Bài học sau siêu bão

26/11/2013 11:25

Đước là một trong những loài cây bụi mọc ở các vùng nước mặn, đầm lầy. Loài này có khả năng đứng vững trước những đợt sóng lớn, tạo lá chắn tự nhiên cho các vùng ven biển. Các khu rừng đước còn có tác dụng ngăn chặn sự xói mòn bờ biển, tạo môi trường nuôi dưỡng sinh vật biển, đóng vai trò như những bồn carbon chống lại hiện tượng trái đất ấm lên.

Giữ rừng ngập mặn mới ứng phó được BĐKH
Giữ rừng ngập mặn mới ứng phó được BĐKH

Sau khi siêu bão Haiyan đi qua để lại thiệt hại nặng nề, người dân chưa hết đau thương do cơn bão kinh hoàng gây ra, Chính phủ Philippines quyết định tiến hành trồng thêm nhiều vùng rừng đước đề phòng hậu quả nghiêm trọng của những cơn bão về sau. Họ cũng sẽ thiết lập những “khu vực không xây dựng” ở ven biển, kể cả phải di dời dân tại các địa điểm này, đồng thời lập bản đồ rủi ro địa lý nhận diện những khu vực dễ bị tổn thương do thiên tai, bão lũ.

Đây là những biện pháp của chương trình bảo vệ môi trường toàn diện của Philippines sau bão Haiyan. Việc trồng đước sẽ sớm bắt đầu, do nhiều vùng rừng đước ở quốc gia này đã mất do bị chuyển đổi thành khu nuôi thả cá hoặc khai thác lấy gỗ.

Trông người lại ngẫm đến ta. Rừng ngập mặn – bức tường xanh chắn sóng của nước ta với sú, vẹt, đước…, có giá trị rất khổng lồ cả về kinh tế và bảo vệ môi trường, nhưng hệ sinh thái đặc sắc này ở vùng ven biển gần các cửa sông vẫn đang bị hủy diệt. Theo số liệu mới nhất, rừng ngập mặn nước ta hiện chỉ còn khoảng 155.000ha, giảm khoảng 60% so với cách đây 70 năm. Phong trào nuôi tôm và các dự án phát triển khu công nghiệp và đô thị là nguyên nhân chính phá rừng ngập mặn.

Đáng lo hơn khi đánh giá tác động môi trường – một công cụ đảm bảo cơ quan thẩm quyền xem xét đầy đủ các yếu tố môi trường và xã hội trước khi ra quyết định triển khai các dự án phát triển, ở ta lâu nay vẫn là thông tin định tính, thông tin không hiệu quả, thành ra môi trường vẫn bị “ăn quỵt”. Nguyên Thứ trưởng Bộ TN&MT GS Đặng Hùng Võ cho rằng: “Tình trạng ăn quỵt môi trường là một kiểu tham nhũng rất nghiêm trọng”. Cần phải “phơi” thông tin đánh giá tác động môi trường trên một phương tiện nhất định, để cộng đồng có thể biết và có sự tham gia chung.

Trở lại câu chuyện rừng ngập mặn, theo báo cáo của Ban điều hành Sáng kiến rừng ngập mặn cho tương lai, vùng bờ biển, các hệ sinh thái cũng như cộng đồng dân cư ven biển Việt Nam là những đối tượng dễ bị tổn thương trước đe đọa của thiên tai, đặc biệt là biến đổi khí hậu, nước biển dâng, bão lũ và sóng thần.

Các mô hình phát triển rừng ngập mặn dựa vào cộng đồng do các tổ chức phi chính phủ hỗ trợ lâu nay, ở Giao Thủy (Nam Định), Cát Bà (Hải Phòng), Cần Giờ (TP.HCM), Hậu Lộc (Thanh Hóa)…, là điều kiện cần chứ chưa đủ. Muốn đủ, việc quản lý và phát triển rừng ngập mặn phải thể chế hóa vào các chương trình của địa phương và chính phủ. Chứ như Philippines trồng rừng chắn sóng sau tan nát kinh hoàng vì bão tố thì có trồng nhanh đến mấy cũng đành đi sau bão tố, ít ra trong vài năm tới.

(Đại Đoàn Kết)

Xem nhiều

Tin liên quan

Cùng sự kiện

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Video