Chất vấn thống đốc: Làm sao huy động được 500 tấn vàng trong dân?

16/11/2017 15:15

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Lê Minh Hưng là người thứ hai trả lời chất vấn các đại biểu Quốc hội hôm nay 16-11.

Thống đốc đăng đàn, nóng chuyện gửi tiền tỉ bồi thường 75 triệu - Ảnh 1.
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Lê Minh Hưng – Ảnh: Quochoi.vn

Thống đốc được yêu cầu nói việc điều hành chính sách tiền tệ đảm bảo hỗ trợ sản xuất và tăng trưởng tín dụng hợp lý, an toàn; hoạt động của các ngân hàng yếu kém đã được Nhà nước xử lý và giải pháp an toàn, hiệu quả cho hệ thống ngân hàng.

Ngay trước thềm phiên chất vấn, một vấn đề mới “nóng lên” trong xã hội là chuyện hạn mức bảo hiểm tiền gửi – nguy cơ gửi tiền tỉ mà không may ngân hàng phá sản chỉ được bồi thường 75 triệu đồng – khiến người dân hoang mang.

Vấn đề này đã được nhiều đại biểu, trong đó có luật sư TP.HCM Trương Trọng Nghĩa nêu lên khi thảo luận sửa đổi Luật Các tổ chức tín dụng hôm 26-10.

Thống đốc Lê Minh Hưng có thể sẽ gặp các chất vấn về chuyện sử dụng tiền lẻ để trả phí qua trạm BOT – tình trạng khá căng thẳng chưa giảm kể từ khi trạm Cai Lậy (Tiền Giang) “thất thủ” hồi tháng 8, kéo theo nhiều trạm BOT trong cả nước lâm vào tình cảnh tương tự.

Thống đốc cần lên tiếng chính thức về chuyện tiền lẻ, cũng như về bitcoin – đồng tiền điện tử đang khuynh đảo thế giới mà Việt Nam không thể đứng ngoài cuộc. Bằng chứng là chuyện Đại học FPT định tiên phong thu học phí bằng bitcoin mà bị “tuýt còi”, người phản đối nhiều nhưng người ủng hộ thử nghiệm cũng không ít.


16h55: Chưa có khuôn khổ pháp lý đủ mạnh để xử lý các ngân hàng yếu kém

Đại biểu Nguyễn Thanh Hải (Tiền Giang): Với 3 ngân hàng thương mại được Ngân hàng Nhà nước mua lại với giá 0 đồng, đến nay vẫn chưa thể hiện được hiệu quả, hoạt động tín dụng còn thua lỗ, tình trạng tài chính chưa được cải thiện sau 2 năm tái cơ cấu.

Thống đốc Lê Minh Hưng trả lời: Đúng như thực trạng đại biểu đề cập. Nhưng vấn đề quan trọng nhất là sau khi chúng ta mua lại thì đã ổn định được tâm lý của người gửi tiền, tránh việc rút tiền hàng loạt, ổn định hoạt động của các ngân hàng này để tránh nguy cơ đổ vỡ, lây lan sang hệ thống.

Tuy nhiên, việc xây dựng phương án xử lý triệt để các ngân hàng này cũng là vấn đề. Sau khi mua lại với mức 0 đồng, chúng tôi cũng đã có những bước kiện toàn hoạt động, đưa các cán bộ từ các ngân hàng thương mại nhà nước sang để quản trị, điều hành.

Đồng thời đã tăng cường các biện pháp để đảm bảo an toàn. Đẩy mạnh các biện pháp tiết giảm chi phí hoạt động để giảm lỗ. Tăng cường công tác thu hồi nợ xấu và xử lý các tài sản đảm bảo.

Đến nay, cơ bản bước đầu hoạt động của các ngân hàng này đã ổn định và lỗ luỹ kế đã giảm dần. Tuy nhiên, phải nói thực tế là do thực trạng tài chính, khối tài sản không sinh lời cao, cho nên chi phí gia tăng.

Chính vì vậy, giải pháp phải căn cơ, từ năm 2016 Chính phủ đã chỉ đạo xây dựng đề án xử lý các tổ chức tín dụng hoạt động yếu kém. Gân đây nhất Chính phủ đã họp để hoàn thiện các phương án xử lý cụ thể.

Một thực tế rất khó khăn là chúng ta chưa có khuôn khổ pháp lý đủ mạnh để xử lý các ngân hàng yếu kém tương tự như các ngân hàng đã mua, bởi trước đây chưa có tiền lệ trong việc xử lý các ngân hàng kiểu này.

