Bloomberg: Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng: “Một hành động thiếu trách nhiệm cả thế giới gánh hậu quả”

04/06/2013 17:31

Trung Quốc bác bỏ những lời kêu gọi phân xử quốc tế để giải quyết các tranh chấp có liên quan đến vùng biển Châu Á vô cùng quan trọng đối với thương mại thế giới, sau khi Mỹ và Nhật Bản cam kết sẽ ngăn chặn mọi nỗ lực tranh giành lãnh thổ bằng vũ lực.

Xem bài liên quan Đối thoại Shangri-La:

Hành động vô trách nhiệm

Thủ tướng Việt Nam nhận định: “Chỉ cần một hành động thiếu trách nhiệm, gây xung đột sẽ làm gián đoạn dòng hàng hóa khổng lồ này và nhiều nền kinh tế không chỉ trong khu vực mà cả thế giới đều phải gánh chịu hậu quả khôn lường”.

Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng

Philippines và Việt Nam đã bác bỏ bản đồ biển của Trung Quốc, xuất bản lần đầu tiên vào những năm 1940, được lấy làm cơ sở để khai thác dầu khí chung giữa các nước. Theo Văn phòng Thông tin Năng lượng Mỹ, Tổng công ty dầu khí hải dương Trung Quốc (China National Offshore Oil Corp – CNOOC) ước tính Biển Đông có thể chứa lượng khí đốt tự nhiên chưa được khai thác nhiều gấp khoảng 5 lần so với lượng dự trữ hiện tại của Trung Quốc.

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Singapore – Ng Eng Hen cho biết tại diễn đàn ngày 02/06/2013: “Sẽ rất khó khăn cho việc phát hiện và khai thác các mỏ dự trữ dầu khí lớn cho nhu cầu ngày càng tăng trong bối cảnh căng thẳng hiện tại trong vùng biển Châu Á

Trong bài phát biểu tại Đối thoại Shangri-La 2013 (Singapore) vào ngày 03/06/2013, Thiếu tướng Thích Kiến Quốc (Qi Jianguo) – Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc đã lếu láo khẳng định cuộc tuần tra của Trung Quốc tại vùng biển tranh chấp là “hoàn toàn hợp pháp”. Lời khẳng định này được đưa ra một ngày sau khi Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ – Chuck Hagel cho biết Mỹ “kiên quyết đấu tranh chống lại mọi nỗ lực cưỡng chế nhằm thay đổi tình trạng hiện tại” của các vùng biển.

Cư dân thư giãn bên cạnh bờ vịnh Masinloc, tỉnh Zambales, phía bắc Manila, đối diện với biển Nam Trung Hoa.
Cư dân thư giãn bên cạnh bờ vịnh Masinloc, tỉnh Zambales, phía bắc Manila, đối diện với biển Đông.

Các nền kinh tế lớn nhất của thế giới không thể đồng thuận về nguyên tắc cho việc hoạt động tại các vùng biển và việc giải quyết tranh chấp lãnh thổ khi mà các nước láng giềng của Trung Quốc ngày càng quan ngại về sức mạnh quân sự của quốc gia này. Sự căng thẳng cộng thêm với những bất đồng về gián điệp mạng, chương trình vũ khí của Iran và cuộc nội chiến tại Syria, có thể sẽ được thảo luận ngay khi Tổng thống Barack Obama có buổi gặp mặt lãnh đạo Trung Quốc – Tập Cận Bình tại California vào ngày 07/06/2013.

Xem thêm: 

Chuyên gia về Trung Quốc tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (Center for Strategic and International Studies) có trụ sở đặt tại Washington (Mỹ) – Bonnie Glaser cho biết: “Trong một vài trường hợp cụ thể, Trung Quốc có vẻ như thay đổi tình trạng hiện tại vì lợi ích cá nhân”. “Nếu Trung Quốc thực hiện điều này thông qua gây áp lực về kinh tế, sự cưỡng chế và sử dụng các tàu bán quân sự của chính phủ, Mỹ đơn giản là không có đủ phương tiện tốt để sử dụng và đối phó”.

Trong năm qua, Trung Quốc đã thực hiện kiểm soát một cách hiệu quả một vùng đất gần Philippines và đẩy mạnh xâm nhập vào hải phận của Nhật Bản. Các đồng minh của Mỹ đã dựa vào Hạm đội số 7 của Hải quân Mỹ để ngăn chặn cuộc xâm lược tại vùng biển Châu Á – Thái Bình Dương kể từ sau Chiến tranh Thế giới thứ II.

“Hoàn toàn hợp pháp”

Ngày 02/06/2013, Thích Kiến Quốc cho biết, cuộc tranh chấp hải phận với Philippines có thể được giải quyết thông qua “kênh đối thoại cởi mở” thay vì phân xử quốc tế. Ngoại trưởng Philippines – Albert del Rosario cho biết vào ngày 26/04/2013, một ban hội thẩm được sự hậu thuẫn của Liên Hợp Quốc đã được thiết lập sau khi Philippines trình bày vụ việc lên Liên Hợp Quốc trong tháng 01/2013, và ban hội thẩm này có thể sẽ đưa ra quyết định có xét xử vụ việc này vào tháng tới hay không.
Cũng trong bài phát biểu ngày 02/06/2013 tại Đối thoại Shangri-La, Thích Kiến Quốc cho biết “Chúng tôi không thấy cần thiết phải nhờ đến tòa án quốc tế”. Đồng thời cho rằng hoạt động tuần tra của tàu chiến Trung Quốc và các tàu hải giám “trong khu vực lãnh thổ của chúng tôi” là “hoàn toàn hợp pháp và không có gì để bàn cãi”.

