Campuchia và các đảng phái quốc tế

12/08/2013 11:50

Tiếp theo loạt bài “Hun Sen- Nhân vật xuất chúng của Campuchia“, BBT xin gửi đến bạn đọc bài kế tiếp “Campuchia và các đảng phái quốc tế“…

Từ một cậu bé ở tỉnh Kompong Cham, một chú tiểu ở chùa, một cựu binh Khơme Đỏ, một chiến sĩ du kích lãng mạn…, Hun Sen trở thành bộ trưởng ngoại giao lúc 27 tuổi, thủ tướng năm 33 tuổi cho đến nay. Ông đã để lại dấu ấn của riêng mình trên chính trường Campuchia trong gần ba thập kỷ qua. Ngồi lại với các nhà báo, Hun Sen nhớ lại những gì đã trải qua trong đời mình.

Xem bài liên quan:

HUN SEN – Nhân vật xuất chúng của Campuchia
Tác giả: Harish C. Mehta và Julie B. Mehta

-2-
CAMPUCHIA VÀ CÁC ĐẢNG PHÁI QUỐC TẾ

Quân đội quốc gia Sihanouk: Được thành lập vào năm 1982 để chống lại lực lượng bộ đội Việt Nam ở Campuchia. Sau này thường được gọi là Quân đội quốc gia Campuchia độc lập (ANKI) và là lực lượng vũ trang phục vụ cho Funcinpec.

Tổng Tư lệnh - Sihanouk

Một số vị trí chỉ huy cao cấp của lực lượng ANS (Amy National Shanouk – Quân đội Quốc gia Sihanouk) vào thời điểm quanh quanh năm 1985:

1. Tổng Tư lệnh – Sihanouk
2. Tổng Tham mưu trưởng – Tướng Tiep Ben
3. Phó tổng Tham mưu trưởng – có đến 3 người
3.1. Quân sự – tướng Kim Men (King Men)
3.2. Tài chính – Tea Chamrath
3.3. Sau bổ sung thêm Phó phụ trách chung – Norodom Chakrapong, con Sihanouk – kiêm lữ trưởng lữ 5
4. Các Lữ trưởng (Sư trưởng ?)
4.1. Lữ 1 – đại tá Nhem Sophon
4.2. Lữ 2 – Ton Chay
4.3. Lữ 3 – Svy Thoeun
4.4. Lữ 5, cận vệ hoàng gia – Norodom Chakrapong
4.5. Lữ 6 – tướng Kieng Vang
(không có lữ 4)

Đảng dân chủ Tự do Phật giáo : Có trước cuộc bầu cử năm 1993. Son Sann đã đổi Mặt trận Giải phóng dân tộc Nhân dân Khơme (KPNLF) thành Đảng Dân chủ Tự do Phật giáo (DLDP) nhằm kích động Phật tử đấu tranh ngấm ngầm trong nhân dân và cho họ thấy con đường dẫn tới hoạt động chính trị bất bạo động cho quốc gia.

Son Sann

Đảng Nhân dân Campuchia : Thường được gọi là Đảng CPP, là một đảng phái chính trị do Chea Sim, Heng Samrin và Hun Sen lãnh đạo. Đảng CCP phát xuất từ Đảng Cách mạng Nhân dân Campuchia (KPRP) và Nhà nước Campuchia (SOC). Những người lãnh đạo đã đổi tên đảng này để xóa đi hình ảnh chuyên chế không thích hợp trước cuộc bầu cử vào năm 1993 và cũng gạt bỏ vấn đề ý thức hệ và tiếp nhận kiểu dân chủ hòa giải hơn.

Đảng CPP do Chea Sim, Heng Samrin và Hun Sen lãnh đạo

Lực lượng Vũ trang Nhân dân Campuchia : Thường được nhiều người biết đến là CPAF, nó là lực lượng vũ trang của Đảng CCP.

Thủ tướng Hun Sen tiễn 130 binh sĩ Campuchia lên đường sang Sudan làm nghĩa vụ quốc tế

Đảng Dân chủ Campuchia : Tên chính thức của cánh chính trị của quân du kích Khơme Đỏ được Pol Pot lãnh đạo.

Khơme Đỏ được Pol Pot lãnh đạo

Saloth Sar, được biết đến dưới cái tên Pol Pot, là người lãnh đạo đảng cộng sản Khmer Đỏ và là thủ tướng Campuchia từ 1976 đến 1979, nhưng cầm quyền không chính thức từ giữa năm 1975.