16h45: Tiếp tục chất vấn, đại biểu Nguyễn Thị Phúc (Bình Thuận) đặt câu hỏi về vấn đề nhà ở xã hội, đề nghị thống đốc cho biết khi nào việc triển khai chính sách cho vay xây nhà xã hội theo nghị định 100 của Chính phủ được thực hiện, dù nghị định đã ban hành 2 năm nay.

Đại biểu Bạch Thị Hương Thủy (Hòa Bình) đề cập vấn đề gian lận trong thanh toán thẻ, thanh toán điện tử, Ngân hàng Nhà nước đã có biện pháp gì?

Đại biểu Nguyễn Thanh Hiền (Nghệ An) hỏi trong thời gian qua nhiều công ty tài chính tiêu dùng phát triển mạnh ở các địa phương, trong đó có nhiều công ty hoạt động lộn xộn, lãi suất cao. Ngành ngân hàng có biện pháp gì để quản lý?

Đối với việc cho sinh vay sinh viên, mức tối đa chỉ là 1,5 triệu đồng/tháng, mức này quá thấp, có nâng lên được 2 triệu đồng/tháng hay không, ý kiến của thống đốc ra sao?

16h35: Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Dương): Ngân hàng Nhà nước đã và đang triển khai các giải pháp gì để phát triển thanh toán không dùng tiền mặt?

Thống đốc Lê Minh Hưng: Thủ tướng đã ký quyết định phê duyệt đề án đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt, từ nay đến năm 2020. Ngân hàng Nhà nước đã có chương trình hành động.

Vấn đề quan trọng nhất là phải thay đổi được tâm lý không dùng tiền mặt. Hiện nay chúng ta vẫn cho phép những thanh toán rất lớn vẫn có thể dùng tiền mặt. Như vậy cần có những quy định buộc các giao dịch lớn không được dùng tiền mặt.

Bên cạnh đó chúng tôi cũng đưa ra các giải pháp để phát triển hệ thống hạ tầng, kỹ thuật, công nghệ, tạo thuận lợi cho việc thanh toán không dùng tiền mặt. Chúng tôi cũng sẽ đẩy mạnh tuyên truyền về vấn đề này.

Đối với thanh toán ở khu vực công, hiện nay đã có hơn 50 ngân hàng kết nối với kho bạc nhà nước để thực hiện việc thanh toán không dùng tiền mặt.

16h25: Mặt bằng lãi suất đã giảm rất mạnh

Đại biểu Nguyễn Lâm Thành chất vấn về việc có hay không các ngân hàng cho vay dự án BOT rất lớn, dư nợ nhiều, ảnh hưởng đến mặt bằng lãi suất và dư nợ cho vay các lĩnh vực khác.

Thống đốc Lê Minh Hưng cho biết, thời gian qua mặt bằng lãi suất đã giảm rất mạnh. Nếu tính trong giải đoạn 2011-2016 thì lãi suất huy động đã giảm khoảng 7-10%, lãi suất cho vay còn giảm mạnh hơn nữa với mức 10-11%, qua đó góp phần giảm lãi suất cho vay.

Hiện nay các tổ chức tín dụng áp dụng mức lãi suất cho vay trung, dài hạn khoảng 8%, các lĩnh vực bình thường khác khoảng 9-10%, cá biệt có một số lĩnh vực khác có rủi ro cao thì lãi suất cho vay có cao hơn.

Đối với một số ngân hàng cho vay dự án BOT, Ngân hàng Nhà nước vừa qua kiểm soát rất chặt chẽ những dòng tín dụng vào bất động sản, cho vay rủi ro có thể ảnh hưởng đến hoạt động của hệ thống ngân hàng.

Đối với các dự án BOT thì tỉ trọng tín dụng chỉ chiếm khoảng 1,5% tổng dư nợ, tức là ở mức rất thấp. Tuy nhiên, nhu cầu vốn rất lớn để triển khai các dự án BOT. Chúng tôi yêu cầu là phải kiểm soát chặt hoạt động tín dụng cho vay BOT và bất động sản.

