Cần lắm Lễ hội đền Trần

13/01/2017 07:00

Ở nước ta, hàng năm có rất nhiều lễ hội diễn ra rộng khắp cả nước, trong đó nô nức nhất có lẽ phải kể đến Lễ khai ấn vào đêm 14 tháng Giêng âm lịch tại Đền Trần (Nam Định). Đây là tục lệ cổ tại Tiên Miếu nhà Trần (Phủ Thiên Trường xưa) với ý nghĩa nhân văn là cầu cho quốc thái, dân an và là sự hồi ảnh của tập tục cổ, sau những ngày nghỉ tết bắt đầu từ rằm tháng giêng thì triều đình trở lại làm việc bình thường.

Lễ khai ấn là một tập tục từ thế kỷ XIII, chính xác là vào năm 1239 của triều đại nhà Trần thực hiện nghi lễ tế tiên tổ. Tại phủ Thiên Trường, vua Trần mở tiệc chiêu đãi và phong chức cho những quan quân có công. Những năm kháng chiến chống Nguyên- Mông sau đó, Lễ khai ấn bị gián đoạn cho tới năm 1262 được Thượng hoàng Trần Thánh Tông cho mở lại.

Việc duy trì, phục dựng, lễ khai ấn Đền Trần mang một ý nghĩa sâu sắc là để tưởng nhớ công lao các vua Trần đã 3 lần đánh đuổi quân Nguyên Mông xâm lược ra khỏi bờ cõi, và giáo dục con cháu về truyền thống yêu nước chống giặc ngoại xâm, bảo vệ non sông. Chính “đạo lý uống nước nhớ nguồn” đó mà hàng năm rất nhiều lãnh đạo ta vẫn thành kính đến dâng hương tại buổi lễ linh thiêng này để lưu giữ hoạt động văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta hàng trăm năm qua.

Chủ tịch nước Trần Đại Quang dâng hương trong đêm khai ấn.
Chủ tịch nước Trần Đại Quang dâng hương trong đêm khai ấn.

Đặc biệt hơn, trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới liên tục biến động, các quốc gia không ngừng chạy đua vũ trang trên Biển Đông, chủ quyền biển đảo của nước ta đang bị xâm hại. Chính vì thế, trên cương vị là người thống lĩnh lực lượng vũ trang, đứng đầu đất nước về đối nội và đối ngoại, Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã về dâng hương 14 vị vua đời Trần, bên cạnh việc bày tỏ lòng tri ân đối với các bậc tiền nhân đã có công giữ nước thì nó còn hun đúc quyết tâm bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ đất nước và đặc biệt, nhấn mạnh bài học lịch sử về việc bảo vệ đất nước ứng với thời điểm hiện tại.

Không chỉ dâng hương trong Lễ hội Đền Trần mà hằng năm, Chủ tịch nước đều đến dâng hương tại Lễ hội Trường Yên, Hành Cung Vũ Lâm, Thành Xương Giang, Hoàng thành Thăng Long, Đền Trần, Thành cổ Quảng Trị, cột mốc biên giới, nghĩa trang liệt sĩ,… để tưởng nhớ công đức của cha ông năm xưa chống giặc ngoại xâm đồng thời tự nhắc nhở phải luôn đề cao cảnh giác trước ý đồ xâm lăng của ngoại bang.

Chủ tịch nước Trần Đại Quang và các đại biểu dâng hương tại Đền thờ Vua Đinh Tiên Hoàng.
Chủ tịch nước Trần Đại Quang và các đại biểu dâng hương tại Đền thờ Vua Đinh Tiên Hoàng.

Việc Chủ tịch nước Trần Đại Quang tham gia Lễ hội Đền Trần còn mang một thông điệp to lớn nữa, đó là việc kêu gọi người dân chấm dứt Tết, sẵn sàng bắt tay vào công việc. Ai cũng biết, ở miền Bắc lễ hội thường kéo dài đến hết tháng Giêng, do đó người dân vẫn mang nặng tâm lý Tết. Nếu như ngày xưa, khi chúng ta chủ yếu sống bằng nông nghiệp thì đây là mùa an nhàn, tuy nhiên với sự phát triển như hiện tại, điều đó đã không còn phù hợp. Thông qua mỗi lá Ấn bên cạnh ý nghĩa lời chúc tốt đẹp thì đó còn đánh dấu khởi nguồn của sức mạnh tinh thần giúp người dân tự tin bước vào việc lao động hay học tập của mình.

Ngày nay hòm ấn được đặt trang trọng trên bàn thờ làm lễ, bên trong chứa đựng hai con dấu: một quả khắc hai chữ “Trần Miếu” trên mặt, quả kia khắc chữ “Trần Triều Điển Cố, Tứ phúc vô cương” theo kiểu chữ Triện. Qua đó, Nhà Trần muốn ban phúc và truyền dạy cho con cháu cùng ‘bách gia trăm họ” phải biết giữ gìn phẩm chất đạo đức, tích phúc thật tốt, “phúc đức càng dày thì hưởng lộc càng bền vững”.

Ý nghĩa của lễ hội và khai ấn Đền Trần là ban phúc và truyền dạy cho con cháu phải biết tích phúc thật tốt, “phúc đức càng dày thì hưởng lộc càng bền vững”.
Ý nghĩa của lễ hội và khai ấn Đền Trần là ban phúc và truyền dạy cho con cháu phải biết tích phúc thật tốt, “phúc đức càng dày thì hưởng lộc càng bền vững”.

Tuy nhiên, với việc bùng nổ mạng xã hội như hiện nay, con người dường như đang mải mê chạy theo những giá trị hiện đại, chạy theo lối sống nhanh và thực dụng du nhập từ phương Tây qua quá trình hội nhập mà đang quên mất những nét đẹp văn hóa tinh thần, đạo đức truyền thống. Điều đó thể hiện qua việc các cô bảo mẫu sẵn sàng ra tay tàn độc với những đứa trẻ chưa biết nói, các em học sinh còn đeo khăn quàng trên cổ liều mạng đánh đấm nhau chuyên nghiệp như xã hội đen hay chỉ vì danh dự mà một ngôi trường sẵn sàng bưng bít việc học sinh bị gãy chân hay việc một cô học sinh nhỏ bị phỏng cấp độ 3 và còn nhiều điều nhức nhối nữa ….

Rất buồn khi phải công nhận, những giá trị tinh thần, những đạo lý ứng xử và đạo làm người theo quan niệm truyền thống Á Đông bị xói mòn trầm trọng. Do đó, chính những lễ hội dân gian này là dịp để hướng người dân về nguồn cội, gắn kết cộng đồng và đề cao giá trị đạo đức thông qua những giá trị văn hóa tinh thần tốt đẹp mà bao thế hệ cha ông đã dày công vun đắp.

Thu An

Xem nhiều

Tin liên quan

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Video