Bà cố vấn Mỹ bắt nạt, Bộ trưởng Quốc phòng Hagel phải ra đi

26/11/2014 16:16

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel phải ra đi, vì bị bà cố vấn Mỹ bắt nạt. Người bắt nạt đó là bà cố vấn Hội đồng an ninh quốc gia (NSC) Susan Rice,cùng các quan chức Nhà Trắng dễ nói lọt tai Tổng thống Mỹ Barack Obama hơn. Ông Hagel chịu không nổi cách “quản lý vi mô quá đáng”  của những quan chức Nhà Trắng này, theo báo Business Week.

Tổng thống Obama "ra đòn" với ông Hagel (trái)
Tổng thống Obama "ra đòn" với ông Hagel (trái)

Sau hơn 21 tháng giữ chức, ông Hagel bị Tổng thống Obama “đẩy” khỏi chức Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ hôm 24.11.

Việc ra đi của cựu binh chiến tranh Việt Nam Hagel cho thấy: một trong những chức vụ quyền thế nhất của Washington (điều khiển một lực lượng quân sự mạnh nhất thế giới với số kinh phí hơn 600 tỷ USD) đã nhạt phai trong thời tổng thống Obama.

“Quản lý quá chặt khiến tôi cũng phát điên”

Theo báo Business Week dẫn lời một quan chức Bộ quốc phòng Mỹ (DoD):  ông Hagel từ chức mà không đấu tranh, vì càng ngày ông càng bất mãn Nhà Trắng siết chặt chủ trương an ninh quốc gia, nên ông sẵn sàng ra đi.

Dưới thời ông Obama, Nhà Trắng kiểm soát kỹ mọi việc khiến ông Hagel cùng các thành viên nội các ít có quyền lực.

“Nhà Trắng thật sự muốn thu nhỏ tầm ảnh hưởng của Lầu Năm Góc lên chủ trương an ninh quốc gia”, theo bà Rosa Brooks, cố vấn của nữ thứ trưởng DoD Michele Flournoy trong nhiệm kỳ 1 của ông Obama.

Thượng nghị sĩ John McCain của đảng Cộng hòa, nói: “Chuck thất vọng với những trạng huống trong chính sách an ninh quốc gia và quy trình ra quyết định.

Các tiền nhiệm của ông từng nói đến việc quản lý vi mô quá đáng mà họ phải chịu từ Nhà Trắng, và về việc họ rất khó hoàn thành nhiệm vụ được giao. Tình cảnh của Chuck cũng chẳng khá hơn”.

Bộ trưởng DoD Robert Gates-ở nhiệm kỳ 1 của ông Obama sau khi giữ chức này từ thời Tổng thống George Bush-từng  nói chính sách giám sát vĩ mô của Nhà Trắng đối với DoD cũng làm ông phát điên.

Những quan chức “nói lọt tai” Tổng thống Obama

Như những tiền nhiệm trực tiếp ở DoD là Gates và Leon Panetta, ông Hagel luôn bị cản trở bởi một nhóm nhỏ quan chức thuộc đảng Dân chủ nắm quyền lực ở Nhà Trắng và trung thành với ông Obama, trong khi ông Hagel là người của đảng Cộng hòa.

Những quan chức này “nắm được tai” Tổng thống Obama. Ví dụ năm ngoái, khi ông Obama quyết định  rút lời dọa ném bom Syria, là lúc ông đi dạo với chánh văn phòng Nhà Trắng Denis McDonough. Ông Hagel chỉ được thông báo sau.

Quan chức DoD nêu trên nói: căng thẳng giữa ông Hagel với cánh trợ lý Nhà Trắng rất xấu, đến độ sau những cuộc họp, ông Hagel thường gọi điện cho ông Obama, để bảo đảm những ý kiến của ông đã đến tai ông Obama.

Ông Hagel  thường có bất đồng với bà cố vấn NSC Susan Rice. Theo Reuters, số nhân viên NCS (thuộc Nhà Trắng) , một cơ quan có nhiệm vụ điều phối chính sách với các cơ quan liên bang khác, đã “vượt quân số” đáng kể dưới thời ông Obama, khoảng 270 người so với thời Tổng thống  Bush chỉ có 200 người.

Số nhân sự này, cùng trụ sở rất gần Nhà Trắng đã cho NSC có tầm ảnh hưởng lớn hơn cả các cơ quan chính phủ, theo một cựu quan chức DoD đề nghị giấu tên vì “nói chuyện nhạy cảm”.

ba co van my bat nat hinh anh 1
Bộ trưởng Hagel rất giống bị bà cố vấn Mỹ bắt nạt

Theo cựu quan chức này, trong thời gian nắm DoD, Ông Hagel rất dễ cáu vì bị người trong NSC bắt nạt: họ thường “dập tắt” các ý tưởng của ông tại những cuộc họp.

Các quan chức Nhà Trắng có những bất đồng với ông Hagel  về chiến lược của Mỹ chống quân khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) ở Iraq và Syria.

Một trong những nỗi quan ngại của ông là chính sách của Mỹ về Iraq và Syria, vốn hạn chế việc tung quân Mỹ vào Syria để đánh IS cùng các tổ chức Hồi giáo cực đoan.