Như vậy chúng ta đã kiểm soát và dành tỉ trọng lớn tín dụng cho các lĩnh vực ưu tiên, cho sản xuất kinh doanh. Thời gian tới đây, hệ thống ngân hàng vẫn có thể cung ứng vốn cho vay đối với các dự án nếu đó là dự án khả thi, các nhà đầu tư có năng lực thực sự. Đây là điều kiện then chốt để cho vay các dự án BOT giao thông.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân tranh luận về vấn đề nghị quyết đầu tư cao tốc Bắc Nam, cần 118 ngàn tỉ đồng nhưng ngân sách chỉ có 55 ngàn tỉ, dự kiến vay ngân hàng trên 50 ngàn tỉ.

“Một trong những yếu tố tắc nghẽn là nhu cầu vượt quá khả năng cho vay của hệ thống tín dụng. Rất mong thống đốc cho biết thêm về vấn đề cho vay với các dự án BOT?”, ông Ngân hỏi.

Trả lời đại biểu, thống đốc Lê Minh Hưng nói rủi ro của ngân hàng trong việc cho vay là quan trọng. Không phải là ngân hàng không cho vay với các dự án BOT giao thông mà phải thẩm định, để tìm được các nhà đầu tư có năng lực tài chính thực sự, quản lý thật chặt quá trình sử dụng vốn.

“Hệ thống ngân hàng vẫn cho vay nhưng với điều kiện là phải an toàn. Phải đảm bảo các dự án BOT có hiệu quả thì sẽ cho vay, vì các dự án BOT có thời gian cho vay rất lâu, 15-20 năm”, ông Hưng nói.

16h10: Tiền ảo chưa được thừa nhận

Trả lời câu hỏi về tiền ảo bitcoin, thống đốc Lê Minh Hưng nói đây là vấn đề các nước cũng đang nghiên cứu, một số nước thừa nhận nhưng một số nước thừa nhận nhưng có khuyến cáo, và có nước không thừa nhận.

Với Việt Nam, theo quy định pháp luật hiện hành thì tiền ảo không được thừa nhận, việc coi tiền ảo có phải là một tài sản hay không đang có nhiều ý kiến khác nhau.

Ngân hàng Nhà nước đang phối hợp với các bộ ngành để nghiên cứu, và cho rằng trong một thế giới hội nhập thì đây là điều phải nghiên cứu thấu đáo. Riêng trường hợp Đại học FPT cho sinh viên đóng học phí bằng tiền ảo thì Ngân hàng Nhà nước chưa nhận được đề xuất.

16h00: Trả lời câu hỏi của đại biểu Nguyễn Sơn (Hà Tĩnh) về huy động nguồn lực về vàng và ngoại tệ trong dân, thống đốc Lê Minh Hưng nói giải pháp khả thi nhất là kiên định điều hành kinh tế vĩ mô, tạo được lòng tin người dân và doanh nghiệp vào đồng Việt Nam, trực tiếp đầu tư bằng đồng nội tệ.

Việc này cần lộ trình chuyển hóa phù hợp. Nhiều năm qua thì vấn đề vàng điều hành rất thành công, trước đây tốn nhiều ngoại tệ để mua vàng nhưng nay đã hạn chế, chuyển hóa được một phần rất lớn từ vàng cho nền kinh tế.

Với ngoại tệ dù trần lãi suất 0% nhưng thực tế ngoại tệ đã được chuyển hóa qua đồng Việt Nam để đầu tư. Như vậy nếu kiên định đường lối điều hành kinh tế vĩ mô thì sẽ vẫn bảo đảm nguồn lực.

Thống đốc Lê Minh Hưng nói đây cũng là nội dung trả lời đại biểu Lê Công Nhường (Bình Định).

Về bảo hiểm tiền gửi, thống đốc khẳng định: Trong bất cứ trường hợp nào, xử lý các tổ chức tín dụng, mục tiêu đầu tiên là đảm bảo an ninh kinh tế, trật tự an toàn xã hội, an toàn hệ thống ngân hàng, giữ được lòng tin của người gửi tiền, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền.

15h50: Về cho vay đối với nông nghiệp công nghệ cao, đại biểu cho rằng doanh nghiệp khó tiếp cận. Thống đốc cho biết việc triển khai tín dụng cho lĩnh vực này mới được khoảng 6 tháng, đến nay đã cho vay 36.000 tỉ đồng.

Chúng tôi cho rằng quá trình triển khai thời gian ngắn mà quy mô tín dụng như vậy thì cũng đã khá cao. Trong số tổng dư nợ đó thì có khoảng 6.400 khách hàng, gồm 6.000 khách hàng cá nhân và khoảng 400 khách hàng doanh nghiệp. Tuy nhiên vẫn còn tình trạng khó tiếp cận vốn như đại biểu nêu.

