“Chủ nghĩa dân túy” ở Thái Lan trỗi dậy và những cảnh báo đối với Việt Nam

25/03/2019 17:28

“Chủ nghĩa dân túy” là cụm từ được các nhà nghiên cứu và báo chí thế giới nhắc đến nhiều nhất từ trong những năm gần đây. Giới phân tích chính trị lo lắng sự thắng thế của làn sóng dân túy có thể dẫn đến những kết quả khó đoán, bất ngờ và tác động bất ổn đến nền chính trị các nước, các khu vực và thế giới. 

Có một cơ hội rất thực rằng sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân túy có thể trở thành hiện tượng chính trị quyết định trong thập kỷ tới, không chỉ ở Mỹ hay châu Âu mà ở khắp các nền dân chủ phát triển. Liệu chủ nghĩa dân túy có xuất hiện ở Việt Nam khi mà trên thế giới nguy cơ của nó đang hiện hữu và có xu hướng mở rộng? Câu trả lời là: Không có gì là không thể.

Sự lo lắng đó là có cơ sở, vì cách mà các nhân vật này thực hiện những cam kết trong chiến dịch tranh cử của họ có thể hạn chế, thậm chí đảo ngược một số đường lối tích cực mà các quốc gia đang theo đuổi. Sự ra đời của nó được đánh dấu với những biểu hiện dường như “phi chính trị”, bằng sự từ chối giới tinh hoa, từ chối những tư tưởng “dòng chính” đang ngự trị để nói lên tiếng nói của người dân có vị trí xã hội thấp…

Chủ nghĩa dân túy ở Thái Lan: hại nhiều hơn lợi

Cuộc bầu cử tại Thái Lan cuối cùng đã được diễn ra sau rất nhiều lần trì hoãn. Theo khảo sát có tới hơn 80% số người được hỏi khẳng định rằng họ sẽ đi bỏ phiếu. Trong khi đó cách đây hai năm chỉ có 60% đi bỏ phiếu cho lần trưng cầu ý dân về hiến pháp. Đây là dấu hiệu căn bản để cho thấy cử tri Thái quan tâm mong chờ cuộc bầu cử như thế nào.

Sau nhiều năm trì hoãn vì bất ổn chính trị, ngày 24/3 người dân Thái Lan đã đi bầu cử Quốc hội theo Hiến pháp mới

Người dân Thái Lan lấy Phật giáo làm quốc đạo, họ sống an phận, ít cạnh tranh và quan tâm tới những giá trị thực tại trước mắt. Nhiều đảng phái tại Thái Lan đã đánh vào điểm này khi đưa ra hàng loạt các lời hứa liên quan trực tiếp tới đời sống người dân, một cách cụ thể là tiền.

Mọi tranh cãi về những lý luận cao siêu, những giá trị lớn lao bỏ lại phía sau để nhường chỗ cho một thứ cụ thể đó là “bát cơm” trước mắt. Các chính sách mà các đảng phái đưa ra rất dễ hiểu với người dân, họ đưa ra một thông điệp cụ thể, bầu cho chúng tôi, các bạn sẽ có thêm tiền.

Đảng Palang Pracharath ủng hộ thủ tướng đương nhiệm Prayuth Chan-ocha đưa ra một đề suất sốc đó là tăng lương tối thiểu lên tối đa 425 baht/ngày cũng như giảm

thuế thu nhập cá nhân 10%. Đảng Dân chủ, đưa ra mức thu nhập tối thiểu 120.000 baht/năm, nếu bạn làm không đủ con số này, tiền sẽ được chính phủ trực tiếp chuyển vào tài khoản của bạn.

Còn Đảng Pheu Thai ủng hộ nhà Shinawatra vẫn giữ truyền thống đánh vào đối tượng có thu nhập thấp ở nông thôn. Với hình thức mà đảng Pheu Thai đưa ra để lấy lòng người dân là chính sách “xổ số tiết kiệm quốc gia”. Ngoài ra, Pheu Thai còn đưa ra lời hứa, mỗi đứa trẻ sẽ được 1 máy tính xách tay, chúng có thể giao tiếp được bằng ba ngôn ngữ đó là tiếng Thái, tiếng Anh và tiếng Trung Quốc.

Những gạch đầu dòng chính sách mà các đảng đưa ra là những con số cụ thể về tiền. Các chính sách, chiến lược quốc gia dài hạn không được nhắc tới nhiều. Nó chiều lòng các cử tri một cách hết mức và cạnh tranh nhau khá đơn giản, anh cho người dân được bao nhiêu, tôi cho được bao nhiêu?

Chính sách chiều lòng người dân một cách trực tiếp được xem là chủ nghĩa dân túy. Để dễ dàng nhanh chóng có được những lá phiếu cho mình các Đảng đã khiến cho nền kinh tế vĩ mô của Thái Lan bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Theo thống kê từ năm 2007, Thái Lan đã tụt hạng nhiều nhất trong số các nền kinh tế lớn nhất ở khu vực trong bảng xếp hạng về năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Ngân hàng Thế giới dự báo tăng trưởng kinh tế Thái Lan năm 2019 về mức 3,8%, giảm nhẹ từ mức 3,9% đưa ra trong lần dự báo trước đó. Đây là năm thứ bảy liên tiếp Thái Lan được dự báo tụt lại so với các nước khác trong khu vực.

