Bản án công bằng nhất cho Đặng Văn Hiến

19/07/2018 13:06

Có hàng ngàn con người cảm thương và đồng ý ký tên xin ân xá cho tử tù Đặng Văn Hiến. Có những người thở phào, rồi có tiếng khóc vỡ òa khi hay tin Chủ tịch nước yêu cầu kiểm tra lại vụ án. Cuối cùng, bản án nào công bằng nhất nhất cho người nông dân bị bần cùng hóa vì tranh chấp đất đai này?

Anh nông dân Đặng Văn Hiến đã giết người và đã gây ra đau thương mất mát cho nhiều gia đình – đó là thực tế trần trụi và cay đắng, chẳng thể nào trốn tránh được. Nhưng xét về động cơ thực hiện hành vi đó lại khác hoàn toàn những tên hung thủ máu lạnh, giết người không chút lương tâm. 16 người thương vong là sự cố đáng tiếc khi sự sống bị bức ép, đe dọa đến khốn cùng và buộc anh Hiến phải vùng lên để bảo vệ lợi ích. Đồng ý, việc làm sai trái không thể chấp nhận được, giết người phải đền tội dựa trên tinh thần thượng tôn pháp luật. Trước mọi hành vi sai phạm phải chịu hình phạt thích đáng để tạo ra sự công bằng, tác động nhận thức xã hội, đồng thời răn đe tội phạm. Tử hình là mức án cao nhất để thực thi công lý. Mặc dù vậy, ở trường hợp của anh Hiến, thay vì án tử thì nên để anh ấy trả giá cho hành động của mình bằng một con đường sống, một án tù khách quan, đúng người đúng tội, đúng tinh thần cải cách tư pháp, vừa răn đe vừa cảm hoá sẽ công bằng hơn biết nhường nào.

Vợ của Đặng Văn Hiến khóc van xin khi HĐXX tuyên án tử hình đối với chồng
Vợ của Đặng Văn Hiến khóc van xin khi HĐXX tuyên án tử hình đối với chồng

8 năm ròng rã, nhóm người công ty Long Sơn là nỗi ám ảnh kinh hoàng của bà con nông dân kiên quyết giữ lấy nơi mưu sinh tại xã Quảng Trực, huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông. Những tên côn đồ khoác áo doanh nghiệp được giao đất “thương lượng” với người nông dân hiền lành bằng dao rựa, gậy gộc, máy ủi. Thậm chí, có người còn bị vạt nửa đầu khi bảo vệ mảnh đất của mình. Oái oăm thay, chính quyền từ cấp xã đến cấp huyện, tỉnh, ai nấy đều nhắm mắt làm ngơ, mặc cho doanh nghiệp dùng “luật rừng” xử dân. Đến một ngày bị dồn vào đường cùng, anh nông dân lương thiện bỗng chốc hóa thành kẻ giết 3 mạng người và làm 13 người bị thương. Anh Đặng Văn Hiến sắp phải thực thi bản án tử hình thì cái gốc của vụ nổ súng nghiêm trọng này là sự quản lý yếu kém, thái độ thờ ơ của chính quyền địa phương, cũng như sự hung hăng bạo lực của doanh nghiệp vẫn chưa được giải quyết.

Trường hợp như anh Hiến đâu phải lần đầu. Cách đây 5 năm, vụ ông Đoàn Văn Vươn (huyện Tiên Lãng, Hải Phòng) cũng đã báo động đỏ tình trạng cưỡng chế đất đai, dồn ép dân vào đường cùng. Thế nhưng, tại phiên tòa năm đó, bên cạnh việc ông Vươn và gia đình phải chịu trách nhiệm hành vi của mình trước pháp luật thì những sai phạm của các cán bộ và lãnh đạo chính quyền địa phương cũng được xác định rõ. Phiên toà xử anh Hiến sẽ không trọn vẹn nếu không có một ai đó trong hệ thống chính quyền xã Quảng Trực, huyện Tuy Đức (của tỉnh Đắk Nông) phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và công ty Long Sơn vẫn thản nhiên dùng bạo lực để chiếm đất của người dân. Việc tử hình Hiến rất đơn giản, nhưng rồi có tháo gỡ được những khúc mắc trong công tác giải phóng đền bù đất đai? Cả nước còn bao nhiêu dự án và sẽ còn bao nhiêu cảnh tượng như thế? Cái dự án mang tên EcoPark cùng với nhiều “sự cố” từ năm 2004 đến nay vẫn đang tiếp diễn theo lỗi mòn cũ đấy thôi. Nếu vẫn cứ không phân định rõ ai đúng, ai sai và không thực thi cán cân công lý thì đến một lúc nào đó cũng lại sinh thêm “anh Hiến, anh Vươn nổ súng bắn người” mà thôi.

Gương mặt thất thần của Đặng Văn Hiến trong phiên tòa phúc thẩm
Gương mặt thất thần của Đặng Văn Hiến trong phiên tòa phúc thẩm

Người xưa có câu: “Đánh kẻ chạy đi, không ai đánh người chạy lại”. Sau khi gây án, anh Hiến đã quay đầu nhận tội với lòng ăn năn, hối cải cũng như hy vọng nhận được sự khoan hồng của pháp luật. Nếu bắt Hiến phải chết trong khi những kẻ khiến bàn tay anh nhuốm máu tanh vẫn đang nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật thì chuyện gì sẽ xảy ra? Đất nước sẽ ra sao với những bản án đuổi cùng giết tận, kể cả ra đầu thú? Một là, những người phạm tội sẽ không có động lực ra đầu thú và sẽ trốn tránh, chống đối đến cùng. Hai là, các nhóm lợi ích sẽ càng mạnh bạo thực hiện các hành vi trái pháp luật trong việc chiếm đất, đẩy người dân yếu thế đến đường cùng. Điều này càng khiến nhiều người dân mất lòng tin vào sự quản lý của Nhà nước và tạo cơ hội cho những kẻ mưu đồ kích động bạo lực mà thôi.

Có lẽ vì thấu hiểu được nguyên nhân dẫn đến tình cảnh thương tâm này nên ngay sau khi nhận được đơn xin ân xá từ anh Đặng Văn Hiến, Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã yêu cầu Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao phối hợp với Bộ Công an chỉ đạo, kiểm tra việc điều tra, truy tố, xét xử vụ án . Đây không chỉ là tín hiệu vui trong việc cải cách tư pháp mà đứng trên phương diện cá nhân, đó còn là hành động thể hiện tính nhân văn của người đứng đầu cả nước. Chủ tịch nước cho anh Hiến “một cơ hội hoàn lương, một cơ hội làm lại cuộc đời” và cho các công dân Việt Nam “thêm niềm tin, thêm cơ hội để sống có trách nhiệm và thêm tự hào về tính nhân văn của pháp luật Việt Nam”.

Thông qua vụ án này, chúng ta cũng thấy rõ lỗ hổng trong Luật Đất đai, sự yếu kém trong công tác quản lý, sự thiếu minh bạch công khai trong quá trình bàn giao đất cho doanh nghiệp, sự vô trách nhiệm của chính quyền địa phương trong việc giải quyết mâu thuẫn tích tụ giữa doanh nghiệp và nông dân, sự tàn bạo, hống hách của doanh nghiệp. Vì thế, bản án công bằng nhất cho Đặng Văn Hiến phải là bản án diệt trừ tận gốc nguyên căn vấn đề và phải là bản án hợp lòng dân.

Quốc Dân 

Xem nhiều

Tin liên quan

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Video