Có những lý do, ví dụ như số lượng được cấp giấy chứng nhận doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao vẫn còn hạn chế, nên ngân hàng cũng thận trọng. Thứ hai là yếu tố thị trường, đầu ra cho sản phẩm, đây là yếu tố quyết định để ngân hàng quyết định mức cho vay.

Chúng tôi khẳng định đây là lĩnh vực Chính phủ rất quyết liệt, tới đây chúng tôi cùng với Bộ Nông nghiệp để xác định rõ, quy hoạch các vùng nông nghiệp công nghệ cao, đẩy mạnh việc cấp giấy chứng nhận doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao, để các ngân hàng làm căn cứ cho vay vốn.

Hiện nay Bộ Tài nguyên môi trường đã có thông tư hướng dẫn việc chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản đầu tư gắn liền với đất, chúng tôi mong các đoàn đại biểu Quốc hội tăng cường giám sát các địa phương, thúc đẩy việc chứng nhận tài sản này để các doanh nghiệp, hộ gia đình có tài sản thế chấp, đảm bảo điều kiện vay vốn.

15h40: Đảm bảo tăng trưởng tín dụng không gây lạm phát

Thống đốc Lê Minh Hưng bắt đầu trả lời: Nghị quyết 42 là khuôn khổ pháp lý rất hữu ích cho các tổ chức tín dụng trong giải quyết nợ xấu, giải quyết nhiều vấn đề vướng mắc trong những năm qua.

Nếu đại biểu tiếp xúc cử tri là các ngân hàng thì sẽ thấy được sự phấn khích, tự tin trong hoạt động của ngân hàng. Nghị quyết này mới triển khai, chúng tôi đã tổ chức hướng dẫn thực hiện, bên cạnh đó có những vướng mắc được chúng tôi kịp thời báo cáo.

Ví dụ có một số tài sản kê biên đang liên quan đến một số vụ án đang gặp vướng mắc, chúng tôi đã làm việc với các cơ quan chức năng để giải quyết từng vụ cụ thể.

Còn với những hồ sơ pháp lý chưa hoàn thiện, đặc biệt là hồ sơ pháp lý đối với các tài sản đảm bảo, chúng tôi mong các cơ quan chức năng sớm hoàn thiện các hồ sơ pháp lý này.

Về tăng trưởng tín dụng năm 2017, căn cứ vào nghị quyết phát triển kinh tế – xã hội của Quốc hội, chúng tôi xây dựng kịch bản và định hướng tăng trưởng tín dụng khoảng 18% có điều chỉnh linh hoạt phụ thuộc vào các yếu tố khác của nền kinh tế.

Cho đến cuối tháng 10, mức tăng trưởng tín dụng là 13,6%, cao hơn một chút so với năm 2016, như vậy không có gì đột biến. Quan điểm chỉ đạo của Chính phủ và của Ngân hàng Nhà nước là tăng trưởng tín dụng phải đi kèm với đảm bảo chất lượng tín dụng, hiệu quả tín dụng và quan trọng nữa là tín dụng phải đi vào lĩnh vực sản xuất, kinh doanh.

Trong báo cáo gửi đến các đại biểu Quốc hội, chúng tôi cũng đã báo cáo rõ cơ cấu tín dụng. Nhìn vào cơ cấu này, chúng ta thấy tín dụng đã tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên theo đúng chỉ đạo của Quốc hội, Chính phủ, tức là tăng trưởng tín dụng vào lĩnh vực chế biến, chế tạo, nông nghiệp, xuất khẩu, các doanh nghiệp vừa và nhỏ…

Với điều hành của Chính phủ, của Ngân hàng Nhà nước, chúng tôi đảm bảo là từ nay đến cuối năm tăng trưởng tín dụng phù hợp với quy mô của nền kinh tế và không gây áp lực lên bất ổn kinh tế vĩ mô, đặc biệt là áp lực lên lạm phát.

15h35: Có 500 tấn vàng và hơn 10 triệu USD đang nằm trong dân

Đại biểu Lê Công Nhường (Bình Định)
Đại biểu Lê Công Nhường (Bình Định)

Đại biểu Lê Công Nhường (Bình Định) đặt một loạt câu hỏi chất vấn, từ chuyện huy động vàng trong dân từ câu chuyện của vợ chồng nhà tư sản Trịnh Văn Bô, đến chuyện nguy cơ gửi tiền tỉ mà chỉ được bồi thường 75 triệu đồng khi ngân hàng phá sản, đến chuyện quản lý đồng tiền ảo bitcoin.