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Philippines– Voltaire Gazmin, người được sắp xếp cùng trình bày với Thích Kiến Quốc tại Đối thoại, cho biết ông hy vọng các ban hội thẩm phân xử của Liên Hợp Quốc sẽ không làm tổn thương mối quan hệ thương mại với Trung Quốc và khuyến khích chính quyền của ông Tập Cận Bình “chấm dứt hành vi trái pháp luật trong việc vi phạm chủ quyền lãnh thổ của chúng tôi”.

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Philippines - Voltaire Gazmin, người được sắp xếp cùng trình bày với Thích Kiến Quốc tại Đối thoại

Các khu vực đặc quyền

Tại phiên họp ngày 01/06/2013, Đại tá cấp cao của Trung Quốc – Zhou Bo nói với Đô đốc Samuel Locklear – Chủ huy Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương Mỹ rằng, chính sự thiếu tin tưởng giữa Trung Quốc và Mỹ bắt nguồn một phần từ cách diễn giải khác nhau về Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển (United Nations Convention on Law of the Sea – UNCLOS).

Trong khi Trung Quốc phản đối các cuộc tuần tra quân sự của Mỹ trong vùng đặc quyền kinh tế của Trung Quốc, một khu vực trải dài 200 hải lý từ đất liền, ông Zhou cho biết Trung Quốc đã bắt đầu cho tàu vào vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Mỹ.
Theo Đại tá Zhou Bo: “Chúng tôi đã có cách để đáp lại hoạt động do thám của Mỹ trong vùng EEZ của chúng tôi bằng cách gửi tàu của chúng tôi đến do thám khu vực EEZ của Mỹ”. Hoạt động này đã diễn ra vài lần “so với hoạt động do thám hầu như mỗi ngày của Mỹ cùng với đồng minh Nhật Bản, trong vùng EEZ của chúng tôi”.

Tranh chấp lãnh thổ

Trung Quốc đã cho tàu đến đóng tại bãi đá ngầm Scarborough (Hoàng Nham), ở vị trí gần Philippines hơn gấp 3 lần so với vị trí sau vụ giằng co giữa tàu của hai nước từ năm ngoái. Tuần trước, hai chiếc tàu của Trung Quốc đã giám sát một bãi đá ngầm tách biệt gần quần đảo Trường Sa, nơi người Philippines chiếm đóng.

Việc Nhật Bản mua lại quần đảo Senkaku (theo tên gọi từ Nhật Bản), hay còn gọi là đảo Điếu Ngư (theo tên gọi của Trung Quốc) thuộc Biển Đông trong năm 2012 đã dẫn đến các cuộc biểu tình chống Nhật Bản, làm giảm doanh số bán hàng của Toyota Motor, Nissan Motor và Honda Motor tại Trung Quốc.

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Nhật Bản– Itsunori Onodera cho biết tại Hội nghị vào ngày 01/06/2013, Nhật Bản, một đồng minh của Mỹ, đã tăng chi tiêu quốc phòng lần đầu tiên trong 11 năm qua để bảo vệ lãnh thổ của mình trong “bối cảnh an ninh ngày càng nghiêm trọng”. Ông cho biết thêm, trên tinh thần cam kết bảo vệ hòa bình, Nhật Bản có thể thành lập Hội đồng An ninh Quốc gia và muốn thiết lập một cơ quan “sớm nhất có thể” chuyên trách ngăn chặn các cuộc khủng hoảng liên quan đến sự cố trên biển.

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Nhật Bản - Itsunori Onodera

Thủ tướng Việt Nam – Nguyễn Tấn Dũng đã cảnh báo trong bài phát biểu khai mạc Hội nghị ngày 31/05/2013 rằng: “một sự tính toán sai lầm có thể làm gián đoạn khoảng 2/3 lượng hàng hóa thương mại toàn cầu thông thương qua Biển Đông giữa các quốc gia cạnh tranh về nguồn tài nguyên hải sản, dầu mỏ và khí đốt

Mối quan hệ Mỹ – Trung

Hagel tìm cách trấn an các đồng minh Châu Á rằng việc cắt giảm ngân sách sẽ không phá vỡ cam kết của Mỹ đối với an ninh của họ. Một năm sau khi Lầu Năm Góc cho biết sẽ “tái cân bằng” chiến lược để tập trung hơn vào khu vực này sau một thập kỷ chiến tranh tại Iraq và Afghanistan, Bộ Quốc phòng phải đối mặt với quyết định cắt giảm khoảng 500 tỷ USD ngân sách trong 9 năm tiếp theo Luật cắt giảm thâm hụt ngân sách.

Trong khi Hagel một lần nữa cáo buộc Trung Quốc tiến hành các cuộc tấn công trên không gian mạng, ông cũng kêu gọi Trung Quốc đối thoại nhiều hơn nữa và tìm cách trấn an chính quyền Tập Cận Bình rằng, việc tới đây Mỹ sẽ chuyển 60% lực lượng hải quân đến Châu Á vào năm 2020 sẽ không nhằm vào Trung Quốc.

Trả lời câu hỏi từ phái đoàn Trung Quốc, Bộ trưởng Hagel cho biết: “Chúng tôi không muốn tính toán sai lầm cũng như hiểu lầm, và cách duy nhất để làm điều đó là đối thoại”.

Trường Sa (lược dịch từ Hãng tin Bloomberg)

Xem nhiều

Tin liên quan

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM