+
Aa
-
“Bắc cự Tào Tháo, Đông hòa Tôn Quyền”
10/02/2014 13:01

Trong tuần này, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry sẽ thăm Trung Quốc (14/2) nhân chuyến công du một số nước châu Á. Chuyến thăm Trung Quốc của ông John Kerry diễn ra trong bối cảnh Washington đang quan ngại về những diễn biến căng thẳng trong khu vực liên quan tới việc Bắc Kinh đơn phương thiết lập Vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) trên biển Hoa Đông.

Việc này diễn ra sau khi Ngoại trưởng Mỹ cam kết bảo vệ Nhật Bản trước các nguy cơ bị tấn công, kể cả tại quần đảo tranh chấp Senkaku/Điếu Ngư khi hội đàm với Ngoại trưởng Nhật Bản Fumio Kishida tại Washington.

Giới truyền thông cho rằng, chính sách đối ngoại hiện nay của Trung Quốc có thể biến Hàn Quốc thành đồng minh, còn Nhật Bản thành kẻ thù và Bắc Kinh muốn bắt tay với Moskva để đối phó với chiến lược xoay trục châu Á của Washington. Trung Quốc cũng chỉ trích Mỹ “đặc biệt vô trách nhiệm” khi cảnh báo Bắc Kinh về thông tin nước này định thiết lập ADIZ trên Biển Đông.

Philippines tranh thủ tìm thêm đồng minh

Ngày 6/2, Chánh văn phòng nội các Nhật Bản Yoshihide Suga đã đồng tình với sự so sánh Trung Quốc với Đức Quốc xã của Tổng thống Philippines Benigno Aquino III. Cũng trong ngày 6/2, GMA News đưa tin, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Philippines Raul Hernandez đã tố cáo Trung Quốc bành trướng ở Biển Đông khi đơn phương áp đặt “đường lưỡi bò”. Việc này diễn ra sau khi Tân Hoa xã chỉ trích gay gắt Tổng thống Benigno Aquino III là “nghiệp dư và ngu dốt”.

Trước đó, trong cuộc phỏng vấn với tờ The New York Times hôm 4/2, ông Benigno Aquino III đã so sánh yêu sách vô lý của Trung Quốc ở Biển Đông không khác gì đòi hỏi của phát xít Đức bắt Tiệp Khắc nhượng đất năm 1938. Tổng thống Philippines cũng cho biết, Manila và Washington gần đạt được thỏa thuận bị trì hoãn về việc cho phép thêm quân đội Mỹ hiện diện luân phiên tại Philippines nhằm tăng cường an ninh của nước này. Đại sứ Mỹ tại Philippines Philip Goldberg cũng đồng tình với nhận định này khi cho rằng, việc Trung Quốc hung hăng theo đuổi yêu sách lãnh thổ sẽ là động lực để Philippines sớm đồng ý với thỏa thuận an ninh cho phép tăng sự hiện diện quân sự của Mỹ ở nước này.

Đại sứ Mỹ tại Philippines Philip Goldberg

Tổng thống Benigno Aquino III cũng hoan nghênh tuyên bố của trợ lý Ngoại trưởng Mỹ về các vấn đề Đông Á và Thái Bình Dương khi ông Danny Russel kêu gọi tất cả các bên đòi chủ quyền lãnh thổ ở Biển Đông phải giải quyết hòa bình các cuộc tranh chấp phù hợp với luật pháp quốc tế.

Trước đó (5/2), ông Danny Russel đã kêu gọi Bắc Kinh làm rõ hoặc điều chỉnh yêu sách của mình ở Biển Đông sao cho phù hợp với luật pháp quốc tế và một giải pháp hòa bình cho một trong những điểm nóng về tăng trưởng của châu Á. Ông Danny Russel coi “đường lưỡi bò” của Bắc Kinh tại Biển Đông là một thách thức, đồng thời bày tỏ sự ủng hộ đối với Philippines đưa tranh chấp lãnh hải với Trung Quốc lên Tòa án Trọng tài quốc tế.

Ngày 5/2, phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Philippines Peter Galvez cho biết, Manila sẽ mua 3 và thuê 1 hệ thống radar phòng không của Israel để tăng cường giám sát tại Biển Đông nhằm đối phó với các hoạt động quân sự ngày càng tăng của Trung Quốc tại đây.

Theo thỏa thuận đạt được trước đó giữa Bộ trưởng Quốc phòng Israel Moshe Ya’alon với người đồng cấp Philippines Voltaire Gazmin, Tel Aviv và Manila đã ký thỏa thuận bổ sung để mua số radar phòng không trị giá 2,6 tỉ peso từ Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Israel. Bộ Quốc phòng Philippines cũng sẽ mạnh tay mua hệ thống tên lửa bờ đối hạm với chi phí lên tới 6,5 tỉ peso.