Ông Nhường nhấn mạnh thông tin trong dân hiện đang có khoảng 500 tấn vàng và hơn 10 triệu USD, đề nghị Ngân hàng Nhà nước có chính sách huy động đồng thời cam kết tiền gửi người dân sẽ được bảo đảm trong trường hợp ngân hàng phá sản.

Ông Nhường cũng đề cập chủ đề bitcoin: “Thống đốc có đồng ý đề xuất cho ĐH FPT thu học phí bằng bitcoin, hay công ty Cốc Cốc thu hút vốn đầu tư từ Đức bằng đồng tiền?”

15h30: Đại biểu Nguyễn Lâm Thành (Lạng Sơn) hỏi hiện nay lãi suất cho vay thương mại đến 11%, với các dự án BOT mức lãi suất này sẽ làm tăng giá thành, tương tự là các dự án bất động sản. Điều này dẫn tới các lĩnh vực khác khó cạnh tranh và tiếp cận được nguồn vay. Xin hỏi Thống đốc giải pháp vấn đề này?

Đại biểu Hà Thị Minh Tâm (Hà Nam): Nghị quyết 42 của Quốc hội về thí điểm xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng đã được ban hành với hy vọng đánh tan được cục máu đông nợ xấu của nền kinh tế. Nhưng triển khai thực hiện lại gặp nhiều vướng mắc, cụ thể là việc xử lý nợ xấu thu hồi tài sản không sinh lời rất khó thực hiện do phần lớn tài sản đảm bảo bị kê biên liên quan đến các vụ án, hồ sơ pháp lý chưa hoàn thiện.

Xin Thống đốc cho biết việc chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý trong lĩnh vực xử lý nợ xấu là những vấn đề gì, giải pháp của ngành như thế nào để khắc phục?

Đại biểu Mai Thị Ánh Tuyết (An Giang): Nhằm đạt chỉ tiêu kinh tế 6,7% năm 2017, Ngân hàng Nhà nước định hướng điều hành để có tăng trưởng tín dụng 18%, nhưng 9 tháng đầu năm tín dụng chỉ tăng trưởng 12%, khả năng hấp thụ vốn những tháng còn lại có hạn.

Nếu tiếp tục hạ lãi suất, đẩy vốn cho doanh nghiệp vay bằng mọi cách có thể gây hiệu ứng ngược. Vậy xin hỏi Thống đốc có giải pháp gì để đạt tốc độ tăng trưởng tín dụng theo định hướng nêu trên ?

Để phát triển nông nghiệp công nghệ cao, Chính phủ đưa ra chính sách gói tín dụng ưu đãi 100.000 tỉ đồng để cho vay, nhưng thực tế doanh nghiệp rất khó tiếp cập nguồn vốn này. Xin Thống đốc cho biết nguyên nhân và giải pháp sắp tới để chính sách đi vào cuộc sống?

Đại biểu Nguyễn Sơn (Hà Tĩnh) nói lượng vàng và ngoại tệ người dân nắm giữ còn lớn, nếu huy động được sẽ là nguồn nội lực lớn. Thống đốc có giải pháp gì?

Câu hỏi thứ 2 về nợ xấu, đại biểu Nguyễn Sơn hỏi còn những vướng mắc gì và giải pháp sắp tới?

15h15: Lần đầu Thống đốc trả lời chất vấn trước Quốc hội, đã có 48 đại biểu đăng ký chất vấn ông.

Phát biểu lời đầu, thống đốc Lê Minh Hưng cho biết năm 2016 ngành ngân hàng nhận được nhiều câu hỏi của cử tri, đại biểu và đều có văn bản trả lời. “Chúng tôi xem việc trả lời là việc làm thường xuyên và không chỉ tại các kỳ họp Quốc hội”, thống đốc nói.

Ông Hưng cho biết dự trữ ngoại hối đã đạt mức 46 tỉ USD, từ đầu năm đến nay đã mua dự trữ được 7 tỉ, và tính từ đầu kỳ họp đến thời điểm này đã mua thêm được 1 tỉ USD.

(Theo Tuổi Trẻ)

Xem nhiều

Tin liên quan

Cùng sự kiện

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Video