Liệu chủ nghĩa dân túy có xuất hiện ở Việt Nam?

Việt Nam là nước chủ động hội nhập sâu, rộng và toàn diện vào đời sống quốc tế trong quá trình toàn cầu hóa, đòi hỏi “dân chủ phải được thực hiện đầy đủ, nghiêm túc trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội”. Trên thực tế nhận thức về dân chủ trong một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân còn hạn chế…có lúc, có nơi, việc thực hiện dân chủ còn triệt để hoặc mang tính hình thức; có tình trạng lợi dụng dân chủ gây chia rẽ, làm mất đoàn kết nội bộ. Vì vậy, chúng ta phải hết sức cảnh giá với chủ nghĩa dân túy.

Mặt khác, phải thẳng thắn nhìn nhận những yếu tố có tính nguyên nhân như phân tích ở trên đều tồn tại ở những mức độ phức tạp khác nhau trong đời sống kinh tế, xã hội Việt Nam. Bên cạnh đó, “việc giải quyết một số vấn đề xã hội chưa hiệu

quả… giảm nghèo chưa bền vững, chênh lệch giàu nghèo và bất bình đẳng có xu hướng gia tăng” là những điều kiện để các phát ngôn, hành động dân túy bộc phát.

Một bộ phận nhân dân mong muốn thực hành dân chủ, trong khi điều kiện thông tin chưa thật sự đầy đủ để có thể phân biệt rõ giữa dân chủ và dân túy có thể dẫn đến sự nhầm lẫn giữa dân chủ và dân túy. Mặt khác, khi những phần tử cơ hội chính trị lợi dụng tình hình phức tạp để mưu đồ cá nhân, phe nhóm, dẫn đến nguy cơ một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân hào hứng đón nhận các phát ngôn, hành động dân túy.

Thực tế trên thế giới cho thấy, sở dĩ người dân tin và đi theo phong trào dân túy hay ủng hộ các nhân vật dân túy cũng vì phần lớn là do sự điều hành kém hiệu quả của chính quyền trong giải quyết những bất bình và bức xúc của người dân, từ đó họ mong muốn có những người đại diện cho công quyền kiểu khác, thậm chí là một chính quyền khác mạnh mẽ và hiệu quả hơn, hiểu họ hơn.

Chính vì vậy, để có thể phòng ngừa chủ nghĩa dân túy ở Việt Nam, điều quan trọng nhất là nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân về những tác hại của chủ nghĩa dân túy, phải hạn chế tối đa “đất sống” của chủ nghĩa dân túy.

Chúng ta cần kiên định thực hiện một cách chủ động, linh hoạt và sáng tạo chiến lược đối ngoại trong hội nhập quốc tế, với nguyên tắc bảo đảm lợi ích tối cao của quốc gia – dân tộc theo phương châm “hội nhập là quá trình vừa hợp tác vừa đấu tranh, chủ động dự báo, xử lý linh hoạt mọi tình huống, không để rơi vào thế bị động, đối đầu, bất lợi”. Đồng thời, tăng cường xây dựng chỉnh đốn Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức.

Đấu tranh ngăn ngừa và chống chủ nghĩa dân túy xâm nhập là một quá trình bền bỉ, dài lâu, gắn bó mật thiết với công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng

Như chúng ta biết, tình trạng suy thoái tư tưởng chính trị, sự xuống cấp về đạo đức, lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, tệ tham nhũng, quan liêu, lợi ích nhóm, đã và đang làm tổn thương lòng tự trọng, danh dự và cũng đòi hỏi, thôi thúc hành động của những đảng viên chân chính, tâm huyết với sự nghiệp cách mạng của Đảng.

Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XII của Đảng đã nhận diện 27 biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Trong các biểu hiện ấy, có biểu hiện manh nha của chủ nghĩa dân túy, có biểu hiện là “cơ hội” cho dân túy bộc phát, lên ngôi.

Vì vậy, cần nhận thức rõ rằng, đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ là “cuộc chiến đầy cam go, nhưng không thể không làm, vì nó liên quan đến vận mệnh của Đảng ta và chế độ ta”.

Đấu tranh ngăn ngừa và chống chủ nghĩa dân túy xâm nhập là một quá trình bền bỉ, dài lâu, gắn bó mật thiết với công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng, là một phần rất quan trọng của đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong Đảng.

Phải kiên trì làm công tác tư tưởng, đề cao sự phòng ngừa. Điều này đòi hỏi sự tất yếu và cấp bách phải tăng cường lãnh đạo chỉ đạo của các cấp ủy, sự vào cuộc của báo chí, truyền thông và sự tham gia tích cực của mỗi cán bộ, đảng viên và nhân dân.

(Theo Butdanh.net)

Xem nhiều

Tin liên quan

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Video