Được biết, Tổng thống Benigno Aquino III vừa bổ nhiệm Thiếu tướng Hernando Iriberri, Tư lệnh Sư đoàn Bộ binh số 7, thay thế Trung tướng Noel Coballes đứng đầu lực lượng lục quân Philippines gồm 80.000 binh sĩ.

Danny Russel, trợ lý Ngoại trưởng Mỹ về các vấn đề Đông Á và Thái Bình Dương.

Bắc Kinh – Tokyo gia tăng cảnh giác lẫn nhau

Ngày 8/2, tờ The Hindu dẫn lời Trung tướng Không quân P.K. Roy, Giám đốc Học viện Quốc phòng Ấn Độ cho biết, tự do hàng hải là lợi ích chung của các bên, Ấn Độ kêu gọi sớm có một Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) để tình hình không leo thang cho đến khi tìm được giải pháp cho Biển Đông.

Theo nhận định của tờ Nihon Keizai Shimbun, cùng với sự trỗi dậy về quân sự của Trung Quốc, cơ chế đồng minh Nhật – Mỹ cũng buộc phải ứng phó để phù hợp.

Theo cựu Tư lệnh Thái Bình Dương của quân đội Mỹ Robert Willard và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Satoshi Morimoto, 60% tàu ngầm và tàu sân bay của Mỹ đóng ở Thái Bình Dương trong khi Thủy quân lục chiến và Lục quân cũng đã quay lại khu vực này cho thấy, sức chiến đấu trên bộ đã tập trung hơn ở khu vực Thái Bình Dương. Tuy nhiên, Nhật – Mỹ rất khó kiểm soát Trung Quốc trong “chuỗi đảo thứ nhất”.

Ngày 9/2, tờ Bưu điện Hoa Nam buổi sáng cho rằng, việc điều khu trục hạm mang tên lửa Châu Sơn giải cứu tàu cá Chiết Giang bị hỏa hoạn hôm 7/2 trên biển Hoa Đông (trước 3 tàu tuần tra của Cảnh sát biển Nhật Bản) được coi như sự sẵn sàng triển khai lực lượng quân sự của Bắc Kinh ở vùng biển này.

Theo chuyên gia hải quân Lý Kiệt, sự hiện diện của khu trục hạm Châu Sơn cho thấy sự sẵn sàng triển khai lực lượng của không quân và hải quân Trung Quốc sau khi Bắc Kinh đơn phương áp đặt ADIZ ở biển Hoa Đông. Giáo sư Nghê Lạc Hùng cho rằng, Nhật Bản sẽ cảnh giác sau phản ứng nhanh chóng kể trên của quân đội Trung Quốc.

Trong khi đó, sau cuộc gặp với Ngoại trưởng Mỹ John Kerry (7/2), Ngoại trưởng Nhật Bản cho biết, Tokyo và Washington nhất trí phản ứng “bình tĩnh nhưng cương quyết” trước các hành động của Bắc Kinh, trong đó có việc tuyên bố về ADIZ trên biển Hoa Đông. Trước đó (3/2), Nhật – Mỹ đã nhất trí việc Trung Quốc tuyên bố thiết lập ADIZ trên biển Hoa Đông sẽ không được phép làm ảnh hưởng tới các hoạt động của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản (SDF) và quân đội Mỹ tại khu vực này.

Cũng trong ngày 3/2, tờ Tokyo Shimbun đưa tin, ông Kyoji Yanagisawa, cựu Phó chánh văn phòng nội các Nhật Bản cho rằng, trên thực tế sẽ không có việc Trung Quốc tấn công quần đảo Senkaku/Điếu Ngư bởi sau khi đổ bộ lên đảo chắc chắn toàn quân sẽ bị tiêu diệt do trở thành mục tiêu của pháo hạm. Quan điểm này được cựu Cục trưởng Tình báo quốc tế của Bộ Ngoại giao Magosaki Ukeru ủng hộ.

Evan Medeiros, Giám đốc cấp cao các vấn đề châu Á tại Hội đồng an ninh quốc gia Mỹ.