Funcipec : Các chữ đầu của các từ tiếng Pháp Front Uni National Pour Un Cambodge independent, neutre, pacifique,et cooperatif (Mặt trận Thống nhất dân tộc vì Độc lập, Hòa bình, Trung lập và Hòa hợp Campuchia), Đảng chính trị Bảo hoàng được Sihanouk dựng lên vào năm 1981 để chống lại chế độ Phnom Penh của Heng Samrin và Việt Nam. Sau khi hiệp định hòa bình được ký vào năm 1991, Sihanouk đã bàn giao vai trò lãnh đạo đảng cho Ranariddh.

Funcipec do Ranariddh lãnh đạo

Đảng Cách mạng nhân dân Campuchia (KPRP) : Đảng KPRP là một bộ phận của Đảng Cộng sản Đông Dương (ICP) đã đóng vai trò quan trọng chống lại sự cai trị của thực dân Pháp và sự chiếm đóng của Nhật ở Campuchia. Đảng KPRP được thành lập vào năm 1951 sau khi ICP bị giải tán và cải tổ lại thành ba Đảng Cộng sản cho Việt Nam, Lào, Campuchia. Đảng KPRP của Campuchia bị tách ra làm hai vào năm 1962 thành phe thân Trung Quốc và phe thân Liên Xô. Vào tháng giêng năm 1979, sự chia rẽ này đã trở thành vĩnh viễn khi phe thân Liên Xô và ủng hộ Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Pen Sovann đã thay thế Pol Pot ở Phnom Penh.

Pen Sovann

Mặt trận Giải phóng dân tộc Nhân dân Khơme : Được Son Sann thành lập vào năm 1979 để chống lại lực lượng bộ đội Việt Nam đóng ở Campuchia.

Lực lượng Vũ trang Giải phóng Dân tộc Nhân dân Khơme : đây là lực lượng vũ trang của Mặt trận Giải phóng dân tộc Nhân dân Khơme.

Quân đội Quốc gia Campuchia Dân chủ : Đây là lực lượng du kích quân thường được gọi là Khơme Đỏ.

Quân du kích Khơme Đỏ là cỗ máy giết người của Pol pot

Hiệp định Hòa bình Paris: Hiệp ước hòa bình chính thức được biết đến là “các sự thỏa ước hòa giải chính trị toàn diện cho cuộc xung đột của Campuchia” đã được ký ở Paris vào ngày 23 tháng 10 năm 1991, và chấm dứt cuộc chiến giữa bốn phe phái của Campuchia, đã đồng thuận hướng tới cuộc tổng tuyển cử dưới sự giám sát của Liên Hiệp Quốc.

Sihanouk chụp ảnh với Tổng thư ký LHQ Javier Perez de Cuellar và Ngoại trưởng Philippines Raul Manglapus, và các đại biểu khác vào tháng 10/1991 trong Hội nghị Hòa bình Campuchia tại Paris.

Nhà nước Campuchia : Được viết tắt là SOC, là chính quyền lãnh đạo đất nước dưới các tên khác nhau từ năm 1979 cho tới cuộc bầu cử vào tháng 5 năm 1993. Nhà nước Campuchia phát xuất từ Đảng Cách mạng Nhân dân Campuchia, hầu hết các thành viên của nó là những người kỳ cựu của Đảng này.

Hội đồng Quốc gia Tối cao Campuchia : Hội đồng này được thành lập theo hiệp định Paris để đại diện cho chính quyền của Campuchia trong thời gian chuyển tiếp cho tới cuộc bầu cử. Hội đồng này đại diện cho quốc gia ở nước ngoài và có chân trong Liên Hiệp Quốc.

Phái bộ chuyển tiếp của Liên Hiệp Quốc ở Campuchia : theo hiệp định Paris, UNTAC được thành lập để tổ chức và giám sát cuộc bầu cử, giải tán hàng ngũ và giải giới các phe cánh của Campuchia. Cơ quan ủy nhiệm này điều hành từ cuối năm 1991 tới cuối năm 1993. Các nguyên tắc cơ bản của Liên Hiệp Quốc được duy trì ở Campuchia từ năm 1994 tới 1995.

Sihanouk và Thủ tướng Campuchia Hun Sen, lãnh đạo của Đảng cộng sản trước đây gọi là Đảng Nhân dân Campuchia, vẫy tay trong một đoàn xe hộ tống từ sân bay Phnom Penh sau sự xuất hiện của Hoàng tử Sihamoni trong tháng 11 năm 1991, sau 13 năm sống lưu vong.

HARISH C. MEHTA
JULIE B.MEHTA
Phnom Penh, tháng 8 năm 1999

(Còn nữa)

______________________

Bài kế tiếp: 3. Sơ lược tiểu sử của Hun Sen

Loạt bài “Hun Sen – người con của Campuchia” trích từ sách Hun Sen – nhân vật xuất chúng của Campuchia, Nhà xuất bản Văn Học ấn hành, bản quyền tiếng Việt của Youbooks.

Xem nhiều

Tin liên quan

Cùng sự kiện

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM