạt động kinh tế của xã hội Cuba. Từ giữa năm 2011, người dân Cuba được phép mua bán, đổi chác nhà ở cũng như có quyền được mua bán ô tô theo những quy định mới phù hợp với thực tế hiện nay ở Cuba. Hàng nghìn cửa hàng bán vật liệu xây dựng đã được mở ở các địa phương, tạo điều kiện cho người dân có thể tự sửa chữa nhà cửa của mình mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào nhà nước như trước.

Gần đây, Ngân hàng Quốc gia Cuba đã có chủ trương cho các hộ gia đình thực hiện mô hình kinh tế tự doanh được vay vốn để mở rộng kinh doanh, đồng thời những người làm nghề tự do cũng được phép trao đổi, giao dịch và cung cấp dịch vụ cho các cơ quan, công ty, xí nghiệp quốc doanh theo giá thỏa thuận, chứ không nhất thiết phải theo giá quy định của nhà nước. Theo các chuyên gia kinh tế Cuba, những biện pháp trên đã bước đầu phát huy tác dụng, đem lại luồng sinh khí mới trong đời sống xã hội ở nước này.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cùng nhân dân Cuba
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cùng nhân dân Cuba

Để thu hút vốn đầu tư nước ngoài, chính phủ Cuba đã công bố việc thiết lập một “Đặc khu kinh tế” gần cảng Mariel cách thủ đô La Habana 80 km về phía tây. Đây là một dự án lớn, khi hoàn thành có thể giúp tạo ra hàng chục nghìn việc làm, giúp cho việc thúc đẩy nền kinh tế đất nước phát triển, cải thiện đời sống nhân dân. Nhìn nhận tình hình một cách khách quan, các nhà quan sát đánh giá rằng những thành tựu kinh tế – xã hội đã đạt được dù còn khiêm tốn nhưng đã giúp nhân dân Cuba có cơ sở để tin tưởng trên con đường vượt qua mọi khó khăn, thử thách; chiến thắng mọi chông gai, rào cản, mọi sự đe dọa của các thế lực thù địch để đưa sự nghiệp cách mạng đi lên. Những quyết sách, những thay đổi quan trọng trong đường lối phát triển kinh tế, xây dựng đất nước ở một tầm cao mới, phù hợp với sự biến đổi của tình hình trong nước và trên thế giới đã được thảo luận và quyết định theo tinh thần dân chủ tại Đại hội 6 và Đại hội 7 lịch sử. Cuba đang có những bước đi rất tích cực nhưng không vội vàng và luôn được cân nhắc kỹ. Chủ tịch Raul Castro Ruz nêu rõ “Việc củng cố thể chế đất nước sẽ là sự đảm bảo cho chính sách đổi mới và không gây nguy hại cho sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Cuba. Trong tiến trình cập nhật hóa mô hình kinh tế, phương thức kế hoạch hóa vẫn được duy trì, tuy nhiên xu hướng thị trường cũng sẽ được xem xét. Mục tiêu của những điều chỉnh là để đảm bảo tính kế thừa của chủ nghĩa xã hội, phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.”

Mới đây, báo cáo tại phiên họp toàn thể của Quốc hội, Bộ trưởng Kinh tế và Kế hoạch Cuba Ricardo Cabrisas cho biết du lịch, vận tải, viễn thông, nông nghiệp và xây dựng là những ngành đóng góp lớn vào mức tăng trưởng 1,6% của tổng sản phẩm quốc nội (GDP) trong năm 2017. Riêng ngành du lịch tăng trưởng 17,4% với lượng du khách đạt 4,3 triệu lượt người trong 11 tháng đầu năm. Bộ trưởng Cabrisas nhấn mạnh Cuba đã có thể tự thích nghi với các khả năng thực tế trong bối cảnh nhiều khó khăn mà đất nước này phải đối mặt, đồng thời khẳng định nền kinh tế đã có những bước tiến đáng kể.

Phát biểu tại Thủ đô La Habana trong chuyến thăm Cuba lần thứ hai trên cương vị là người lãnh đạo cao nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhiệt liệt chúc mừng những thành tựu phát triển kinh tế cũng như kết quả tốt đẹp của cuộc bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các tỉnh, thành phố và đại biểu Quốc hội Cuba khóa 9, diễn ra vào ngày 11-3-2018 vừa qua; và bày tỏ niềm tin vững chắc rằng, dưới ánh sáng của các nghị quyết do Đại hội 6 và 7 của Đảng Cộng sản Cu-ba đề ra, Cu-ba sẽ tiếp tục thực hiện thành công tiến trình cập nhật hóa mô hình kinh tế – xã hội, mở ra giai đoạn phát triển mới của công cuộc xây dựng đất nước Cuba, một quốc gia có chủ quyền, độc lập, xã hội chủ nghĩa, dân chủ, phồn vinh và bền vững./.

(Theo Văn Hiến Việt Nam)

Xem nhiều

Tin liên quan

Cùng sự kiện

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Video