Ngày 2/2, Tokyo công bố diện mạo của “Trung đoàn cơ động đổ bộ” mà “Đại cương kế hoạch phòng vệ” đề xuất thành lập hồi tháng 12/2013. Theo đó, Trung đoàn cơ động đổ bộ là lực lượng trực thuộc “Tổng đội Mặt đất” mới được thành lập. Giới chuyên môn cảnh báo, nếu Trung – Nhật đánh nhau sẽ gây suy thoái kinh tế thế giới tới 4 năm cùng tổn thất tới hàng chục nghìn tỉ USD. Cựu Ngoại trưởng Mỹ Henry Kissinger cho rằng (1/2), cùng với quan hệ Trung – Nhật căng thẳng trầm trọng hơn, âm hồn chiến tranh đang quanh quẩn ở châu Á. Ông Henry Kissinger cảnh báo, châu Á hiện giống châu Âu hồi thế kỷ XIX và xung đột quân sự không thể bị loại trừ.

Ngày 1/2, tờ Japan News Network cho biết, Tokyo đã quyết định nhập khẩu tàu đổ bộ tấn công lưỡng thê lớp Wasp của Mỹ để tăng cường bảo vệ quần đảo Senkaku/Điếu Ngư và các đảo phía tây nam gần Okinawa. Cũng trong ngày 1/2, NHK News đưa tin, Ngoại trưởng Nhật Bản Fumio Kishida đã đáp lại chỉ trích của quan chức Trung Quốc tại hội nghị An ninh Munich, đồng thời nhấn mạnh, Tokyo sẽ tăng cường liên minh với Washington và đóng một vai trò tích cực hơn trong xây dựng hòa bình, ổn định và thịnh vượng trên thế giới.

Ngoại trưởng John Kerry (phải) và Ngoại trưởng Fumio Kishida.

Ngày 6/2, Tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại tỉnh Fukuoka, Nhật Bản xác nhận, sáng sớm cùng ngày, một tàu cá của tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc đã bị Nhật Bản bắt giữ do vi phạm quy định đánh bắt trong vùng biển đặc quyền kinh tế của Nhật Bản.

Trước đó (2/2), Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản (JCG) thông báo, 3 tàu tuần tra của cảnh sát biển Trung Quốc di chuyển xung quanh quần đảo tranh chấp Senkaku/Điếu Ngư. Đây là lần đầu tiên, tàu Trung Quốc xuất hiện tại vùng biển gần quần đảo tranh chấp này kể từ ngày 27/1. Còn sáng mùng 1 Tết Giáp Ngọ (31/1), Nhật Bản đã điều chiến đấu cơ xâm nhập ADIZ ở biển Hoa Đông khiến 2 chiến đấu cơ Su-30 của hạm đội Đông Hải phải xuất kích để ngăn chặn và xua đuổi.

Tìm cách hạn chế xung đột

Ngày 7/2, trong chuyến thăm Ban Thư ký ASEAN, Tư lệnh Lực lượng Quân đội Mỹ tại Thái Bình Dương (US PACOM), Đô đốc Samuel Locklear đã khẳng định cam kết của Mỹ và US PACOM tăng cường hợp tác với ASEAN trong các lĩnh vực cùng quan tâm, trong đó có thúc đẩy hòa bình, an ninh và ổn định trong khu vực của ASEAN.

Cũng trong ngày 7/2, tờ Bưu điện Hoa Nam buổi sáng cho rằng, Trung Quốc cần giảm phát ngôn và hành động hiếu chiến để làm dịu những căng thẳng trong khu vực, còn Mỹ cần sẵn sàng chia sẻ quyền lực với Trung Quốc; đồng thời cho rằng, việc đạt được thỏa thuận về Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) và biển Hoa Đông là lựa chọn đúng hướng mặc dù thực hiện điều này không dễ.

Tân đại sứ Mỹ tại Trung Quốc Max Baucus

Thượng viện Mỹ đã phê chuẩn để Thượng nghị sĩ Max Baucus, 72 tuổi làm Đại sứ tại Trung Quốc theo đề cử của Tổng thống Barack Obama. Ông Max Baucus có công lớn trong việc giúp Trung Quốc gia nhập WTO và cấp cho Bắc Kinh quy chế quan hệ thương mại bình thường vĩnh viễn. Ngay sau khi chính thức được bổ nhiệm làm tân Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc, ông Max Baucus đã cam kết củng cố mối quan hệ Washington – Bắc Kinh bởi về lâu dài nó định hướng các vấn đề toàn cầu.

Trước đó (5/2), trang mạng Tạp chí The National Interest đăng bài “Vạch ra một ranh giới đỏ lớn ở châu Á” của nhà nghiên cứu lâu năm Joseph Bosco thuộc Trung tâm nghiên cứu các vấn đề chiến lược và quốc tế Mỹ. Theo đó, nếu Tổng thống Barack Obama chưa thể vạch ra ranh giới đỏ đáng tin cậy đối với cách làm đe dọa của Trung Quốc ở Đông Á, thì thế giới có thể sẽ nhìn thấy sự tái diễn mang tính thảm họa của phán đoán nhầm chiến tranh Triều Tiên.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Philippines Raul Hernandez.