Theo báo New York Times, việc ông Hagel phải ra đi vì Tổng thống Obama và chính sách an ninh quốc gia thường không nhất quán, hay thay đổi vào lúc có những thử thách tầm quốc tế, nhất là vụ IS ở Iraq, Syria và cuộc chiến ở Afghanistan.

Sự hạn chế này khiến củng cố vị thế của Tổng thống Syria Bashar al-Assad, và làm nản lòng các đồng minh như Saudi Arabia trong việc tham gia liên quân quốc tế do Mỹ dẫn đầu.

Ông Obama đã muốn kết thúc việc Mỹ tham gia vào các cuộc, nhưng cách ông xử lý IS ở Syria và Iraq lại nghịch nhau: khi quyết định không kích IS, ông nói phải có quân địa phương hỗ trợ chứ không tung bộ binh Mỹ, nhưng ông lại tăng số huấn luyện viên chiến đấu tại Iraq lên 3.000 quân.

Tại Syria, không thể có triển vọng sớm đào tạo một số quân ly khai ủng hộ các cuộc không kích của Mỹ vào những mục tiêu IS ở Syria.

Ông Obama cũng vừa gia hạn 9.000 quân Mỹ tiếp tục ở lại Afghanistan kể từ sau tháng 12.2014, gồm cho phép họ trực tiếp đánh quân Taliban. Trước đó, ông luôn khẳng định vai trò chiến đấu của Mỹ tại Afghanistan sẽ kết thúc từ cuối năm 2014.

ba co van My bat nat hinh anh 2
ba co van My bat nat hinh anh 2 Bà cố vấn NSC nói lọt tai Tổng thống Obama

Hồi tháng 10,  ông Chuck Hagel đã gởi một lá thư đến nữ cố vấn NSC Rice, yêu cầu làm rõ chủ trương của Mỹ đối với Tổng thống Syria.

Trong thư, ông chỉ trích chiến lược của Mỹ đang thất bại, cần phải chỉnh sửa, vì những thất bại ở Syria cũng góp phần gây mất ổn định ở Iraq và đòi hỏi phải có một phản ứng thích đáng.

Lá thư này đã xác nhận những nỗi quan ngại của một số nghị sĩ, nhưng nó khiến các trợ lý của ông Obama ở Nhà Trắng bực. Sự hiện hữu của lá thư này từng được báo New York Times đề cập hồi tháng 10, trong bài viết việc quan chức Nhà Trắng lên kế hoạch thay đổi thành phần chính phủ.

“Như vợ chồng sắp chia tay cãi lộn về chuyện tiền bạc”

Ngân sách quốc phòng cũng là một nguồn gây va chạm giữa ông Hagel với Nhà Trắng, nhất là những ép buộc do chủ trương cắt giảm chi quốc phòng, mà đến phút chót, Nhà Trắng lại chỉ đạo DoD xin quốc hội Mỹ duyệt chi thêm tiền nhiều hơn mức trần ngân sách cho phép.

Theo các quan chức thân cận ông Hagel, ông xem việc tiết kiệm chi quốc phòng là một chủ trương sai lầm, đánh giá sai về phản ứng của đảng Cộng hòa, và thậm chí có những nhận định sai về những nỗi đe dọa ngày càng tăng ở khắp thế giới.

Các đe dọa này gồm IS, sự sụp đổ của các chế độ độc tài ở thế giới Ả rập, sự trỗi dậy hung hăng của Trung Quốc…

Các quan chức nói những nguy hiểm này đều được đề cập trong các bản phân tích tin tình báo của Mỹ và đồng minh, nhưng các quan chức quanh ông Obama chọn cách kể những câu chuyện “dễ nghe hơn”, như:

Nỗi đe dọa từ Hồi giáo cực đoan đang giảm sau cái chết của trùm khủng bố Osama Bin Laden, chiến tranh ở Afghanistan và Iraq giảm, giữ được các chế độ tự chủ ở hai nước này.

Từ đó, Mỹ cho phép giảm chi phí quốc phòng. Nhưng ông Hagel đã cãi lại: ngân sách quốc phòng không đủ chống các nỗi đe dọa ngày càng tăng.

Rồi Nhà Trắng cũng phải công nhận ông nói đúng, và kết quả  là một đề nghị chi ngân sách quốc phòng 2015 phức tạp hơn.

Dù cuộc bất đồng ngân sách không là nguyên nhân chính của sự căng thẳng giữa Nhà Trắng và Lầu Năm Góc, nó chẳng giúp tình hình khá hơn.

“Nó giống như chuyện cãi lộn về tiền bạc giữa các cặp hôn nhân đang bị sóng gió. Nó chỉ làm mọi sự tệ hơn”, là nhận định của Eliot A. Cohen, một quan chức DoD và Bộ Ngoại giao Mỹ thời các tổng thống Mỹ của đảng Cộng hòa.

Nay, thách thức của Nhà Trắng là tìm ra người kế nhiệm ông Hagel sẵn sàng nhận một “cái ngai” tương đối yếu và chấp nhận tránh phản đối.

Ứng viên này cũng có nhiệm vụ thay đổi Lầu Năm Góc trong chỉ hai năm còn lại của tổng thống Obama.

Người thay ông Hagel có thể là bà Flournoy và cựu thứ trưởng quốc phòng  Ashton Carter.

(Theo Một Thế Giới)

Từ khóa:
Xem nhiều

Tin liên quan

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Video