Ngày 8/2, Kyodo News dẫn lời Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe cho biết, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đồng ý thăm Nhật Bản trong mùa thu năm nay khi 2 nước đang cố gắng giải quyết vấn đề tranh chấp lãnh thổ. Cũng trong ngày 8/2, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi đã cáo buộc Mỹ phá hoại hòa bình và phát triển khu vực Châu Á – Thái Bình Dương sau khi ông Danny Russel cho rằng, Washington lo ngại về những tuyên bố chủ quyền cũng như hành động của Trung Quốc trên Biển Đông.

Trước đó (7/2), tờ Bưu điện Hoa Nam buổi sáng đưa tin, Moskva thấy không cần thiết phải tham gia cùng Bắc Kinh trong những cuộc đàm phán về lãnh thổ của họ với Tokyo. Nga đã từ chối đề nghị hợp tác của Trung Quốc trong vấn đề lãnh thổ với Nhật Bản trước khi Tổng thống Putin gặp Thủ tướng Shinzo Abe tại Sochi. Theo tờ Mainichi Shimbun, Bắc Kinh cho biết sẽ hỗ trợ Moskva trong vấn đề tranh chấp chủ quyền với Tokyo tại quần đảo Nam Kuril/Vùng lãnh thổ phương Bắc (đưa ra từ năm 2010) để đổi lấy sự ủng hộ Trung Quốc tại quần đảo Senkaku/Điếu Ngư.

Tổng thống Philippines Benigno S.Aquino III và Thủ tướng Nhật Shinzo Abe.

Hiệu trưởng Đại học Quốc tế Nhật Bản Shinichi Kitaoka cho biết, Tokyo cần đảm bảo sự nhất trí của Quốc hội và thông báo với các nước liên quan như Hàn Quốc về kế hoạch thực thi quyền phòng vệ tập thể của Nhật Bản. Ủy ban Chính sách an ninh của Chính phủ Nhật Bản sẽ đưa ra báo cáo cuối cùng trong tháng 4, trong đó nêu rõ Tokyo cần thực thi quyền phòng vệ tập thể khi nhận được “đề nghị rõ ràng” từ các đồng minh trước một cuộc tấn công vũ trang. Tờ Global Post nhận định, Trung Quốc đang cố gắng giành quyền kiểm soát (bất hợp pháp) Biển Đông, Mỹ buộc phải dùng vũ lực để làm Bắc Kinh chùn bước hoặc sẽ “sụp đổ”.

Còn theo trang mạng The Japan Times, một quan chức cấp cao của không quân Mỹ cho biết, một khi Đài Loan hoặc khu vực Biển Đông xảy ra sự cố ngoài ý muốn, tỉnh Okinawa của Nhật Bản và Guam của Mỹ có thể sẽ trở thành mục tiêu tấn công của quân đội Trung Quốc. Theo nhận định của tạp chí Expert, quân đội Trung Quốc có thể bị quân đội Mỹ đánh bại trong vòng chưa đầy 60 phút nếu xảy ra chiến tranh hạt nhân toàn diện giữa 2 nước. Trong khi đó, giới chuyên gia quân sự trên thế giới nhiều lần cảnh báo Mỹ không nên đánh giá thấp năng lực hạt nhân của Trung Quốc.

Viện Quốc tế Nghiên cứu Chiến lược (IISS) cho rằng, sức mạnh quân sự ngày càng tăng của Trung Quốc đang buộc các nước láng giềng tăng chi tiêu quân sự, nhưng phải một thập niên nữa Trung Quốc mới có thể trở thành đối thủ quân sự của Mỹ. Điều này đồng nghĩa với việc, chi tiêu quân sự của Trung Quốc có thể ngang với Mỹ vào những năm 2030.

IISS cho biết, tăng chi tiêu quốc phòng lớn nhất trong năm 2013 là ở Đông Á, nơi Trung Quốc chiếm 46%, Nhật Bản 5,7% và Hàn Quốc 5,2%. Chi tiêu quốc phòng trên danh nghĩa ở châu Á trong năm 2013 đạt mức 321,8 tỉ USD, tăng 23% so với mức 261,7 tỉ USD của năm 2010. Tuy nhiên, cho đến nay Mỹ vẫn là quốc gia có chi tiêu quốc phòng lớn nhất thế giới (600,4 tỉ USD), tiếp đến là Trung Quốc (112,2 tỉ USD) và Nga (68,2 tỉ USD).

(PetroTimes)

Tags:
Bài mới
Đọc nhiều